KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 8.
Ile wynosi obciążenie obliczeniowe gazociągu z odbiorem skupionym na końcu, jeżeli zapotrzebowanie na gaz wynosi 10,0 m³/h?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy odbiorze skupionym na końcu cały rozpatrywany odcinek gazociągu zasila jeden odbiornik, więc obciążenie obliczeniowe odcinka jest równe jego zapotrzebowaniu. Dla zapotrzebowania 10,0 m³/h przyjmuje się 10,0 m³/h. Pozostałe wartości nie wynikają z definicji tego układu (brak podstaw do dzielenia lub podwajania).

Pełne wyjaśnienie:

W obliczeniach sieci i instalacji gazowych obciążenie obliczeniowe odcinka rozumie się jako taki strumień objętości gazu, jaki musi przepłynąć przez dany odcinek, aby pokryć pobór gazu wynikający z podłączonych odbiorników.

Jeżeli mamy odbiór skupiony na końcu, oznacza to, że na rozpatrywanym odcinku nie ma innych rozgałęzień ani odbiorów pośrednich, a pobór gazu występuje dopiero na końcu przewodu. W takim przypadku przez cały odcinek płynie dokładnie tyle gazu, ile wymaga odbiornik końcowy. Dlatego obciążenie obliczeniowe jest równe podanemu zapotrzebowaniu, czyli 10,0 m³/h.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 5,0 m³/h i 2,5 m³/h odpowiadałyby sztucznemu "zmniejszeniu" przepływu (np. przez dzielenie przez 2 lub 4). Takie działania mogą pojawiać się w innych zagadnieniach (np. przy uśrednianiu, doborze dla innych założeń), ale nie wynikają z samej informacji "odbiór skupiony na końcu". W tym układzie nie ma przesłanki do redukcji przepływu.
  • 20,0 m³/h to z kolei zawyżenie przepływu (np. przez podwojenie). Byłoby uzasadnione tylko wtedy, gdyby istniały dodatkowe odbiory lub inne warunki wyraźnie wskazujące większy przepływ, czego w treści nie podano.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, ile odbiorników zasila odcinek i gdzie następuje pobór. Gdy pobór jest tylko na końcu, przepływ w odcinku jest równy zapotrzebowaniu tego końcowego odbiornika. Dopiero przy odbiorach pośrednich (rozproszonych) przepływ wzdłuż przewodu zmienia się i wymaga sumowania/rozpisania odcinków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obciążenie obliczeniowe to strumień objętości gazu (np. w m³/h), jaki musi przepłynąć przez dany odcinek przewodu, aby pokryć pobór wynikający z podłączonych odbiorników. Jest to wielkość wejściowa do dalszych obliczeń, np. doboru średnicy i oceny spadków ciśnienia.
Odbiór skupiony na końcu oznacza, że pobór gazu następuje dopiero na końcu rozpatrywanego odcinka, a po drodze nie ma odbiorników pośrednich ani rozgałęzień powodujących "zdejmowanie" części przepływu. Wtedy cały odcinek przenosi jeden, pełny strumień do odbiorcy końcowego.
Bo przez cały odcinek musi dopłynąć dokładnie tyle gazu, ile w danym momencie pobiera odbiornik na końcu. Skoro nie ma innych poborów po drodze, strumień nie jest dzielony ani redukowany. Z definicji przepływ w odcinku jest więc równy zapotrzebowaniu odbiorcy końcowego.
To najprostszy przypadek: obciążenie obliczeniowe odcinka przyjmuje się równe zapotrzebowaniu tego odbiorcy. Jeśli zapotrzebowanie wynosi 10,0 m³/h, to obciążenie obliczeniowe odcinka wynosi 10,0 m³/h. Nie wykonuje się tu dodatkowych działań typu dzielenie lub mnożenie.
Gdy odcinek zasila więcej niż jeden odbiornik (odbiór rozproszony lub rozgałęzienia). Wtedy obciążenie zależy od sumy zapotrzebowań odbiorników "za" danym miejscem w sieci. Dodatkowo w bardziej złożonych zadaniach mogą pojawić się założenia jednoczesności, ale muszą być podane w treści.
Częste pomyłki to: automatyczne dzielenie wartości (np. "bo to obliczeniowe"), mylenie odbioru skupionego z rozproszonym oraz wybieranie liczby "na czuja" (np. połowa lub podwójna). Warto zawsze zadać sobie pytanie: czy po drodze są odbiory, które zmieniają przepływ?
W zadaniach egzaminacyjnych m³/h zwykle opisuje wymagany strumień objętości w przeliczeniu na godzinę, używany do doboru przewodów i urządzeń. Nie jest to "objętość na dobę", tylko wielkość przepływu. Kluczowe jest zachowanie spójnych jednostek w całym zadaniu.
Odbiór rozproszony sugerują sformułowania typu: "na odcinku znajdują się odbiorniki pośrednie", "kilka punktów poboru", "odgałęzienia do urządzeń/punktów". Wtedy przepływ w przewodzie nie jest stały na całej długości i trzeba analizować, jaka część zapotrzebowania przypada na dany odcinek.
W praktyce obciążenie obliczeniowe jest używane do doboru średnic przewodów, armatury i urządzeń oraz do oceny, czy instalacja zapewni wymagany dopływ gazu bez nadmiernych spadków ciśnienia. To krok "startowy" przed obliczeniami hydraulicznymi i sprawdzeniami eksploatacyjnymi.
Ćwicz rozpoznawanie układu: odbiór skupiony vs rozproszony, a następnie wyznaczanie przepływów dla kolejnych odcinków. Pomaga rysowanie prostego schematu z punktami poboru i strzałkami przepływu. Utrwal też pojęcia: zapotrzebowanie, obciążenie odcinka, sumowanie odbiorów "za" punktem.
info

Około 81% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Przy odbiorze skupionym na końcu cały rozpatrywany odcinek gazociągu zasila jeden odbiornik, więc obciążenie obliczeniowe odcinka jest równe jego zapotrzebowaniu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z projektowania instalacji i sieci gazowych (dział: obliczenia przepływu/obciążeń)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji dotyczące bilansowania zapotrzebowania i wyznaczania przepływów w odcinkach
  • Zadania praktyczne: wyznaczanie obciążeń odcinków przy odbiorze skupionym i rozproszonym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego