KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 9.
Ile wynosi maksymalna liczba boków w ciągu poligonowym jednostronnie nawiązanym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ciąg poligonowy jednostronnie nawiązany ma ograniczoną kontrolę poprawności (nawiązanie tylko z jednej strony), więc wraz z kolejnymi bokami rośnie kumulacja błędów kątów i długości.
Dlatego dopuszcza się maksymalnie 2 boki, a dłuższe ciągi wymagają lepszego nawiązania lub dodatkowej kontroli.

Pełne wyjaśnienie:

Ciąg poligonowy to sekwencja kolejnych odcinków (boków) wyznaczanych w terenie przez pomiar kątów i długości. W praktyce geodezyjnej ważne jest, jak taki ciąg jest nawiązany, czyli do jakich punktów o znanych współrzędnych/układzie odniesienia zostaje "podpięty".

Nawiązanie jednostronne oznacza, że ciąg ma oparcie tylko z jednej strony. W porównaniu z nawiązaniem obustronnym (albo zamknięciem na punkt/linie), daje to słabszą możliwość kontroli i wyrównania błędów. Każdy kolejny bok wprowadza kolejne składniki niepewności: błędy pomiaru kątów, długości, centrowania i celowania. Te błędy kumulują się w miarę wydłużania ciągu, a bez silnej kontroli na końcu trudniej jest wykryć i ograniczyć ich wpływ.

Z tego powodu w klasycznych zasadach projektowania takich ciągów przyjmuje się ograniczenie: maksymalna liczba boków w ciągu poligonowym jednostronnie nawiązanym wynosi 2. Ma to na celu utrzymanie dokładności oraz ograniczenie ryzyka, że błąd na początku "rozjedzie" położenie punktów na końcu ciągu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Propozycje "3 boki.", "4 boki." i "5 boków." odpowiadają dłuższym ciągom, które przy nawiązaniu jednostronnym zwykle nie spełniają wymagań dokładnościowych lub wymagają dodatkowych elementów kontroli (np. lepszego nawiązania, zamknięcia, niezależnych pomiarów sprawdzających). Wybór większej liczby jest typowym skutkiem pominięcia faktu, że w nawiązaniu jednostronnym kontrola jest najsłabsza, a błędy narastają najszybciej.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że "jednostronnie" = "słabsza kontrola", więc dopuszczalna długość ciągu jest najbardziej ograniczona. To pomaga odróżnić ten przypadek od ciągów z lepszym nawiązaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ciąg poligonowy to układ kolejnych odcinków (boków) wyznaczanych z pomiarów kątów i długości, tworzący podstawę do obliczeń współrzędnych punktów. Stosuje się go m.in. do zakładania osnowy pomiarowej i przenoszenia sytuacji w teren.
Oznacza to, że ciąg ma odniesienie (nawiązanie) tylko po jednej stronie, np. startuje z punktu o znanych współrzędnych, ale nie jest domknięty ani dowiązany drugim końcem do niezależnego punktu kontrolnego. Taki układ ma słabszą kontrolę błędów.
Bo przy każdym kolejnym boku narastają błędy pomiaru i obliczeń (kierunków, długości, centrowania). Gdy ciąg nie ma mocnej kontroli na końcu, rośnie ryzyko istotnego przesunięcia punktów. Ograniczenie liczby boków ma utrzymać wymaganą dokładność.
Bok to odcinek między kolejnymi punktami (stanowiskami) ciągu, dla którego mierzy się długość i kierunek (pośrednio przez kąty). Liczba boków jest zwykle o 1 mniejsza od liczby punktów ciągu, jeśli liczymy punkty kolejno wzdłuż trasy.
Zwykle tak, ponieważ w nawiązaniu obustronnym lub w domknięciu występuje dodatkowa kontrola, która pozwala wykryć rozbieżności i ograniczyć wpływ błędów. W jednostronnym nawiązaniu kontrola jest ograniczona, więc szybciej rośnie niepewność położenia kolejnych punktów.
Najczęściej kumulują się: błędy pomiaru kątów, błędy długości, błędy centrowania instrumentu i sygnałów oraz błędy celowania. W praktyce daje to narastające odchyłki kierunków i położeń punktów, szczególnie gdy brakuje zamknięcia lub drugiego nawiązania.
Jednostronne: ciąg "oparty" tylko na początku (lub tylko na końcu) bez niezależnego punktu kontrolnego na drugim końcu. Obustronne: ciąg ma odniesienie z dwóch stron (np. start i koniec na punktach znanych) albo jest domknięty, co tworzy warunek kontrolny.
Kontrolę zwiększa się przez domknięcie ciągu, nawiązanie do dwóch punktów o znanych współrzędnych, wykonanie pomiarów powtórnych, wprowadzenie dodatkowych obserwacji kontrolnych oraz właściwe wyrównanie obserwacji. W praktyce chodzi o to, by mieć możliwość wykrycia rozbieżności.
Bo intuicyjnie wydaje się, że "kilka boków" nadal jest krótkim ciągiem, a liczby 3–5 pojawiają się w innych kontekstach (np. w zadaniach rachunkowych lub przy innych typach osnów). Bez skojarzenia, że jednostronne nawiązanie ma najsłabszą kontrolę, łatwo wybrać większą wartość.
Łącz definicje z praktyką: narysuj schematy nawiązania jednostronnego i obustronnego, dopisz gdzie jest kontrola, a gdzie jej brakuje. Zapamiętuj ograniczenia jako konsekwencję jakości kontroli. Rozwiązuj krótkie testy, ale zawsze uzasadniaj wybór jednym zdaniem.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej dotyczące osnów i ciągów poligonowych
  • Materiały szkolne do kwalifikacji BUD.18 (dział: osnowy pomiarowe, pomiary sytuacyjne i realizacyjne)
  • Zestawy zadań/pytań egzaminacyjnych z zakresu osnów i ciągów poligonowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego