KWALIFIKACJA MEC9 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 33.
Ile wynosi norma czasu Nt na zadanie robocze, jeżeli czas przygotowawczo-zakończeniowy wykonania obróbki 50 elementów równy jest 25 minut, a czas jednostkowy wynosi 2 minuty?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Norma czasu dla partii to suma czasu przygotowawczo-zakończeniowego oraz czasu wykonania wszystkich sztuk: 25 min + 50 · 2 min. Iloczyn daje 100 min, a po dodaniu 25 min otrzymujemy 125 min. Pozostałe wyniki wynikają zwykle z pominięcia mnożenia lub nieuwzględnienia czasu przygotowania.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z normowania czasu dla partii elementów najczęściej zakłada się, że całkowity czas wykonania zlecenia składa się z dwóch części:

  • czas przygotowawczo-zakończeniowy – wykonywany raz dla całej partii (np. ustawienie i przezbrojenie, przygotowanie narzędzi, zakończenie pracy),
  • czas jednostkowy – powtarza się dla każdej sztuki (czas obróbki jednej sztuki).

Dlatego całkowitą normę czasu dla partii można policzyć jako:

Nt = tpz + n · tj

gdzie: tpz = 25 min, n = 50 szt., tj = 2 min/szt.

Krok po kroku:

  • czas na wykonanie 50 sztuk: 50 · 2 min = 100 min,
  • dodanie czasu przygotowawczo-zakończeniowego: 100 min + 25 min = 125 min.

Odpowiedź "125 minut." jest poprawna, bo uwzględnia zarówno składową stałą (wykonywaną raz), jak i składową powtarzalną (dla każdej sztuki).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "75 minut." odpowiada typowej pomyłce, gdy ktoś zamiast 50 · 2 wykonuje uproszczenie lub błędnie podstawia liczbę sztuk (np. myli 50 z 25 albo traktuje czas jednostkowy jako 1 min).
  • "77 minut." wskazuje na podobny błąd rachunkowy lub częściowe doliczenie czasu przygotowawczego, bez poprawnego przemnożenia czasu jednostkowego przez liczbę elementów.
  • "250 minut." jest wynikiem przeszacowania – często pojawia się, gdy ktoś błędnie mnoży także czas przygotowawczo-zakończeniowy przez liczbę sztuk albo podwaja czas jednostkowy bez uzasadnienia.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, które czasy są jednorazowe dla partii, a które są na sztukę. Dopiero potem wykonaj mnożenie i na końcu dodaj składową jednorazową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Norma czasu to ustalony czas potrzebny na wykonanie zadania (np. operacji lub partii sztuk) przy określonych warunkach. Służy do planowania obciążenia stanowisk, harmonogramowania zleceń, kalkulacji kosztów robocizny oraz oceny wydajności procesu.
Najczęściej liczy się ją jako sumę czasu jednorazowego dla partii i czasu powtarzalnego na sztukę: Nt = t_pz + n · t_j. Najpierw policz n · t_j (czas na wszystkie sztuki), a potem dodaj t_pz (czas przygotowania i zakończenia).
Ponieważ obejmuje czynności wykonywane dla całej partii, a nie dla każdej sztuki osobno (np. ustawienie maszyny, dobór narzędzi, przezbrojenie, sprzątnięcie stanowiska po zakończeniu). To składowa stała, niezależna od liczby wykonanych elementów w danej partii.
Czas jednostkowy to czas wykonania jednej sztuki w ramach danej operacji technologicznej. Na egzaminie zwykle jest podany w minutach na sztukę, więc aby uzyskać czas dla partii, trzeba go pomnożyć przez liczbę sztuk, a dopiero potem dodać czasy jednorazowe.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie czasu przygotowawczo-zakończeniowego, zamiana dodawania z mnożeniem (np. t_j + n zamiast n · t_j), błędne potraktowanie t_pz jako czasu na sztukę oraz brak kontroli jednostek (min/szt. vs min dla partii).
Gdy czas przygotowawczo-zakończeniowy jest duży, większa partia "rozsmarowuje" ten koszt czasowy na więcej sztuk. W praktyce poprawia to średni czas przypadający na jedną sztukę, ale trzeba uwzględnić też magazynowanie, terminy i elastyczność produkcji.
Porównaj rząd wielkości: jeśli t_pz = 25 min, a 50 sztuk po 2 min to już 100 min, to wynik musi być większy niż 100 min. Jeśli wychodzi mniej (np. 75), to prawie na pewno pomylono mnożenie lub pominięto część czasu.
Zależy od definicji użytej w zadaniu i przyjętego systemu normowania. W wielu zadaniach egzaminacyjnych podaje się tylko t_pz i czas jednostkowy, więc liczy się wyłącznie te składowe. Jeśli pojawiają się "dodatki", muszą być wyraźnie podane w treści.
Szukaj słów "jednostkowy", "na 1 element", "min/szt." – to zwykle czas na sztukę. Sformułowania "przygotowawczo-zakończeniowy", "ustawczy", "dla 50 elementów" wskazują składową dla całej partii. Potem zastosuj właściwe dodanie i mnożenie.
Ćwicz krótkie schematy: rozpisz dane, zidentyfikuj składową stałą i zmienną, policz n · t_j, dodaj t_pz, sprawdź sens wyniku. Pomaga też robienie własnych "mini-kontroli": czy wynik rośnie wraz z liczbą sztuk i czy jest większy od samego n · t_j.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z organizacji produkcji (działy: normowanie pracy, czasy operacji)
  • Materiały szkolne z planowania i przygotowania produkcji dla technika mechanika
  • Zestawy zadań rachunkowych z normowania czasu (czas jednostkowy, czasy przygotowawcze, partia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego