KWALIFIKACJA PGF5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 6.
Ile papieru o gramaturze 100 g/m2 należy przygotować do wydrukowania 500 sztuk plakatów formatu B1 (700 x 1000 mm) bez naddatków technologicznych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć masę papieru, liczysz pole jednego plakatu: 700 mm = 0,7 m i 1000 mm = 1,0 m, więc pole = 0,7 m2. Gramatura 100 g/m2 oznacza 100 g na 1 m2, więc 1 arkusz waży 0,7·100 = 70 g. Dla 500 sztuk: 500·70 g = 35000 g = 35 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Gramatura 100 g/m2 oznacza, że 1 m2 papieru ma masę 100 g. Żeby policzyć, ile papieru (w kilogramach) trzeba przygotować na określony nakład, najpierw wyznacza się powierzchnię jednego wydruku, potem masę jednego arkusza, a na końcu masę całego nakładu.

1) Pole jednego plakatu
Format ma wymiary 700 × 1000 mm. Przeliczamy na metry: 700 mm = 0,7 m, 1000 mm = 1,0 m.
Pole prostokąta: 0,7 m × 1,0 m = 0,7 m2.

2) Masa jednego arkusza przy gramaturze 100 g/m2
Skoro 1 m2 waży 100 g, to 0,7 m2 waży: 0,7 × 100 g = 70 g.

3) Masa papieru dla 500 sztuk
500 × 70 g = 35000 g. Przeliczamy na kilogramy: 35000 g ÷ 1000 = 35 kg.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • "70 kg" odpowiadałoby sytuacji, gdyby ktoś policzył 140 g na arkusz albo podwoił nakład/masę (typowy błąd mnożenia lub nieuwagi).
  • "140 kg" i "210 kg" wynikają zwykle z wielokrotnego zawyżenia (np. potraktowania wymiarów w mm bez konwersji albo nieprawidłowego pola), albo z założenia kilku arkuszy na 1 plakat, czego w treści nie ma (brak naddatków i brak strat).

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu zadaniach zawsze wykonaj dwa szybkie testy sensowności: (1) pole B1 musi być mniejsze niż 1 m2, więc masa jednego arkusza przy 100 g/m2 musi być mniejsza niż 100 g; (2) 500 arkuszy po kilkadziesiąt gramów daje wynik rzędu kilkudziesięciu kilogramów, a nie setek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gramatura to masa 1 m2 papieru wyrażona w gramach. Wartość 100 g/m2 oznacza, że arkusz o powierzchni dokładnie 1 m2 waży 100 g. Aby policzyć masę arkusza o innym formacie, mnożysz jego pole (w m2) przez gramaturę.
Trzeba zamienić milimetry na metry: dzielisz przez 1000. Zatem 700 mm = 0,7 m, a 1000 mm = 1,0 m. Dopiero wtedy liczysz pole w m2, bo gramatura jest podana w g/m2.
Po konwersji na metry liczysz pole prostokąta: długość × szerokość. Dla 0,7 m i 1,0 m otrzymujesz 0,7 m2. To pole podstawiasz do wzoru na masę: masa = pole × gramatura.
Takie doprecyzowanie upraszcza kalkulację i każe liczyć tylko czystą powierzchnię wydruku: 1 plakat = 1 arkusz o zadanym formacie. W praktyce produkcyjnej często dolicza się zapas na rozruch, błędy, docinki czy pasery, ale tu jest to wyłączone.
Najpierw liczysz pole arkusza w m2. Następnie mnożysz je przez gramaturę. Jeśli pole wynosi 0,7 m2, to masa = 0,7 × 100 g = 70 g. To prosta proporcja wynikająca z definicji gramatury.
Kilogram ma 1000 g, więc dzielisz przez 1000. Przykład: 35000 g ÷ 1000 = 35 kg. Warto na końcu zawsze sprawdzić rząd wielkości: setki arkuszy po kilkadziesiąt gramów dadzą dziesiątki kilogramów.
W normie ISO 216 format B1 ma wymiary 707 × 1000 mm. W zadaniach edukacyjnych czasem spotyka się zaokrąglenia (np. 700 × 1000 mm) dla uproszczenia rachunków. Na egzaminie trzymaj się danych podanych w treści, bo od nich zależy wynik.
Najczęstsze pomyłki to: brak zamiany mm na m (złe pole), pomylenie g/m2 z g/arkusz, nieuwzględnienie liczby sztuk w nakładzie oraz brak przeliczenia g na kg. Pomaga zapis kroków: pole → masa 1 sztuki → masa nakładu → konwersja jednostek.
Najpierw liczysz masę "netto" jak w zadaniu. Potem doliczasz procentowo zapas (np. 3–10%) albo dodatkową liczbę arkuszy na makulaturę, próby i błędy. W praktyce metoda zależy od technologii (cyfra/offset), jakości plików i doświadczenia drukarni.
Ułatwia szybkie planowanie produkcji: zamówienie właściwej ilości papieru, ocenę kosztu materiału, przygotowanie magazynu oraz oszacowanie masy gotowych wydruków do transportu. To także podstawa do wyceny zleceń i kontroli, czy zużycie nie odbiega od planu.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby obliczyć masę papieru, liczysz pole jednego plakatu: 700 mm = 0,7 m i 1000 mm = 1,0 m, więc pole = 0,7 m2."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (definicje formatów serii B, w tym B1)
  • ISO 536:2019, "Paper and board — Determination of grammage" (definicja i sposób rozumienia gramatury w g/m2)

Materiały:

  • Podręczniki/notesy z podstaw kalkulacji poligraficznej (zużycie papieru, gramatura, formaty)
  • Tabela formatów papieru serii A i B wg ISO 216
  • Materiały producentów papieru wyjaśniające gramaturę i przeliczenia masy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego