W planowaniu zastawy na przyjęcie zasiadane często uwzględnia się zapas, czyli dodatkową liczbę sztuk na wypadek stłuczeń, zabrudzeń lub konieczności szybkiej wymiany w trakcie serwisu. W treści zadania zapas wynosi 20%, a liczba gości to 120.
Obliczenie można wykonać na dwa równoważne sposoby:
- Metoda 1 (najpierw procent, potem dodawanie):
20% z 120 = 0,20 × 120 = 24.
Następnie 120 + 24 = 144 talerze. - Metoda 2 (mnożnik):
Doliczenie 20% zapasu oznacza pomnożenie przez 1,20.
120 × 1,20 = 144 talerze.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- 132 wynika z błędnego doliczenia zbyt małego zapasu (to odpowiadałoby 10% zapasu, bo 120 × 1,10 = 132) albo z pomyłki rachunkowej.
- 156 jest za wysokie; taki wynik odpowiadałby 30% zapasu (120 × 1,30 = 156) lub omyłkowemu przyjęciu innego procentu.
- 168 jest jeszcze wyższe; taki wynik odpowiadałby 40% zapasu (120 × 1,40 = 168).
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniach pojawia się "uwzględniając X% zapasu", najpierw ustal, czy zapas ma być doliczony (najczęściej tak), a potem użyj mnożnika 1 + X/100. To skraca obliczenia i zmniejsza ryzyko pomyłki.
