KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 7.
Ile wynosi cięcie warstwicowe na fragmencie mapy?
Ilustracja przedstawia fragment mapy topograficznej z zaznaczonymi warstwicami, co jest typowe dla przedstawienia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cięcie warstwicowe to różnica wysokości między dwiema sąsiednimi warstwicami na mapie. Odczytuje się je, porównując wartości wysokości podpisane na kolejnych warstwicach (lub wynikające z warstwic indeksowych). Dla podanego fragmentu mapy interwał wynosi 10 m.

Pełne wyjaśnienie:

Cięcie warstwicowe (interwał warstwic) oznacza stałą różnicę wysokości, jaką przedstawiają kolejne sąsiednie warstwice na mapie. Jest to jedna z kluczowych informacji przy analizie rzeźby terenu, bo pozwala ocenić, jak "gęsto" opisano zmiany wysokości i jak szczegółowo można wnioskować o nachyleniu stoków.

Jak to ustalić w praktyce?

  • Najpierw identyfikuje się dwie sąsiednie warstwice (niekoniecznie dwie pogrubione). Na mapach często co pewną liczbę warstwic występuje warstwica indeksowa (pogrubiona) z podpisem wysokości.
  • Następnie odczytuje się wysokość (w metrach) z podpisów lub wnioskuje ją z warstwicy indeksowej, licząc kolejne linie do góry lub w dół.
  • Cięcie warstwicowe to różnica wysokości pomiędzy kolejnymi liniami warstwic.

Odpowiedź "10 m" jest poprawna, ponieważ na wskazanym fragmencie mapy kolejne warstwice reprezentują zmianę wysokości o 10 metrów. Taki interwał jest typowy dla wielu opracowań topograficznych w zależności od skali i charakteru terenu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "5 m" odpowiadałoby mapie o większej szczegółowości wysokościowej (gęstsze warstwice) lub terenowi, dla którego zastosowano mniejszy interwał. Jeśli na fragmencie mapy różnice między sąsiednimi warstwicami są większe, ta wartość nie pasuje.
  • "20 m" to z kolei interwał większy, spotykany przy mniejszej szczegółowości lub w innych materiałach kartograficznych. Gdyby interwał wynosił 20 m, podpisy/odczyt kolejnych warstwic musiałyby rosnąć o 20.
  • "25 m" jest wartością nietypową w zadaniach szkolnych i wymagałaby konsekwentnych podpisów oraz układu warstwic wskazujących na taki krok wysokości. Jeśli na mapie kolejne warstwice nie odpowiadają różnicy 25 m, odpowiedź jest błędna.

Wskazówka egzaminacyjna: nie myl cięcia warstwicowego z różnicą wysokości między dwiema dowolnymi warstwicami. Zawsze chodzi o sąsiednie warstwice, a warstwice indeksowe służą tylko jako "punkt odniesienia" do liczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cięcie warstwicowe to stała różnica wysokości (zwykle w metrach) między dwiema sąsiednimi warstwicami. Określa, co "ile metrów" zmienia się wysokość terenu, gdy przechodzisz z jednej linii warstwicowej na następną.
Wybierz dwie sąsiednie warstwice i sprawdź ich wysokości (z podpisów lub przez liczenie od warstwicy indeksowej). Różnica wysokości między kolejnymi warstwicami to cięcie warstwicowe. Ważne: nie porównuj warstwic oddalonych o kilka linii naraz.
Warstwice pogrubione (indeksowe) są tylko wyróżnieniem graficznym ułatwiającym liczenie i orientację. Nadal obowiązuje ten sam interwał między każdą parą sąsiednich warstwic; pogrubienie nie oznacza innego kroku wysokościowego.
Gęste warstwice zwykle wskazują na strome zbocza lub duże nachylenie terenu. Jeśli linie są blisko siebie, wysokość zmienia się szybko na krótkim dystansie poziomym. Rzadkie warstwice sugerują teren łagodniejszy lub bardziej płaski.
Najczęstsze pomyłki to: porównywanie nie sąsiednich warstwic, mylenie cięcia ze skalą mapy, nieuwzględnienie warstwic indeksowych oraz błędne liczenie liczby "przeskoków" wysokości między podpisanymi wartościami. Pomaga sprawdzenie kilku miejsc na mapie.
Na wielu mapach informacja o cięciu warstwicowym występuje w legendzie lub opisie arkusza, ale w zadaniach egzaminacyjnych bywa, że trzeba je wyznaczyć z samego rysunku. Wtedy kluczowe są podpisy wysokości i regularność przyrostu między warstwicami.
Mniejsze cięcie daje bardziej szczegółowy obraz zmian wysokości, co ułatwia analizę drobnych form terenu. Większe cięcie "upraszcza" rzeźbę, przez co łatwiej przeoczyć niewielkie wzniesienia lub obniżenia. Dlatego interwał dobiera się do skali i celu mapy.
Przydaje się m.in. do planowania profili terenowych, wstępnej oceny spływu wód, wyboru lokalizacji prac (wiercenia, odkrywki), opisu morfologii obszaru badań oraz do interpretacji zależności między budową geologiczną a ukształtowaniem terenu.
Warstwice to linie łączące punkty o tej samej wysokości, często brązowe i opisane wartościami liczbowymi. Inne linie (drogi, cieki, granice) mają inną symbolikę i kolor. Jeśli masz wątpliwości, szukaj powtarzających się, zamkniętych lub równoległych krzywych z wysokościami.
Ćwicz na różnych fragmentach map: znajdź warstwice indeksowe, policz pośrednie i sprawdź przyrost wysokości w kilku miejscach. Ustal prostą procedurę: (1) znajdź podpis, (2) wybierz sąsiednią warstwicę, (3) policz różnicę. To ogranicza błędy pośpiechu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Cięcie warstwicowe to różnica wysokości między dwiema sąsiednimi warstwicami na mapie."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kartografii topograficznej (dział: warstwice i cięcie warstwicowe)
  • Ćwiczenia z czytania map topograficznych dla geologów (profile, spadki, deniwelacje)
  • Atlas/mapy topograficzne do treningu rozpoznawania warstwic indeksowych i pośrednich

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego