KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 30.
Ile wynosi największa dopuszczalna rezystancja uziomu RA przewodu ochronnego łączącego uziom z częścią przewodzącą dostępną dla znamionowego prądu różnicowego IN = 30 mA i napięcia dotykowego 50 V AC wyłącznika różnicowoprądowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek ochrony z RCD można zapisać jako RA · IN ≤ UL. Dla UL=50 V oraz IN=30 mA=0,03 A otrzymujemy RA ≤ 50/0,03 ≈ 1666,7 Ω, czyli w przybliżeniu 1 660 Ω.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wyznaczyć największą dopuszczalną rezystancję uziomu RA przy zastosowaniu wyłącznika różnicowoprądowego o prądzie znamionowym różnicowym IN=30 mA oraz przy napięciu dotykowym dopuszczalnym 50 V AC. W ochronie przeciwporażeniowej z RCD stosuje się warunek, aby w chwili zadziałania zabezpieczenia napięcie dotykowe nie przekroczyło wartości dopuszczalnej:

RA · IN ≤ UL

Stąd obliczamy maksymalną wartość rezystancji:

RA ≤ UL / IN

Krok 1: zamiana jednostek prądu. 30 mA = 0,03 A.

Krok 2: podstawienie do wzoru:

RA ≤ 50 V / 0,03 A = 1666,7 Ω

Po zaokrągleniu do wartości "około" otrzymujemy ok. 1 660 Ω. To jest granica: rezystancja uziomu nie powinna być większa, bo wtedy przy prądzie zadziałania RCD napięcie na części przewodzącej dostępnej mogłoby przekroczyć 50 V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Ok. 830 Ω jest wartością zbyt małą w kontekście pytania o największą dopuszczalną rezystancję. Taka rezystancja byłaby "lepsza" (bezpieczniejsza), ale nie jest maksymalną granicą wynikającą z danych.
  • 2 000 Ω przekracza obliczoną granicę. Dla 2000 Ω i 0,03 A dawałoby to 60 V, czyli powyżej 50 V.
  • 4 000 Ω tym bardziej przekracza limit; prowadziłoby do jeszcze większego napięcia dotykowego w rozpatrywanym warunku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w treści jest słowo "największa/najmniejsza" oraz pilnuj zamiany mA na A. Najczęstsza pomyłka to podstawienie 30 zamiast 0,03.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się warunek RA · IΔn ≤ UL. Dla 50 V i 30 mA (czyli 0,03 A) liczysz: RA ≤ 50 / 0,03 ≈ 1667 Ω. Wynik zwykle zaokrągla się do "około" 1660 Ω lub 1,67 kΩ.
We wzorze R=U/I napięcie podajesz w woltach, a prąd powinien być w amperach. Jeśli wstawisz 30 zamiast 0,03, otrzymasz wynik 1000 razy mniejszy, co całkowicie zmienia ocenę, czy uziemienie spełnia warunek ochrony przeciwporażeniowej.
RA to rezystancja "drogi do ziemi" obejmująca uziom oraz połączenia ochronne do części przewodzącej dostępnej. Im mniejsza ta rezystancja, tym mniejsze napięcie dotykowe pojawi się przy przepływie prądu do ziemi i tym pewniej zadziała ochrona.
Sprawdza się go przy ocenie skuteczności ochrony w instalacjach z RCD, szczególnie tam, gdzie zabezpieczenie nadprądowe nie gwarantuje samoczynnego wyłączenia w wymaganym czasie. W praktyce łączysz wynik pomiaru uziemienia z prądem zadziałania zastosowanego RCD.
Z punktu widzenia warunku napięcia dotykowego przy zadziałaniu RCD: tak, bo większe RA daje większy spadek napięcia U=R·I. Jednak w rzeczywistych instalacjach liczy się też ciągłość przewodów ochronnych i prawidłowe połączenia wyrównawcze.
Najczęściej: (1) brak zamiany mA na A, (2) podstawienie 230 V zamiast 50 V, (3) przeoczenie słowa "największa dopuszczalna", (4) mylenie rezystancji uziomu z impedancją pętli zwarcia. Warto zawsze wypisać dane i jednostki przed obliczeniem.
To wartość graniczna używana w zadaniach z ochrony przeciwporażeniowej jako napięcie dotykowe dopuszczalne w typowych warunkach. Obliczenie maksymalnej RA ma zapewnić, że przy prądzie zadziałania RCD napięcie na obudowie nie przekroczy tej granicy.
Możesz zrobić szybkie przybliżenie: 50/0,03 to 50·(1/0,03). Ponieważ 1/0,03 ≈ 33,33, dostajesz 50·33,33 ≈ 1666. To pokazuje, że odpowiedzi rzędu 800 Ω są za małe, a 2000–4000 Ω za duże w porównaniu z wynikiem.
Tak, bo w obiektach z instalacją gazową występują elementy metalowe i urządzenia współpracujące z instalacją elektryczną (np. kotły, sterowanie). Prawidłowe uziemienie i połączenia wyrównawcze ograniczają ryzyko porażenia oraz niepożądanych potencjałów na częściach przewodzących dostępnych.
Jeśli w treści podane są: napięcie (np. 50 V) oraz prąd związany z zadziałaniem zabezpieczenia (np. 30 mA), a pytanie dotyczy rezystancji, to naturalnie wynika użycie zależności R=U/I. Dodatkowo słowo "dopuszczalna" sugeruje wartość graniczną.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że warunek ochrony z RCD można zapisać jako RA · IN ≤ ul. Dla UL=50 V oraz IN=30 mA=0,03 A otrzymujemy RA ≤ 50/0,03 ≈ 1666,7 Ω, czyli w przybliżeniu 1 660 Ω.

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach niskiego napięcia (rozdziały o RCD i uziemieniach)
  • Instrukcje producentów wyłączników różnicowoprądowych (wyjaśnienie IΔn i warunków stosowania)
  • Materiały szkoleniowe z pomiarów elektrycznych: pomiar rezystancji uziemienia i interpretacja wyniku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego