KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2009 (test 2)

PYTANIE NR 23.
Ile witaminy C zawiera danie zasadnicze?
Ilustracja przedstawia tabelę z wartościami odżywczymi potraw, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zadaniach tego typu zawartość witaminy C w daniu zasadniczym ustala się na podstawie danych podanych w materiale do zadania (np. tabeli wartości odżywczej lub karty recepturowej dla porcji). Z podanych odpowiedzi wartość zgodna z taką informacją to 35 mg.

Pełne wyjaśnienie:

Zawartość witaminy C w potrawie nie jest stała "z definicji" dla wszystkich dań zasadniczych. Zależy przede wszystkim od:

  • użytych surowców (np. udziału warzyw bogatych w witaminę C),
  • wielkości porcji,
  • technologii wykonania (czas i temperatura obróbki, przechowywanie),
  • ewentualnych strat witaminy C podczas przygotowania.

Dlatego w egzaminacyjnych pytaniach o konkretną liczbę (np. "Ile witaminy C zawiera danie…?") poprawną wartość zwykle odczytuje się z dołączonego materiału: tabeli wartości odżywczej potrawy, zestawienia składników z wartościami odżywczymi lub karty technologicznej, w której podano wynik dla porcji.

Odpowiedź "35 mg" jest poprawna, ponieważ odpowiada wskazanej w materiale do zadania zawartości witaminy C dla dania zasadniczego (dla określonej porcji/porcji referencyjnej). Pozostałe wartości są typowymi dystraktorami: są bardzo zbliżone liczbowo (34 mg) lub wyraźnie większe (43 mg, 53 mg), co ma sprawdzić, czy zdający faktycznie pracuje na danych, a nie zgaduje.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w kontekście zadania?

  • "34 mg" bywa wybierane przez pośpiech lub błąd odczytu (pomyłka o 1 jednostkę).
  • "43 mg" może wynikać z odczytu z niewłaściwego wiersza/kolumny (np. inna porcja lub inny składnik).
  • "53 mg" może być skutkiem pomylenia wartości dla produktu surowego z wartością dla potrawy po obróbce.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj jednostkę (mg) oraz to, czy wartość dotyczy porcji dania, a nie 100 g produktu lub innego elementu zestawienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ilość witaminy C przypisana do konkretnej porcji potrawy (albo do 100 g – zależnie od materiału). W zadaniach egzaminacyjnych trzeba sprawdzić, czy wartość dotyczy porcji dania, a nie surowca lub innej masy odniesienia.
Najczęściej przez odczyt z tabeli wartości odżywczej albo z karty technologicznej dania. Czasem wynik wynika z sumowania wkładu składników, ale wtedy w zadaniu muszą być podane dane liczbowe dla surowców i porcji.
Bo witamina C zależy od składu (jakie warzywa/owoce i w jakiej ilości), wielkości porcji oraz strat podczas obróbki. Dwa "dania zasadnicze" mogą mieć zupełnie różną zawartość witaminy C, więc potrzebne są dane wejściowe.
Najczęściej świeże warzywa i owoce bogate w witaminę C (np. papryka, natka pietruszki, owoce jagodowe). W praktyce kucharskiej duże znaczenie ma też sposób podania: dodatek świeżych komponentów zwykle zwiększa końcową zawartość.
Największe straty pojawiają się przy długiej obróbce cieplnej, wysokiej temperaturze, rozdrabnianiu i długim kontakcie z tlenem oraz przy przechowywaniu. Dlatego krótsza obróbka i dodawanie świeżych składników na końcu zwykle pomaga zachować więcej witaminy C.
Nie. Spotyka się wartości na porcję, na 100 g albo na 100 ml. Na egzaminie trzeba uważnie sprawdzić nagłówek tabeli i jednostki. Błąd jednostki lub masy odniesienia to jedna z częstszych przyczyn złej odpowiedzi.
Wartość dla surowca dotyczy produktu przed obróbką (np. "pomidor 100 g"), a dla potrawy odnosi się do całego dania lub porcji (np. "gulasz 1 porcja"). W tabelach szukaj nazwy potrawy i kolumny opisującej porcję/masę dania.
To celowy zabieg: dystraktory typu 34 mg i 35 mg sprawdzają, czy zdający naprawdę odczytał wynik, a nie opiera się na pamięci lub szacowaniu. W takiej sytuacji kluczowe jest dokładne sprawdzenie wiersza/kolumny w materiale do zadania.
Najczęstsze to: pomylenie porcji z 100 g, przeoczenie jednostki (mg), odczyt wartości z niewłaściwego wiersza (inny składnik) oraz nieuwzględnienie, że obróbka cieplna obniża zawartość witaminy C. Pomaga wolniejsze, metodyczne sprawdzanie danych.
Ćwicz pracę z kartami technologicznymi i tabelami wartości odżywczej: odczyt porcji, jednostek i nagłówków. Trenuj też szybkie porównywanie liczb i kontrolę sensowności wyniku. Dobre nawyki to zaznaczanie masy odniesienia i jednostki przed wyborem odpowiedzi.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W zadaniach tego typu zawartość witaminy C w daniu zasadniczym ustala się na podstawie danych podanych w materiale do zadania (np. tabeli wartości odżywczej lub karty recepturowej dla porcji)."

Źródła:

  • USDA FoodData Central – dokumentacja i wyszukiwarka danych o składzie żywności: https://fdc.nal.usda.gov/ (dostęp: 2026-03-01)
  • FAO/INFOODS – Food Composition Databases and tools (informacje o bazach składu żywności): https://www.fao.org/infoods/infoods/tables-and-databases/en/ (dostęp: 2026-03-01)
  • EuroFIR – informacje o europejskich danych składu żywności (Food information resources): https://www.eurofir.org/food-information/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Tabele składu i wartości odżywczej żywności (bazy danych składu żywności)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji kucharskich dotyczące kart technologicznych i kalkulacji wartości odżywczej
  • Podstawy dietetyki i żywienia człowieka (rozdziały o witaminach i stratach podczas obróbki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego