KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 9.
Ile symboli graficznych bloków obliczeniowych przedstawiono na schemacie blokowym fragmentu programu?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy, który jest typowym narzędziem używanym w programowaniu do wizualizacji algorytmów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Blok obliczeniowy na schemacie blokowym to zwykle prostokąt oznaczający wykonanie operacji (przetwarzanie). W analizowanym fragmencie należy zliczyć wszystkie takie prostokąty na rysunku. Po poprawnym rozpoznaniu symboli procesu widać, że występują dwa bloki obliczeniowe.

Pełne wyjaśnienie:

W schematach blokowych (flowchart) każdy krok algorytmu jest przedstawiany za pomocą określonego symbolu graficznego. Pytanie dotyczy zliczenia symboli graficznych bloków obliczeniowych, czyli takich elementów diagramu, które oznaczają wykonanie operacji/przetwarzania.

W praktyce "blok obliczeniowy" jest najczęściej rysowany jako prostokąt (symbol procesu). Może opisywać np. przypisanie wartości do zmiennej, obliczenie wyrażenia, modyfikację licznika pętli czy inną operację wykonywaną przez program. To nie jest to samo co:

  • symbol decyzji (zwykle romb) – ten nie jest blokiem obliczeniowym, bo rozgałęzia przebieg algorytmu,
  • symbol wejścia/wyjścia (często równoległobok) – dotyczy wczytywania lub wyprowadzania danych,
  • symbol start/stop (owal/zaokrąglony prostokąt) – oznacza początek lub koniec algorytmu.

Aby rozwiązać zadanie poprawnie, warto zastosować prostą procedurę:

  1. Najpierw rozpoznaj na schemacie, który kształt odpowiada procesowi/obliczeniom.
  2. Następnie przejdź po schemacie od początku do końca i policz wszystkie narysowane symbole procesu (nie "kroki w głowie", tylko faktyczne prostokąty na diagramie).
  3. Nie wliczaj innych typów bloków, nawet jeśli zawierają tekst sugerujący działanie (np. "wypisz", "wczytaj", "sprawdź").

Po zastosowaniu tego podejścia do danego schematu liczba prostokątnych bloków procesu wynosi 2. Odpowiedzi "1" i "3" wynikają najczęściej z pominięcia jednego symbolu albo błędnego zaliczenia do bloków obliczeniowych innego typu symbolu (np. decyzji lub wejścia/wyjścia).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli diagram jest gęsty, zaznaczaj policzone bloki (np. mentalnie "odhaczaj" je od góry do dołu) – to ogranicza pomyłki wynikające z pośpiechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Blok obliczeniowy (blok procesu) to element schematu blokowego oznaczający wykonanie operacji przetwarzania, np. obliczenia, przypisania wartości lub modyfikacji zmiennych. Najczęściej ma kształt prostokąta i opisuje "co program robi" w danym kroku.
Symbol procesu (często utożsamiany z blokiem obliczeniowym) jest zwykle rysowany jako prostokąt. Wewnątrz wpisuje się nazwę operacji, np. instrukcję przypisania czy obliczenie. Nie należy go mylić z rombem (decyzja) ani równoległobokiem (wejście/wyjście).
Romb oznacza decyzję, czyli sprawdzenie warunku i wybór dalszej ścieżki (tak/nie). To inna funkcja niż przetwarzanie danych. Romb może zawierać wyrażenie logiczne, ale jego rola to rozgałęzianie przepływu, a nie wykonywanie obliczeń w sensie kroku procesu.
Najpierw ustal, który symbol na rysunku odpowiada procesowi (prostokąt). Potem przechodź schemat od startu do końca i licz tylko te prostokąty. Pomaga "odhaczanie" już policzonych elementów oraz ignorowanie innych kształtów (decyzje, wejście/wyjście, start/stop).
Nie. Wejście/wyjście (często równoległobok) dotyczy wczytywania lub wypisywania danych, a nie przetwarzania w sensie kroku procesu. W zadaniach z liczeniem bloków trzeba trzymać się nazwy: blok obliczeniowy/procesu to osobna kategoria symboli.
Najczęściej to mylenie symboli na podstawie intuicji (np. zaliczenie rombu do obliczeń) albo błąd nieuwagi: pominięcie jednego prostokąta, gdy schemat ma kilka gałęzi. Pomaga powolne przejście diagramu i liczenie "element po elemencie".
W praktyce warto rozpoznawać co najmniej: start/stop (początek i koniec), decyzję (warunek), wejście/wyjście (I/O) oraz proces (obliczenia). Dzięki temu nie tylko policzysz elementy, ale też poprawnie odczytasz logikę algorytmu i przełożysz ją na kod.
Nie. W tym typie zadania liczy się, ile symboli procesu jest narysowanych na schemacie, a nie ile razy wykona się dany krok w czasie działania programu. Nawet jeśli krok jest w pętli, na diagramie może być przedstawiony jednym blokiem.
Schematy blokowe stosuje się do dokumentowania algorytmów, planowania logiki aplikacji, wyjaśniania działania programu osobom nietechnicznym oraz podczas analiz i przeglądów rozwiązań w zespole. W projektach webowych pomagają opisać np. logikę walidacji lub przepływ formularzy.
Ćwicz rozpoznawanie podstawowych symboli i konwersję schematu na pseudokod lub prosty kod (np. instrukcje warunkowe i pętle). Rób zadania na zliczanie elementów, wykrywanie brakujących bloków i interpretację ścieżek. To wzmacnia uważność i zmniejsza błędy z pośpiechu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Blok obliczeniowy na schemacie blokowym to zwykle prostokąt oznaczający wykonanie operacji (przetwarzanie)."

Źródła:

  • ISO 5807:1985, Information processing — Documentation symbols and conventions for data, program and system flowcharts, program network charts and system resources charts
  • Wikipedia: Flowchart (sekcja dot. symboli procesu/procesu), https://en.wikipedia.org/wiki/Flowchart - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): Schemat blokowy (opis podstawowych symboli), https://pl.wikipedia.org/wiki/Schemat_blokowy - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały o schematach blokowych i podstawowych symbolach (flowchart)
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie symboli i konwersja schematów blokowych do pseudokodu
  • Dokumentacja/lekcje dotyczące projektowania algorytmów dla początkujących

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego