KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 15.
Ile ton ładunku umieszczono w pojeździe, którego masa własna wynosi 4 t, jeśli dopuszczalna masa całkowita to 26 t, a wskaźnik wykorzystania ładowności jest równy 1.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Masa ładunku wynika z zależności: dopuszczalna masa całkowita = masa własna + masa ładunku. Skoro wskaźnik wykorzystania ładowności wynosi 1, przyjmujemy pełne wykorzystanie. Zatem masa ładunku = 26 t − 4 t = 22 t.
Odpowiedź: 22 t.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć, ile ton ładunku znajduje się w pojeździe, trzeba skorzystać z podstawowej zależności mas w transporcie drogowym:

dopuszczalna masa całkowita (DMC) to suma masy własnej pojazdu oraz masy przewożonego ładunku (w uproszczeniu, bez wchodzenia w szczegóły typu masa kierowcy czy dodatkowego wyposażenia, bo zadanie operuje na prostym modelu egzaminacyjnym).

W treści podano:

  • masa własna = 4 t,
  • dopuszczalna masa całkowita = 26 t,
  • wskaźnik wykorzystania ładowności = 1, czyli 100% wykorzystania (pojazd jest załadowany do maksymalnego poziomu, jaki wynika z ograniczeń masowych).

W tym typie zadań wskaźnik równy 1 oznacza, że faktyczna masa ładunku odpowiada maksymalnej dopuszczalnej masie ładunku, więc wystarczy policzyć różnicę:

masa ładunku = DMC − masa własna

Podstawiamy dane:

masa ładunku = 26 t − 4 t = 22 t

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "4 t" odpowiada masie własnej pojazdu, a nie masie ładunku.
  • "26 t" to DMC, czyli masa całkowita (pojazd + ładunek), więc nie może być samą masą ładunku przy masie własnej 4 t.
  • "30 t" przekracza DMC podane w zadaniu (26 t), więc nie może być prawidłową masą ładunku w tych warunkach.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o masach zawsze sprawdź, czy pytają o masę całkowitą, masę własną czy masę ładunku, i dopiero potem dobieraj działanie (zwykle odejmowanie lub dodawanie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DMC to maksymalna masa pojazdu razem z ładunkiem (i pozostałymi składnikami masy), której nie wolno przekroczyć w ruchu drogowym. W zadaniach rachunkowych traktuje się ją zwykle jako sumę: masa własna + masa ładunku, co pozwala szybko wyliczać brakującą wielkość.
Masa własna to masa samego pojazdu (bez ładunku). W obliczeniach ładunku jest to "punkt startowy" do DMC: aby policzyć masę ładunku, najczęściej odejmujesz masę własną od DMC. Błąd polega na myleniu jej z ładownością.
Stosujesz prosty wzór: masa ładunku = DMC − masa własna. Najpierw upewnij się, że wszystkie wartości są w tych samych jednostkach (np. tony). Potem wykonaj odejmowanie i sprawdź, czy wynik jest mniejszy od DMC (ma sens fizyczny).
Bo 26 t to masa całkowita dopuszczalna (pojazd + ładunek), a 4 t to masa samego pojazdu. Różnica między nimi daje masę tego, co "dodatkowo" w pojeździe, czyli ładunku. To typowy schemat zadań na ładowność i wykorzystanie pojazdu.
Wskaźnik 1 oznacza 100% wykorzystania ładowności, czyli pojazd jest załadowany do maksymalnego poziomu wynikającego z ograniczeń masowych. W praktyce zadaniowej pozwala przyjąć, że masa ładunku odpowiada maksymalnej dopuszczalnej masie ładunku (bez "rezerwy").
Nie zawsze. Gdy zadanie podaje DMC i masę własną, masa ładunku wynika bezpośrednio z różnicy, a wskaźnik może pełnić rolę potwierdzenia, że pojazd jest w pełni załadowany. W innych zadaniach wskaźnik bywa potrzebny, gdy najpierw liczysz ładowność, a potem część tej wartości.
Najczęstsze pomyłki to: branie DMC jako masy ładunku, nieuwzględnianie masy własnej, wykonywanie dodawania zamiast odejmowania oraz wybór odpowiedzi "z danych" (np. 26 t) bez liczenia. Pomaga zapisanie równania mas przed obliczeniem.
Weryfikacja jest prosta: masa ładunku musi być dodatnia oraz po dodaniu do masy własnej nie może przekroczyć DMC. Jeśli wynik jest większy niż DMC albo ujemny, oznacza to błąd w rozumieniu pojęć lub w arytmetyce. To szybki "test zdrowego rozsądku".
Takie obliczenia wykorzystuje się przy doborze pojazdu do zlecenia, planowaniu załadunku, kontroli zgodności z ograniczeniami masowymi oraz ocenie stopnia wykorzystania środka transportu. Pomaga to ograniczać ryzyko przeładowania i związanych z tym konsekwencji operacyjnych.
Warto przećwiczyć zestaw podstawowych zależności: DMC, masa własna, ładowność, a także zadania na procentowe wykorzystanie (wskaźnik). Dobrą metodą jest rysowanie krótkiego schematu: "pojazd" + "ładunek" = "całość", a potem dopasowanie działania matematycznego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Masa ładunku wynika z zależności: dopuszczalna masa całkowita = masa własna + masa ładunku."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Dopuszczalna masa całkowita" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Dopuszczalna_masa_ca%C5%82kowita (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Masa własna" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Masa_w%C5%82asna (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Ładowność" — https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81adowno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw transportu drogowego (definicje DMC, masa własna, ładowność)
  • Materiały szkolne z logistyki: zadania rachunkowe z ładowności i wykorzystania pojazdów
  • Słowniki/encyklopedie pojęć transportowych (hasła: masa własna, ładowność, DMC)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego