KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 32.
Ile wynosi dobowa wydajność sita OSO, jeżeli w trakcie każdej z trzech ośmiogodzinnych zmian roboczych odwadnia się na nim 800 m3 koncentratu węglowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność dobowa w pracy trzyzmianowej to suma ilości uzyskanej w każdej zmianie. Skoro na każdej z trzech 8‑godzinnych zmian odwadnia się 800 m3 koncentratu, to w ciągu doby będzie to 3 × 800 m3 = 2400 m3/dobę. Pozostałe wartości wynikają z błędnego mnożenia lub pominięcia zmian.

Pełne wyjaśnienie:

"Dobowa wydajność" oznacza łączną ilość (tu: objętość w m3) uzyskaną w ciągu pełnej doby pracy. W treści podano, że zakład pracuje w systemie trzech ośmiogodzinnych zmian, czyli w ciągu doby realizowane są 3 zmiany.

Kluczowa informacja brzmi: "w trakcie każdej z trzech zmian odwadnia się 800 m3 koncentratu". To oznacza, że 800 m3 jest wynikiem na jedną zmianę, a nie na całą dobę.

Obliczenie jest więc proste:

  • wydajność na zmianę: 800 m3
  • liczba zmian w dobie: 3
  • wydajność dobowa: 800 × 3 = 2400 m3/dobę

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1600 m3/dobę odpowiadałoby pracy w systemie dwuzmianowym (2 × 800) albo przypadkowemu pominięciu jednej zmiany.
  • 100 m3/dobę nie wynika z danych zadania; sugeruje pomylenie skali lub wykonanie nieuzasadnionego dzielenia.
  • 19 200 m3/dobę może wynikać z błędnego włączania do rachunku liczby godzin (np. 24) mimo że 800 m3 dotyczy już całej zmiany, a nie 1 godziny.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, jaki okres czasu opisuje podana liczba (godzina, zmiana, doba). Dopiero potem przeliczaj na wymagany okres, najczęściej przez proste mnożenie lub sumowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydajność dobowa to łączna ilość uzyskana w ciągu jednej doby pracy. Przy trzech zmianach oznacza to sumę wyników z 3 kolejnych zmian. Jeśli znasz wynik "na zmianę", to aby dostać wynik "na dobę", zwykle mnożysz przez 3 (o ile każda zmiana ma taki sam wynik).
Najpierw ustal liczbę zmian w dobie (np. 3). Następnie pomnóż objętość przypadającą na jedną zmianę przez liczbę zmian. Przykład: 800 m3 na zmianę i 3 zmiany daje 800 × 3 = 2400 m3/dobę.
Bo 800 m3 dotyczy całej zmiany, a nie 1 godziny. Mnożenie przez 24 miałoby sens tylko wtedy, gdyby podano wydajność godzinową. Tu właściwym "krokiem czasu" jest zmiana, więc przeliczasz przez liczbę zmian w dobie.
Typowe pomyłki to: pominięcie słowa "każdej" (branie 800 jako dobowej), mnożenie przez 24 mimo braku wydajności godzinowej, przyjęcie złej liczby zmian (2 zamiast 3) oraz błędy rachunkowe w mnożeniu. Pomaga zapisanie danych i jednostek przed liczeniem.
Zapis m3/dobę oznacza objętość materiału (np. koncentratu) wyrażoną w metrach sześciennych, przypadającą na jedną dobę pracy. W przeróbce mechanicznej kopalin takie jednostki mogą opisywać strumień materiału kierowany na odwadnianie lub dalsze operacje.
Gdy każda zmiana ma inną ilość (np. 700, 800, 900 m3), nie mnożysz przez 3. Wtedy sumujesz wyniki z poszczególnych zmian: 700 + 800 + 900 = 2400 m3/dobę. Zawsze sprawdź, czy w zadaniu jest "na każdej zmianie tyle samo".
To informacja o ilości materiału, który przeszedł operację odwadniania na danym urządzeniu w określonym czasie (tu: w czasie jednej zmiany). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle traktuje się to jako wolumen "obsłużony" przez urządzenie w danym okresie.
Użyj prostego mnożenia w pamięci: 800 × 3 = (8 × 3) × 100 = 24 × 100 = 2400. Rozbijanie na "setki" i "dziesiątki" zmniejsza ryzyko błędu. Na końcu dopisz jednostkę m3/dobę.
Dzielenia używasz, gdy masz wartość łączną (np. dobową) i chcesz wyznaczyć wartość na krótszy okres (np. na zmianę lub godzinę). Przykładowo 2400 m3/dobę przy 3 zmianach daje 2400 ÷ 3 = 800 m3/zmianę.
Operator musi rozumieć, jak wyniki zmianowe przekładają się na raport dobowy: to wpływa na planowanie pracy, kontrolę obciążenia urządzeń (np. sit), ocenę wąskich gardeł oraz komunikację między zmianami. Proste przeliczenia pomagają szybko wykryć odchylenia od planu.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Wydajność dobowa w pracy trzyzmianowej to suma ilości uzyskanej w każdej zmianie."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "doba" (definicja jednostki czasu), https://sjp.pwn.pl/sjp/doba;2453493.html - dostęp 2026-03-04
  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "wydajność" (znaczenie w kontekście ilości w jednostce czasu), https://sjp.pwn.pl/sjp/wydajnosc;2541810.html - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Podstawy matematyki w zadaniach zawodowych (mnożenie i sumowanie wielkości w czasie).
  • Materiały dydaktyczne z organizacji pracy zmianowej w zakładach przeróbczych.
  • Instrukcje stanowiskowe/technologiczne dotyczące raportowania wydajności urządzeń (wydajność zmianowa i dobowa).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego