W zadaniu podano recepturę, czyli ile surowców potrzeba na wytworzenie 1 tony powideł śliwkowych: 2 tony śliwek oraz 0,3 tony cukru. Aby wyznaczyć ilość surowców dla większej partii, stosuje się proste skalowanie (proporcję): każdą wielkość "na 1 tonę" mnożymy przez liczbę ton planowanej produkcji.
Dla planu produkcji 25 ton:
- Śliwki: 2 t / 1 t powideł × 25 t powideł = 50 t śliwek.
- Cukier: 0,3 t / 1 t powideł × 25 t powideł = 7,5 t cukru.
Odpowiedź "50 ton śliwek, 7,5 tony cukru" jest więc zgodna z recepturą i poprawnym przeliczeniem.
Pozostałe odpowiedzi są błędne typowo z dwóch powodów. Warianty z "15 ton cukru" wynikają z pomyłki w mnożeniu: 0,3 × 25 to 7,5, a nie 15 (15 odpowiadałoby współczynnikowi 0,6 t cukru na 1 tonę lub błędnemu podwojeniu wyniku). Warianty z "25 ton śliwek" oznaczają z kolei nieuwzględnienie, że na 1 tonę produktu potrzeba aż 2 tony śliwek; wpisano ilość równą produkcji zamiast przemnożonej przez współczynnik receptury.
W praktyce takie obliczenia wykorzystuje się w agrobiznesie do planowania zakupów i logistyki (zamówienia, transport, magazyn), a także do szybkiego oszacowania kosztu partii produkcyjnej. Na egzaminie warto zawsze osobno przeliczyć każdy składnik receptury i sprawdzić, czy wynik ma sens liczbowy (np. cukru zwykle jest mniej niż owocu w powidłach przy takich proporcjach).
