KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 20.
Ile wynosi koszt złamywania 1 arkusza formatu A2 w składkę 16-stronicową, jeżeli cena za 1 złam jest równa 1 grosz?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby z arkusza A2 uzyskać składkę 16-stronicową, trzeba wykonać 3 złamy (A2→A3→A4→A5). Każdy złam kosztuje 1 gr, więc koszt złamywania jednego arkusza to 3 × 1 gr = 3 gr. Pozostałe odpowiedzi wynikają z przyjęcia błędnej liczby złamów.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii składka 16-stronicowa oznacza komplet 16 stron powstałych z jednego arkusza po odpowiednim zadruku (zwykle dwustronnym) i złożeniu. Kluczowe jest ustalenie, ile złamów (złożeń) trzeba wykonać, aby z formatu wejściowego A2 otrzymać format końcowy składki odpowiadający 16 stronom.

Arkusz A2 po każdym złamie zmniejsza format o "połowę" (kolejny format serii A):

  • 1. złam: A2 → A3
  • 2. złam: A3 → A4
  • 3. złam: A4 → A5

Po trzech złożeniach uzyskuje się format A5. Z arkusza A2, który ma powierzchnię równą 8 arkuszom A5, po zadruku obu stron i złożeniu powstaje składka zawierająca łącznie 16 stron.

Koszt oblicza się jako iloczyn liczby operacji i ceny jednostkowej:

3 złamy × 1 gr/złam = 3 gr.

Odpowiedź "2 gr" jest typowym skutkiem przyjęcia tylko dwóch złamów (A2→A3→A4), co nie odpowiada temu układowi składki. "1 gr" wynika z pomylenia złamu z pojedynczym złożeniem bez analizy formatu, a "4 gr" z nadmiarowego doliczenia złożeń (często przez pomylenie liczby stron z liczbą kartek).

W zadaniach egzaminacyjnych warto zawsze wykonać krótki schemat formatów (A2→A3→A4→A5) i dopiero potem liczyć koszt.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Składka 16-stronicowa to zestaw stron powstający z jednego arkusza po zadruku i złożeniu (falcowaniu). Po rozłożeniu składki widać układ stron, a po złożeniu tworzy ona blok publikacji. Liczba "16" dotyczy stron, nie liczby kartek.
"Złam" to pojedyncze złożenie arkusza w procesie falcowania. Każdy złam zmienia format (np. A2 na A3) i wpływa na to, jaki format uzyskasz po złożeniu oraz ile stron będzie miała składka po zadruku dwustronnym.
Bo podana jest cena za 1 złam, czyli koszt jednostkowy jednej operacji złożenia. Żeby policzyć koszt całkowity, musisz ustalić, ile takich operacji wykonuje się na jednym arkuszu, a dopiero potem pomnożyć przez cenę 1 gr.
W typowym złożeniu "na pół" kolejne złamy prowadzą do kolejnych formatów serii A: po pierwszym złamie A2 przechodzi w A3, po drugim w A4, a po trzecim w A5. W zadaniach egzaminacyjnych taki łańcuch pomaga szybko ustalić liczbę złamów.
Najpierw ustalasz liczbę złamów, a potem liczysz: koszt = liczba złamów × cena za 1 złam. Jeśli cena to 1 gr, wynik w groszach jest równy liczbie złamów. Uważaj, by nie przeliczać na złote, jeśli nie jest to wymagane.
Nie. W poligrafii "strona" to pojedyncza powierzchnia do zadruku/odczytu. Jedna kartka ma 2 strony (przód i tył). Błąd polega na utożsamieniu stron z kartkami, co zwykle prowadzi do zawyżenia liczby złamów i błędnego kosztu.
Są kuszące, bo wynik w groszach "wygląda" jak proste strzelanie liczby złamów. 2 gr często wynika z zatrzymania się na A4, 4 gr z doliczenia nadmiarowego złamu, a 1 gr z pominięcia analizy formatu. Klucz to schemat formatów po złożeniach.
Najczęstsze błędy to: mylenie stron z kartkami, nieuwzględnienie zadruku dwustronnego, liczenie "na pamięć" bez sprawdzenia formatu po złożeniach oraz zakładanie, że każda składka 16-stronicowa ma ten sam format końcowy niezależnie od formatu arkusza.
Najszybciej narysować ciąg formatów serii A i przejść krok po kroku: A2→A3→A4→A5 itd. Każda strzałka to jeden złam. Potem powiąż format końcowy z tym, ile użytków danego formatu mieści się w arkuszu i jak to przekłada się na liczbę stron.
Nie, to wartość zadaniowa do ćwiczeń rachunkowych. W realnej kalkulacji koszt zależy m.in. od nakładu, rodzaju papieru, formatu, ustawień maszyny i organizacji pracy. Na egzaminie jednak przyjmujesz dokładnie tę stawkę, którą podano w treści.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby z arkusza A2 uzyskać składkę 16-stronicową, trzeba wykonać 3 złamy (A2→A3→A4→A5).

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series, and indication of machine direction" (standard formatu serii A)
  • Wikipedia (EN): https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z introligatorstwa i falcowania (podstawy składek i złożeń) używane w kształceniu poligraficznym
  • Słowniki/encyklopedie poligraficzne (hasła: składka, falcowanie, złam)
  • Opis normy formatów papieru serii A (ISO 216) oraz tabele formatów A

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego