W recepturze aptecznej zapis 1+1 przy rozcierce (proszku rozcieńczonym) oznacza, że przygotowana mieszanina składa się z 1 części substancji i 1 części podłoża obojętnego. Taka rozcierka ma więc stężenie 50% m/m substancji czynnej.
Jeżeli z recepty wynika, że potrzebna jest określona masa czystego Belladonnae extractum siccum, to masa rozcierki musi być większa, bo tylko połowa rozcierki to właściwy wyciąg. Zależność jest prosta:
- masa substancji czynnej = 0,5 × masa rozcierki,
- masa rozcierki = 2 × masa substancji czynnej.
Odpowiedź 0,100 g jest poprawna, bo odpowiada sytuacji, w której recepta wymaga 0,050 g czystego wyciągu, a do odważenia trzeba wziąć dwa razy tyle mieszaniny 1+1.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 0,050 g – to typowy błąd polegający na potraktowaniu rozcierki jak czystej substancji. Taka ilość rozcierki dostarcza tylko 0,025 g wyciągu.
- 0,025 g – daje jeszcze mniejszą dawkę substancji czynnej (0,0125 g), więc nie spełni wymagania z recepty.
- 0,010 g – jest wartością skrajnie niską (0,005 g wyciągu) i zwykle wynika z pomylenia rozcieńczeń lub nieuwagi przy odczycie zapisu 1+1.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, czy w recepcie podano masę substance czy masę rozcierki, a dopiero potem wykonaj przeliczenie na podstawie stężenia mieszaniny.
