KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2015 (test 2)

PYTANIE NR 31.
Ile wynosi napięcie między przewodami L3 i N, w sieci pokazanej na rysunku, jeżeli zmierzone napięcia międzyfazowe wynoszą 400 V?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek pięciu równoległych linii, które są oznaczone literami PE, N, L3, L2, L1.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W sieci trójfazowej symetrycznej napięcie międzyfazowe 400 V odpowiada napięciu fazowemu względem przewodu N równemu 400/√3 ≈ 230 V.
Dlatego pomiar między L3 i N daje ok. 230 V, a nie 400 V (to wartość L–L).

Pełne wyjaśnienie:

W typowej sieci trójfazowej niskiego napięcia rozróżnia się:

  • napięcie międzyfazowe (pomiędzy dwoma przewodami fazowymi, np. L1–L2),
  • napięcie fazowe (pomiędzy przewodem fazowym a neutralnym N, np. L3–N).

Jeżeli układ jest symetryczny (napięcia fazowe mają tę samą wartość i są przesunięte o 120°), to zachodzi zależność:

U(L–L) = √3 · U(L–N), czyli równoważnie U(L–N) = U(L–L)/√3.

W zadaniu podano, że zmierzone napięcia międzyfazowe wynoszą 400 V. Zatem napięcie między L3 i N wynosi:

400 V / √3 ≈ 230 V.

Dlatego odpowiedź "230 V" jest właściwa: dotyczy pomiaru faza–neutralny.

Pozostałe propozycje są błędne, bo:

  • "400 V" odpowiada napięciu międzyfazowemu, a nie pomiarowi względem N (w układzie symetrycznym).
  • "380 V" to wartość kojarzona ze starszym oznaczeniem napięcia międzyfazowego, ale i tak nie jest napięciem L–N oraz nie wynika z podanych 400 V.
  • "200 V" nie wynika z relacji √3 i zwykle jest efektem przypadkowego przybliżenia lub pomylenia zależności.

W praktyce egzaminacyjnej warto najpierw zidentyfikować, czy pytanie dotyczy L–L czy L–N. Dopiero potem podstawia się zależność z √3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Napięcie międzyfazowe to napięcie mierzone między dwoma przewodami fazowymi, np. L1–L2. W układzie symetrycznym jest ono większe od napięcia fazowego (L–N) i wynosi √3 razy więcej. W praktyce służy do zasilania odbiorników trójfazowych.
Napięcie fazowe to napięcie mierzone między przewodem fazowym (L1/L2/L3) a przewodem neutralnym N. To właśnie taki pomiar zasila typowe odbiorniki jednofazowe. W układzie symetrycznym napięcie fazowe jest mniejsze od międzyfazowego o czynnik √3.
W symetrycznym układzie trójfazowym wektory napięć fazowych są przesunięte o 120°. Z geometrii wektorów wynika zależność U(L–L)=√3·U(L–N). Dlatego dla 400 V międzyfazowo otrzymuje się 400/√3 ≈ 230 V między L i N.
Najpierw upewnij się, że pytanie dotyczy pomiaru faza–neutralny (L–N). W układzie symetrycznym stosujesz wzór: U(L–N)=U(L–L)/√3. Dla 400 V daje to około 230 V. To klasyczne przeliczenie w sieciach trójfazowych.
Nie zawsze. Wartość ~230 V między L i N dotyczy typowej sieci nN w układzie symetrycznym i z poprawnie doprowadzonym przewodem neutralnym. Przy braku N, uszkodzeniu, złych połączeniach lub silnej niesymetrii obciążeń wyniki pomiarów mogą być inne i wymagają diagnostyki.
Napięcie międzyfazowe (L–L) mierzy się głównie przy zasilaniu i diagnostyce odbiorników trójfazowych (np. silników, falowników). Napięcie fazowe (L–N) mierzy się dla odbiorników jednofazowych oraz przy sprawdzaniu dostępności przewodu neutralnego. Zawsze dobieraj pomiar do badanego układu.
Najczęstsze błędy to: pomylenie zacisków pomiaru (L–L vs L–N), wybór 400 V "bo jest w treści", oraz nieuwzględnienie czynnika √3. Często też uczniowie zapamiętują parę 230/400 mechanicznie, bez rozumienia, które napięcie dotyczy którego pomiaru.
Zwykle nie, jeśli w treści wyraźnie podano 400 V jako napięcie międzyfazowe. 380 V bywa spotykane jako starsze oznaczenie napięcia międzyfazowego, ale nie jest to napięcie fazowe L–N i nie wynika z danych 400 V. Na egzaminie trzymaj się wartości wynikającej z podanego pomiaru.
Stosuj sprawny miernik o odpowiedniej kategorii pomiarowej, używaj przewodów z osłoniętymi końcówkami i pracuj zgodnie z zasadami bezpiecznej pracy przy urządzeniach elektrycznych. Najpierw zidentyfikuj punkt N, a potem wykonuj pomiar jedną ręką, ograniczając ryzyko przepływu prądu przez ciało.
Mechatronik często sprawdza warunki zasilania napędów, sterowników, falowników i zasilaczy. Umiejętność rozróżnienia 230 V (L–N) i 400 V (L–L) pomaga dobrać właściwe podłączenie, szybciej wykryć brak przewodu N lub błędną konfigurację oraz uniknąć uszkodzeń urządzeń podczas pierwszego uruchomienia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • IEC 60038:2019, IEC Standard Voltages (standard napięć znormalizowanych)
  • Wikipedia: "Three-phase electric power" – https://en.wikipedia.org/wiki/Three-phase_electric_power (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Mains electricity by country" – https://en.wikipedia.org/wiki/Mains_electricity_by_country (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: sieci trójfazowe i pomiary napięć
  • Normy/opracowania dotyczące napięć znamionowych i parametrów sieci nN
  • Instrukcje BHP i procedury bezpiecznego wykonywania pomiarów elektrycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego