KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 5.
Ile wynosi czystość nasion ziania pszenicy ustalona na podstawie wyodrębnionych zanieczyszczeń przy ocenie organoleptycznej 250 g próbki?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi rodzaju zanieczyszczeń w próbce nasion pszenicy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czystość nasion w metodzie wagowej oblicza się jako 100% minus procentowy udział zanieczyszczeń w masie próbki. Suma zanieczyszczeń z tabeli to 15 g, a masa próbki wynosi 250 g, więc zanieczyszczenia stanowią 15/250 = 6%. Czystość wynosi zatem 100% − 6% = 94%.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie czystości nasion (metoda wagowa) próbkę dzieli się na frakcje: materiał uznany za "czysty" oraz frakcje zanieczyszczeń wyodrębnione podczas oceny organoleptycznej (wizualnej). Następnie każdą frakcję się waży, a wynik przedstawia jako udział procentowy.

Krok 1: zsumuj masy zanieczyszczeń
Z tabeli zanieczyszczeń: 7,5 g (ziarna połamane) + 0,5 g (martwe owady) + 5 g (ziarna porośnięte) + 2 g (nasiona obce) = 15 g.

Krok 2: oblicz udział zanieczyszczeń w próbce
Masa próbki: 250 g.
Udział zanieczyszczeń = (15 / 250) × 100% = 6%.

Krok 3: wyznacz czystość
Czystość (%) = 100% − udział zanieczyszczeń (%) = 100% − 6% = 94%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 96% odpowiadałoby 4% zanieczyszczeń, czyli 10 g w 250 g. To nie zgadza się z danymi (zanieczyszczeń jest 15 g).
  • 95% oznacza 5% zanieczyszczeń, czyli 12,5 g w 250 g. To typowy wynik błędu w sumowaniu lub w procentowaniu.
  • 98% oznacza tylko 2% zanieczyszczeń, czyli 5 g w 250 g. To częsty wybór "intuicyjny", bo wysokie wartości kojarzą się z wymaganiami jakości, ale nie wynikają z obliczeń.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze licz od masy całej próbki (tu 250 g), a nie od masy frakcji "czystej". Najpierw dodaj wszystkie pozycje z tabeli, dopiero potem wykonaj procenty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czystość nasion to procentowy udział frakcji nasion uznanych za "czyste" w masie próbki. W praktyce oblicza się ją najczęściej jako 100% minus udział zanieczyszczeń (np. domieszek, owadów, nasion obcych) w masie próbki analitycznej.
Użyj schematu: udział zanieczyszczeń = (masa zanieczyszczeń / masa próbki) × 100%, a następnie czystość = 100% − udział zanieczyszczeń. Kluczowe jest, by w mianowniku zawsze była masa całej próbki.
Bo próbka składa się z dwóch części: materiału czystego i zanieczyszczeń. Jeśli policzysz, że zanieczyszczenia stanowią np. 6% masy próbki, to reszta (część "czysta") musi stanowić 94%, czyli 100% − 6%.
Typowe przykłady to: nasiona obce (inne gatunki), zanieczyszczenia organiczne i nieorganiczne, fragmenty roślin, martwe owady oraz ziarna uszkodzone lub porośnięte, jeśli w danej metodyce są zaliczone do frakcji zanieczyszczeń.
Stosuje się ją na etapie wizualnego wydzielania frakcji z próbki: oddziela się zanieczyszczenia od materiału ocenianego jako czysty. Sama ocena organoleptyczna nie kończy procesu — wynik ilościowy uzyskuje się po zważeniu wydzielonych frakcji.
Najczęstsze to: pominięcie jednej pozycji z tabeli, zły mianownik (liczenie % względem masy "czystej", a nie całej próbki), błędne przeliczenie ułamka na procent oraz wybór "ładnie wyglądającej" wartości (np. 98%) bez wykonania rachunku.
Nie. Takie wartości mogą występować w wymaganiach jakości, ale w zadaniu egzaminacyjnym liczy się konkretne dane z tabeli/ilustracji. Jeśli suma zanieczyszczeń jest większa, wynik czystości może być wyraźnie niższy, mimo że "intuicyjnie" kojarzy się z normami.
Zrób kontrolę "na oko": 15 g z 250 g to 1/16 próbki, czyli ok. 6,25%. Czystość powinna więc być ok. 93,75% (po zaokrągleniu 94%). Taki szybki szacunek pomaga wykryć pomyłki typu 98% lub 96%.
Bo ziarna z widocznym kiełkowaniem mogą obniżać jakość partii i jej wartość siewną. W zależności od metodyki mogą być klasyfikowane poza frakcją "czystą". W zadaniu przyjęto je wprost jako element zanieczyszczeń do wyliczenia czystości.
Pszczelarz często współpracuje z rolnikami lub sam zakłada pożytki (zasiewy roślin miododajnych). Umiejętność liczenia udziału zanieczyszczeń pomaga ocenić jakość materiału siewnego, dobrać ilość wysiewu i uniknąć wprowadzania domieszek, które pogarszają jakość zasiewu.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Czystość nasion w metodzie wagowej oblicza się jako 100% minus procentowy udział zanieczyszczeń w masie próbki."

Materiały:

  • Podręczniki/ skrypty z nasiennictwa: analiza czystości i wartość siewna
  • Instrukcje laboratoryjne z oceny materiału siewnego (ćwiczenia z wydzielania frakcji i ważenia)
  • Zestawy zadań z obliczeń procentowych na masach frakcji (próbki, zanieczyszczenia, czystość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego