KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 40.
Ile sztuk zapasu zastawy stołowej trzeba przygotować na przyjęcie zasiadane dla 150 osób, zakładając zapas na poziomie 30%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć zapas 30% dla 150 osób, liczymy 30% z 150: 150 × 0,30 = 45.
Oznacza to, że należy przygotować 45 sztuk zastawy jako rezerwę ponad podstawowe 150 kompletów dla gości.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy typowej kalkulacji organizacyjnej w gastronomii i obsłudze przyjęć: trzeba ustalić, ile sztuk zastawy przygotować jako zapas (rezerwę) przy założeniu zapasu procentowego.

Krok 1: Zamiana procentu na ułamek dziesiętny
30% oznacza 30 na 100, czyli 0,30.

Krok 2: Obliczenie procentu danej liczby
Liczymy 30% z 150 osób (zakładamy, że na 1 osobę przypada 1 sztuka/komplet danego elementu zastawy):
150 × 0,30 = 45.

Wniosek
Poprawna jest odpowiedź "45 szt.", bo taki zapas wynika bezpośrednio z obliczenia 30% liczby 150.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "30 szt." to częsty błąd wynikający z "przepisania" 30% jako 30 sztuk bez liczenia procentu od 150. 30% nie oznacza 30 sztuk, tylko 0,30 całej liczby.
  • "50 szt." byłoby poprawne przy zapasie ok. 33,3% (1/3) albo przy innym zaokrąglaniu "w górę" do wygodnej wartości, ale wprost z 30% z 150 nie wynika 50.
  • "75 szt." odpowiada 50% z 150, czyli połowie. To błąd skali: wynik jest zbyt duży jak na 30%.

Wskazówka egzaminacyjna
Przy takich pytaniach najpierw szybko oszacuj rząd wielkości: 30% z 150 to mniej niż 50 (bo 1/3 z 150 to 50), więc poprawny wynik powinien być nieco mniejszy od 50. To pomaga odrzucić skrajne odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień 30% na ułamek dziesiętny: 0,30. Następnie pomnóż liczbę osób przez ten ułamek: 150 × 0,30 = 45. Otrzymane 45 to liczba sztuk zapasu (rezerwy) do przygotowania.
Procent oznacza "na sto". Zapis 30% to 30/100, czyli 0,30. Gdy liczysz 30% z 150, bierzesz 0,30 całej liczby, więc wykonujesz działanie 150 × 0,30.
Zapas (rezerwa) zastawy to dodatkowe sztuki ponad minimalną liczbę potrzebną dla gości. Chroni to obsługę przed problemami w trakcie przyjęcia, np. stłuczeniem, zabrudzeniem lub koniecznością szybkiej wymiany elementów serwisu.
Wyższy zapas bywa potrzebny, gdy przewidujesz intensywną wymianę naczyń, większe ryzyko zabrudzeń, ograniczone możliwości szybkiego zmywania lub długi czas trwania przyjęcia. W zadaniach egzaminacyjnych procent zapasu jest zwykle podany wprost.
Zawsze sprawdź, od jakiej liczby liczysz procent. 30% jest częścią liczby 150, więc wynik musi zależeć od 150. Dobry nawyk: zapisz wzór "zapas = liczba osób × procent" i dopiero podstawiaj wartości.
W praktyce tak, bo zastawa jest liczona w sztukach. W tym przykładzie wynik to dokładnie 45, więc nie ma problemu z ułamkiem. Jeśli wyszłaby wartość niecałkowita, najczęściej zaokrągla się w górę, by nie zabrakło elementów serwisu.
Możesz porównać do 1/3: jedna trzecia z 150 to 50, a 30% jest trochę mniejsze niż 33,3%. Wynik powinien więc być nieco mniejszy od 50. To pozwala od razu odrzucić np. 75 jako zbyt duże.
Zasada jest ta sama: "zapas = liczba osób × procent". Dla 10% mnożysz przez 0,10, a dla 20% przez 0,20. Warto zapamiętać skróty: 10% to 1/10, 20% to 1/5, 50% to połowa.
W typowym zadaniu egzaminacyjnym przyjmuje się, że liczba osób odpowiada liczbie potrzebnych kompletów danego elementu (np. talerzy). Dlatego procent zapasu liczysz od liczby osób. Gdyby chodziło o inną podstawę, byłoby to doprecyzowane w treści.
Najczęstsze błędy to: mylenie % ze sztukami (brak przeliczenia), wybór odpowiedzi "na oko" bez rachunku, pomylenie 30% z 50% oraz brak kontroli rzędu wielkości. Pomaga zapisanie działania i szybkie oszacowanie wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć zapas 30% dla 150 osób, liczymy 30% z 150: 150 × 0,30 = 45.Oznacza to, że należy przygotować 45 sztuk zastawy jako rezerwę ponad podstawowe 150 kompletów dla gości.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Procent" — definicja i sposób przeliczania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Ułamek dziesiętny" — zapis i użycie w obliczeniach, https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek_dziesi%C4%99tny (dostęp: 2026-02-28)
  • Khan Academy (PL): "Procenty" — materiał dydaktyczny i przykłady obliczeń, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percents (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Powtórzenie działań na procentach (procent danej liczby, zamiana % na ułamek dziesiętny)
  • Zestawy zadań z obliczeniami gastronomicznymi (porcje, straty, zapas, wydajność)
  • Notatki/ściąga: typowe przeliczenia 10%, 20%, 25%, 30% i 50% z liczb okrągłych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego