Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2014



PYTANIE NR 30.
Ile wynosi największa dopuszczalna rezystancja uziomu RA przewodu ochronnego łączącego uziom z częścią przewodzącą dostępną dla znamionowego prądu różnicowego IΔN = 30 mA i napięcia dotykowego 50 V AC wyłącznika różnicowoprądowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek skuteczności ochrony z RCD można zapisać jako RA·IΔN ≤ UL. Dla UL=50 V oraz IΔN=30 mA=0,03 A otrzymujemy RA ≤ 50/0,03 ≈ 1666,7 Ω, czyli w przybliżeniu 1660 Ω.

Pełne wyjaśnienie:

W ochronie przeciwporażeniowej z wykorzystaniem wyłącznika różnicowoprądowego (RCD) stosuje się praktyczny warunek, aby przy prądzie zadziałania urządzenia napięcie dotykowe nie przekroczyło dopuszczalnej wartości. Zależność tę zapisuje się w postaci:

RA · IΔN ≤ UL

gdzie RA oznacza rezystancję uziemienia (wraz z rezystancjami w torze ochronnym), IΔN jest znamionowym prądem różnicowym, a UL to dopuszczalne napięcie dotykowe (tu: 50 V AC).

Krok 1: zamiana jednostek.
IΔN = 30 mA = 0,03 A.

Krok 2: przekształcenie wzoru.
RA ≤ UL / IΔN.

Krok 3: obliczenie.
RA ≤ 50 V / 0,03 A ≈ 1666,7 Ω.

Po zaokrągleniu do wartości przybliżonej otrzymuje się około 1660 Ω, co odpowiada wskazanej odpowiedzi.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "Ok. 830 Ω" odpowiadałoby sytuacji, w której przy tych samych 50 V przyjęto większy prąd (np. 60 mA) albo błędnie podzielono przez 0,06 A; to typowy błąd w przeliczaniu mA na A.
  • "2 000 Ω" jest zbyt dużą rezystancją dla podanych danych: przy 0,03 A dawałaby napięcie 60 V, czyli powyżej 50 V. Często wynika to z wybierania "okrągłych" liczb bez rachunku.
  • "4 000 Ω" jest zdecydowanie za duża: przy 0,03 A dawałaby 120 V. To zwykle efekt użycia niewłaściwego napięcia/warunku lub pominięcia przeliczenia jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj sens wyniku. Jeśli RA wychodzi większe, to napięcie U = R·I rośnie; dla warunku bezpieczeństwa ma ono nie przekraczać 50 V, więc wynik musi być zgodny z tą intuicją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć maksymalną rezystancję uziomu RA dla RCD 30 mA?
Stosuje się warunek RA·IΔN ≤ UL. Najpierw zamień 30 mA na 0,03 A, potem policz RA ≤ UL/IΔN. Dla 50 V wychodzi ok. 1667 Ω, czyli w przybliżeniu 1660 Ω.
Dlaczego w zadaniu używa się 50 V AC, a nie 230 V?
50 V AC to wartość napięcia dotykowego UL przyjmowana jako dopuszczalna w typowych warunkach, gdy ocenia się ryzyko porażenia. 230 V to napięcie sieci, ale w tym obliczeniu sprawdza się, czy przy prądzie zadziałania RCD napięcie na uziemieniu nie przekroczy limitu dotykowego.
Co oznacza IΔN na wyłączniku różnicowoprądowym?
IΔN to znamionowy prąd różnicowy zadziałania RCD, czyli wartość prądu upływu (różnicy prądów w przewodach roboczych), przy której urządzenie powinno zadziałać. W praktyce 30 mA to popularna czułość stosowana jako ochrona dodatkowa przed porażeniem.
Czy wynik 1660 Ω to dokładna wartość czy przybliżenie?
To przybliżenie. Dokładne obliczenie daje 50/0,03 = 1666,7 Ω. W testach często podaje się wartości zaokrąglone "około", bo liczy się poprawne zastosowanie zależności i jednostek. Ważne, by wynik był bliski 1,67 kΩ, a nie np. 2 kΩ.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się przy obliczeniu RA?
Najczęstsze pomyłki to: brak zamiany mA na A (30 mA mylone z 0,3 A lub 30 A), użycie 230 V zamiast 50 V, odwrócenie wzoru (dzielenie nie w tę stronę) oraz wybór "ładnej" liczby z odpowiedzi bez sprawdzenia rachunkiem.
Czy większa rezystancja uziomu zawsze oznacza gorszą ochronę?
W tym kontekście tak: większe RA przy tym samym prądzie powoduje większe napięcie dotykowe U = R·I, co zwiększa ryzyko porażenia. Dlatego w warunku z RCD dąży się do tego, aby RA było na tyle małe, by przy IΔN nie przekroczyć UL.
Jak sprawdzić jednostki w obliczeniu RA = U/I?
U podstawiasz w woltach [V], I w amperach [A], a wynik dostajesz w omach [Ω]. Kluczowy krok to przeliczenie miliamperów: 30 mA = 0,03 A. Jeśli podstawisz 30 zamiast 0,03, otrzymasz absurdalnie mały wynik, co jest sygnałem błędu.
Czy RCD 30 mA zawsze wymaga uziemienia o rezystancji 1660 Ω?
Nie zawsze, bo wynik zależy od przyjętego UL i IΔN. Dla innych warunków (inne napięcie dotykowe lub inna czułość RCD) wyjdzie inna wartość graniczna. W zadaniu podano konkretne dane: 50 V oraz 30 mA, więc tylko dla nich wychodzi ok. 1660 Ω.
Jak to zagadnienie łączy się z instalacjami gazowymi w budynku?
W obiektach z instalacją gazową ważne są połączenia wyrównawcze i uziemienie, aby ograniczać różnice potencjałów na dostępnych częściach przewodzących (np. metalowych rurach, urządzeniach). Wiedza o RA i RCD pomaga ocenić bezpieczeństwo porażeniowe w otoczeniu urządzeń gazowych.
Czy da się na egzaminie szybko sprawdzić, czy odpowiedź jest sensowna?
Tak. Oszacuj: 50 V / 0,05 A byłoby 1000 Ω, a ponieważ prąd jest mniejszy (0,03 A), rezystancja graniczna musi być większa niż 1000 Ω. To od razu zawęża wybór do wartości około 1,7 kΩ, a nie 830 Ω czy 4 kΩ.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Warunek skuteczności ochrony z RCD można zapisać jako RA·IΔN ≤ ul. Dla UL=50 V oraz IΔN=30 mA=0,03 A otrzymujemy RA ≤ 50/0,03 ≈ 1666,7 Ω, czyli w przybliżeniu 1660 Ω."

Źródła:

  • IEC 60364-4-41, "Protection for safety — Protection against electric shock", zależność warunkowa dla RCD typu R_A·I_Δn ≤ U_L
  • PN-HD 60364-4-41, część dotycząca ochrony przed porażeniem elektrycznym i warunku R<sub>A</sub>·I<sub>ΔN</sub> ≤ U<sub>L</sub> dla RCD (odniesienie do napięcia dotykowego)

Materiały:

  • Podręczniki z elektrotechniki ochronnej (uziemienia, RCD, ochrona przed porażeniem)
  • Materiały szkoleniowe SEP dotyczące ochrony przeciwporażeniowej i RCD
  • Normy z rodziny IEC/HD 60364 dotyczące ochrony przed porażeniem (część o warunku R<sub>A</sub>·I<sub>ΔN</sub> ≤ U<sub>L</sub>)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego