KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 30.
Ile wody potrzeba do sporządzenia 10 kg roztworu kleju mocznikowego zgodnie z podaną recepturą?
Ilustracja przedstawia recepturę na sporządzenie roztworu kleju mocznikowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć ilość wody, liczy się jej udział w recepturze wyrażonej w częściach wagowych: suma składników to 100+30+30+10=170 cz. w. Woda ma 30 cz. w., więc dla 10 kg roztworu: (30/170)·10=1,7647 kg. Dla wody przyjmuje się 1 kg≈1 l, więc potrzeba ok. 1,76 l.

Pełne wyjaśnienie:

W recepturach klejów podawanych w częściach wagowych (cz. w.) liczby oznaczają proporcje mas składników, a nie objętości. Dlatego najpierw trzeba ustalić, jaką część całej mieszaniny stanowi woda.

1) Suma części wagowych
Receptura zawiera: żywica mocznikowa 100 cz. w., mąka żytnia 30 cz. w., woda 30 cz. w., utwardzacz 10 cz. w.
Suma: 100 + 30 + 30 + 10 = 170 cz. w.

2) Udział wody i masa wody w 10 kg mieszaniny
Udział wody: 30/170. Dla 10 kg roztworu:
(30/170) × 10 kg = 1,7647 kg, czyli po zaokrągleniu 1,76 kg.

3) Przeliczenie masy na objętość
Dla wody w warunkach typowych w zadaniach technicznych przyjmuje się gęstość około 1 kg/l. To oznacza, że 1,76 kg ≈ 1,76 l.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • Wynik 1,88 l pojawia się, gdy ktoś błędnie pominie utwardzacz w sumie i liczy 30/(100+30+30)=30/160.
  • Wynik 2,31 l może wynikać z pominięcia mąki i utwardzacza (30/130), czyli nieuwzględnienia wszystkich składników receptury.
  • Wynik 3,00 l odpowiada błędnemu założeniu, że mieszanina składa się tylko z żywicy i wody (30/100), czyli całkowitemu zignorowaniu pozostałych składników.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach na cz. w. zawsze najpierw zsumuj wszystkie pozycje receptury, dopiero potem licz udział składnika. To minimalizuje ryzyko pominięcia któregoś składnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Cz. w." to części wagowe, czyli proporcje mas składników. Liczby nie mówią, ile litrów dodać, tylko jaką część całkowitej masy stanowi dany składnik. Najpierw sumuje się wszystkie części, a potem wylicza udział danego składnika.
Policz sumę wszystkich części wagowych, np. 100+30+30+10=170. Następnie wyznacz udział wody: 30/170. Ten ułamek pomnóż przez masę planowanego zarobu (np. 10 kg). Otrzymasz masę wody w kilogramach.
Bo części wagowe są proporcjami do całości mieszaniny. Jeśli pominiesz choć jeden składnik (np. utwardzacz), zmienisz mianownik ułamka i uzyskasz zawyżony wynik wody. To częsty błąd rachunkowy w zadaniach recepturowych.
W zadaniach technicznych bardzo często przyjmuje się uproszczenie, że gęstość wody wynosi ok. 1 kg/l, więc 1 kg ≈ 1 l. Jeśli w treści zadania podano inną gęstość lub warunki, trzeba stosować dane z zadania.
Najczęściej: pominięcie składnika w sumie części, mylenie cz. w. z częściami objętościowymi, zbyt wczesne zaokrąglanie oraz brak kontroli jednostek (kg vs l). Pomaga zapisanie pełnego ułamka i sprawdzenie, czy suma obejmuje wszystkie pozycje.
Klej UF (mocznikowo-formaldehydowy) to popularny klej w przemyśle drzewnym i meblarskim. Stosuje się go m.in. do klejenia elementów drewnianych, wytwarzania sklejek oraz płyt drewnopochodnych. Kluczowa jest poprawna proporcja składników podczas przygotowania.
Najpierw oceń udział wody: tu to 30/170, czyli ok. 0,18. Dla 10 kg mieszaniny oczekuj ok. 1,8 kg wody. Jeśli wychodzi 3 l, to znaczy, że przyjęto zbyt małą sumę części (pominęto składniki) albo źle zrozumiano recepturę.
Postępuj identycznie: policz sumę cz. w., wyznacz ułamek dla każdego składnika i pomnóż przez 25 kg. Np. dla wody: (30/170)×25 kg. Dzięki temu zachowujesz te same proporcje i otrzymujesz poprawne ilości składników dla większej partii.
To typowe "pułapki" wynikające z pominięcia składników w mianowniku: 30/160 daje 1,875 (≈1,88), a 30/100 daje dokładnie 3,00. Takie liczby pojawiają się, gdy ktoś liczy tylko część receptury zamiast całej mieszaniny.
Ćwicz schemat: suma cz. w. → ułamek składnika → masa składnika → ewentualnie objętość. Zawsze zapisuj pełny mianownik (wszystkie składniki) i dopiero na końcu zaokrąglaj. Warto trenować na kilku recepturach klejów i masach zarobu.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby obliczyć ilość wody, liczy się jej udział w recepturze wyrażonej w częściach wagowych: suma składników to 100+30+30+10=170 cz."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Gęstość" – definicja i jednostki, https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C4%99sto%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Klej mocznikowo-formaldehydowy" (UF) – ogólny opis zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Klej_mocznikowo-formaldehydowy (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii klejenia w przemyśle drzewnym (receptury UF i zasady sporządzania)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji DRM.8 dotyczące przygotowania mieszanin i recepturowania
  • Ćwiczenia rachunkowe z proporcji i ułamków masowych (zadania na "części wagowe")

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego