KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2024 (test 2)

PYTANIE NR 35.
Ile wynosi bezwzględna wartość błędu pomiaru natężenia prądu, jeżeli multimetr wyświetlił wynik 35,00 mA, a podana przez producenta dokładność miernika dla wykorzystanego zakresu pomiarowego wynosi
±(1 % +2 cyfry)?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokładność ±(1% + 2 cyfry) oznacza sumę: 1% wskazania oraz równowartość 2 najmniej znaczących cyfr. Dla 35,00 mA: 1% = 0,35 mA. Najmniej znacząca cyfra to 0,01 mA, więc 2 cyfry = 0,02 mA. Razem: 0,35 + 0,02 = 0,37 mA.

Pełne wyjaśnienie:

W specyfikacjach multimetrów często spotyka się zapis dokładności w postaci:

±(a% wskazania + b cyfry)

Oznacza to, że granica błędu bezwzględnego ma dwie składowe dodawane do siebie:

  • składnik procentowy – liczony od aktualnego wskazania (odczytu),
  • składnik "cyfry" – równy liczbie najmniej znaczących cyfr (LSD) pomnożonej przez wartość jednej takiej cyfry na użytym zakresie.

Krok 1: składnik procentowy
Odczyt: 35,00 mA.
1% z 35,00 mA = 0,01 × 35,00 mA = 0,35 mA.

Krok 2: składnik "+2 cyfry"
Wskazanie ma postać 35,00 mA, więc najmniej znacząca cyfra odpowiada zmianie o 0,01 mA.
Zatem 2 cyfry = 2 × 0,01 mA = 0,02 mA.

Krok 3: błąd bezwzględny (suma składowych)
0,35 mA + 0,02 mA = 0,37 mA.

Dlatego bezwzględna wartość błędu pomiaru wynosi ±0,37 mA.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • ±0,35 mA – uwzględnia tylko 1% wskazania, pomija składnik "+2 cyfry". To częsty błąd przy czytaniu kart katalogowych.
  • ±0,02 mA – uwzględnia tylko "2 cyfry" (LSD), ignoruje część procentową, która zwykle dominuje przy większych wskazaniach.
  • ±2,35 mA – wynika z błędnej interpretacji "2 cyfry" jako 2 mA (lub innej skali), zamiast 2 × 0,01 mA dla wskazania z dwoma miejscami po przecinku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, ile wynosi jedna "ostatnia cyfra" na danym zakresie (LSD), a dopiero potem przelicz "+… cyfry" na jednostki mierzonej wielkości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis granicy błędu jako sumy dwóch składników: 1% wskazania (liczone od odczytanej wartości) oraz 2 cyfry, czyli 2 × wartość najmniej znaczącej cyfry (LSD) na wybranym zakresie. Oba składniki dodaje się, aby uzyskać błąd bezwzględny.
Najpierw ustal rozdzielczość odczytu na danym zakresie, czyli ile wynosi jedna najmniej znacząca cyfra (np. 0,01 mA). Następnie pomnóż ją przez liczbę cyfr z dokładności: 2 cyfry = 2 × 0,01 mA = 0,02 mA. To jest stała składowa błędu dla tego zakresu.
1% to 0,01 w zapisie dziesiętnym. Mnożysz odczyt przez 0,01: 35,00 mA × 0,01 = 0,35 mA. To część błędu zależna od wielkości mierzonego prądu: im większy odczyt, tym większy składnik procentowy.
W typowym zapisie dokładności DMM typu ±(% + digits) tak: wyznaczasz składnik procentowy, wyznaczasz składnik wynikający z cyfr (LSD) i sumujesz je, aby dostać maksymalną granicę błędu. Inne przyrządy mogą mieć inny zapis, więc zawsze czytaj definicję w instrukcji.
Błąd względny podaje się zwykle w % i odnosi do wartości mierzonej. Błąd bezwzględny podaje się w tych samych jednostkach co pomiar (tu: mA). W zadaniu pytają o "bezwzględną wartość błędu", więc wynik ma być w mA i z symbolem ±.
Gdy mierzona wartość jest mała względem rozdzielczości zakresu. Wtedy 1% z odczytu może być bardzo małe, a 2 × LSD pozostaje stałe i może dominować. Dlatego przy małych prądach warto dobrać zakres o lepszej rozdzielczości, aby zmniejszyć wpływ "cyfr".
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie składnika "cyfry", potraktowanie "2 cyfry" jako 2 mA (zła skala), policzenie 1% od zakresu zamiast od wskazania oraz pomieszanie jednostek (mA i A). Pomaga zapisanie obu składowych osobno i dopiero potem ich dodanie.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle podaje się wynik w jednostkach z sensowną rozdzielczością zgodną z odczytem. Jeśli odczyt jest 35,00 mA, to wyrażenie błędu w setnych mA (0,37 mA) jest spójne. Kluczowe jest poprawne przeliczenie LSD, a nie nadmierne zaokrąglanie.
Najprościej: popatrz na format wskazania na danym zakresie. Jeśli multimetr pokazuje 35,00 mA, to zmiana ostatniej cyfry to 0,01 mA. Alternatywnie można to odczytać w instrukcji jako "rozdzielczość" zakresu. LSD jest kluczowe do przeliczenia składnika "… cyfr".
W praktyce serwisowej spotyka się elementy sterowania i automatyki (np. czujniki, siłowniki, układy zabezpieczeń), gdzie mierzy się prądy kontrolne lub sygnały. Umiejętność oszacowania błędu multimetru pozwala ocenić, czy różnice w pomiarze są realną usterką, czy mieszczą się w tolerancji przyrządu.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dokładność ±(1% + 2 cyfry) oznacza sumę: 1% wskazania oraz równowartość 2 najmniej znaczących cyfr."

Źródła:

  • Fluke 87V Digital Multimeter – Users Manual, rozdział/specyfikacja "Accuracy Specifications" (zapis typu ±(% + counts)), dostęp: https://manuals.plus/fluke/87v-industrial-multimeter-manual (dostęp 2026-02-18)
  • Keysight Technologies, "Digital Multimeter Fundamentals" (opracowanie dot. rozdzielczości i zapisu dokładności w counts/digits), dostęp: https://www.keysight.com/us/en/assets/7018-01107/application-notes/5989-0308.pdf (dostęp 2026-02-18)
  • Tektronix, "How to Read a Digital Multimeter Datasheet" (interpretacja procentu i digits/counts), dostęp: https://www.tek.com/en/documents/primer/how-read-digital-multimeter-datasheet (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi multimetrów cyfrowych (rozdziały: dokładność, rozdzielczość, zakresy pomiarowe)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii elektrycznej: błąd bezwzględny i względny, niepewność pomiaru
  • Karty katalogowe DMM (Digital Multimeter) z przykładami interpretacji zapisu ±(x% + y digits)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego