Skala 1:500 oznacza proporcję: 1 jednostka na mapie = 500 tych samych jednostek w terenie. Najbezpieczniej liczyć w tych samych jednostkach, a dopiero na końcu zamienić wynik na metry.
Dane: na mapie odcinek ma 2 cm.
- 1 cm na mapie = 500 cm w terenie.
- 500 cm = 5 m.
- Zatem 2 cm = 2 × 5 m = 10 m długości rzeczywistej w terenie.
W pytaniu nie chodzi jednak o samą długość rzeczywistą, tylko o długość obliczeniową. W zadaniach projektowych spotyka się przyjmowanie długości obliczeniowej większej od geometrycznej (np. przez doliczenie zapasu/procentowego narzutu wynikającego z przyjętej metody obliczeń). W takim schemacie:
- długość obliczeniowa = 1,1 × długość z mapy w terenie,
- 1,1 × 10 m = 11 m.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- Odpowiedź "10 m" odpowiada jedynie przeliczeniu skali bez uwzględnienia założenia o długości obliczeniowej.
- Odpowiedź "100 m" zwykle wynika z pomylenia skali (np. potraktowania 1:500 jak 1:5000) albo z błędnego przeliczenia centymetrów na metry.
- Odpowiedź "110 m" to typowy błąd o rząd wielkości: prawidłowy wynik 11 m zostaje "doprawiony" dodatkowym zerem, gdy nie kontroluje się jednostek i sensu liczby.
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze zrób szybkie oszacowanie. W skali 1:500 każdy 1 cm to 5 m, więc 2 cm musi dać wynik rzędu kilkunastu metrów (a nie setek).
