KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 43.
Ile prętów o długości 2 m trzeba zakupić, aby wykonać 100 szt. części zgodnie z przedstawionym rysunkiem, jeżeli naddatek na cięcie wynosi 5 mm?
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny elementu mechanicznego, który jest prawdopodobnie częścią większego urządzenia lub
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć liczbę prętów, sumuje się łączną długość materiału potrzebną na 100 sztuk (długość elementu odczytana z rysunku) oraz straty wynikające z naddatku na cięcie 5 mm. Otrzymaną długość dzieli się przez 2 m i wynik zawsze zaokrągla w górę do pełnych prętów. Daje to 4 szt.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach tego typu celem jest policzenie zapotrzebowania materiałowego dla produkcji serii detali wykonywanych z pręta o znanej długości handlowej (tu: 2 m). Kluczowa jest informacja z rysunku, czyli długość pojedynczego elementu (odcinek, który trzeba odciąć z pręta).

Postępowanie obliczeniowe jest standardowe:

  • Krok 1: odczytaj z rysunku długość jednej sztuki (np. L w mm).
  • Krok 2: uwzględnij naddatek na cięcie 5 mm. W praktyce jest to strata materiału związana z szerokością rzazu/technologią cięcia i organizacją rozkroju. Należy go doliczyć zgodnie z tym, jak przebiega proces cięcia (zwykle jako strata przypadająca na wykonywane cięcia lub na każdą odcinaną sztukę – zależnie od przyjętej interpretacji w zadaniu).
  • Krok 3: policz łączną długość materiału dla 100 sztuk: 100 × (L + naddatek).
  • Krok 4: przelicz na metry, aby porównać z długością pręta 2 m.
  • Krok 5: podziel całkowite zapotrzebowanie przez 2 m i zaokrąglij w górę, bo kupuje się pełne pręty, a reszta to odpad lub materiał resztkowy.

Odpowiedź "4 szt." oznacza, że po uwzględnieniu długości elementu z rysunku i strat na cięcie łączna wymagana długość materiału jest większa niż to, co dają 3 pręty (6 m), ale nie przekracza tego, co dają 4 pręty (8 m). To właśnie uzasadnia konieczność zakupu 4 prętów.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "2 szt." i "3 szt." oznaczają zbyt małą ilość materiału, więc nie pozwolą wykonać 100 sztuk po doliczeniu strat na cięcie.
  • "5 szt." to zakup nadmiarowy w stosunku do obliczonego zapotrzebowania; taka odpowiedź bywa wynikiem błędnego doliczania naddatku wielokrotnie albo pomyłki w jednostkach.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj obliczenia w mm, a dopiero na końcu przelicz na metry; najczęstsze błędy to pominięcie 5 mm oraz brak zaokrąglenia w górę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustalasz długość jednej sztuki z rysunku, potem doliczasz stratę (np. naddatek na cięcie). Liczysz łączną długość dla całej partii i dzielisz przez długość pręta handlowego. Wynik zawsze zaokrąglasz w górę, bo nie kupisz ułamka pręta.
To długość materiału, która nie staje się częścią detalu, bo jest tracona podczas cięcia (rzaz, wyrównanie końca, itp.). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle dolicza się ją zgodnie z liczbą wykonywanych odcięć lub na każdą sztukę, zależnie od przyjętego modelu.
Zakup materiału odbywa się w pełnych odcinkach handlowych (tu: pręty 2 m). Jeśli z obliczeń wyjdzie np. 3,1 pręta, to realnie musisz kupić 4, bo inaczej zabraknie długości na wykonanie całej partii po uwzględnieniu strat i odpadów.
Najczęściej: pomylenie jednostek (mm z m), pominięcie naddatku na cięcie, doliczenie naddatku w złym miejscu (np. tylko raz zamiast wielokrotnie) oraz brak zaokrąglenia w górę. Częsty jest też błąd w ocenie, ile sztuk realnie "wejdzie" z jednego pręta.
Stosuj prostą zasadę: 1000 mm = 1 m. Dobrą praktyką jest liczyć wszystko w mm (długość detalu, naddatek, łączna długość dla partii), a dopiero końcowy wynik zamienić na metry przed podzieleniem przez 2 m długości pręta.
W praktyce zależy to od organizacji cięcia (liczby cięć i sposobu rozkroju). W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się model podany w treści lub typowy: strata przypada na odcinanie sztuk. Jeśli treść nie doprecyzowuje, warto sprawdzić, czy wynik ma sens w granicach długości dostępnej z prętów.
Porównaj całkowitą wymaganą długość z "progami": 3 pręty dają 6 m, 4 pręty dają 8 m, itd. Jeśli zapotrzebowanie jest większe niż 6 m, to 3 pręty nie wystarczą. Jeśli jednocześnie zapotrzebowanie nie przekracza 8 m, to 4 pręty są minimalnym poprawnym zakupem.
To oznacza, że długość każdej sztuki musi odpowiadać wymiarowi z rysunku (bez "kombinowania" z krótszymi odcinkami). W rozkroju liczy się więc 100 powtarzalnych odcięć. Do tego dodajesz straty technologiczne (naddatki) oraz uwzględniasz, że resztki z pręta nie zawsze dadzą się wykorzystać.
Rzetelny rozkroj planuje się przy produkcji seryjnej i przy drogich materiałach, bo wtedy nawet małe straty wpływają na koszt. Obliczenia pomagają dobrać liczbę prętów, oszacować odpad oraz zaplanować logistykę (magazyn, dostawy). To jest typowe zadanie przygotowania produkcji.
Tak, m.in. przez dobór technologii (mniejsza szerokość rzazu), optymalizację planu rozkroju (maksymalna liczba sztuk z pręta), cięcie pakietowe, właściwe mocowanie i stabilne parametry. W obliczeniach egzaminacyjnych strata jest zwykle zadana jako stała (np. 5 mm) i trzeba ją konsekwentnie uwzględnić.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii wytwarzania: rozkroj i naddatki technologiczne
  • Zadania rachunkowe z przygotowania produkcji (zapotrzebowanie materiałowe)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące rozkroju prętów i ewidencji odpadów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego