KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 24.
Ile wynosi przyrost współrzędnej ∆y1-2, jeżeli pomierzona długość d1-2 = 100,00 m oraz sinA1-2 = 0,8910 i cosA1-2 = 0,4540?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrost współrzędnej Δy dla odcinka wyznacza się ze wzoru: Δy = d · sinA. Dla d = 100,00 m i sinA = 0,8910 otrzymujemy Δy = 100,00 · 0,8910 = 89,10 m. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego użycia cosA lub przesunięcia przecinka.

Pełne wyjaśnienie:

W geodezyjnych obliczeniach płaskich przyrosty współrzędnych odcinka 1–2 wyznacza się z jego długości d oraz kierunku/azymutu A (podanego tu pośrednio przez wartości sin i cos).

Dla standardowej konwencji zapisu składowych w układzie współrzędnych korzysta się z zależności:

  • Δy = d · sinA
  • Δx = d · cosA

W tym zadaniu obliczamy Δy1-2, więc używamy funkcji sinA1-2:

Krok 1: podstawienie danych
Δy = 100,00 m · 0,8910

Krok 2: wykonanie mnożenia
Δy = 89,10 m

Wynik zapisujemy z dokładnością do 0,01 m, zgodnie z dokładnością podanej długości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 8,91 m – typowy błąd skali (przesunięcie przecinka o jedno miejsce) albo potraktowanie d jak 10,00 m zamiast 100,00 m.
  • 45,40 m – odpowiada obliczeniu z cosA: 100,00 · 0,4540 = 45,40 m, czyli w praktyce byłby to przyrost Δx, a nie Δy.
  • 4,54 m – analogiczny błąd jak wyżej (przesunięcie przecinka) przy użyciu cosA lub pomyłka w mnożeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści podano jednocześnie sin i cos, najpierw ustal, czy liczysz Δx czy Δy, a dopiero potem wybierz właściwą funkcję. Na końcu sprawdź, czy wynik ma realistyczną skalę (dla d=100 m przyrost nie powinien wynosić kilku metrów, gdy sin/cos są bliskie 0,5–0,9).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się zależność Δy = d · sinA, gdzie d to długość odcinka, a A to kierunek/azymut. W praktyce podstawiasz wartości, wykonujesz mnożenie i zaokrąglasz wynik do wymaganej dokładności (np. do 0,01 m).
W standardowej konwencji rozkładu wektora odcinka na osie układu współrzędnych składowa "y" jest proporcjonalna do sinA, a składowa "x" do cosA. Pomyłka zwykle wynika z mylenia osi lub z innej konwencji spotkanej w notatkach.
Δy1-2 to przyrost współrzędnej y między punktem 1 a punktem 2. Informuje, o ile zmienia się współrzędna y podczas przejścia z punktu 1 do punktu 2 w przyjętym układzie współrzędnych.
Wykonaj kontrolę "rząd wielkości": jeśli d = 100 m, to Δy nie może być większe niż 100 m. Gdy sinA ≈ 0,9, wynik powinien być bliski 90 m. Jeśli wychodzi 9 m lub 4 m, to zwykle błąd przecinka albo pomylenie danych.
Najczęściej: (1) zamiana sin z cos, (2) przesunięcie przecinka przy mnożeniu, (3) zaokrąglenie sin/cos zbyt wcześnie, (4) nieuwaga w jednostkach (m vs cm), (5) mechaniczne wybieranie odpowiedzi podobnej do sin/cos bez przemnożenia przez d.
Zwykle tak, bo i tak musisz wykonać mnożenie d · sinA lub d · cosA oraz poprawnie zaokrąglić wynik. Gdy d ma "okrągłą" wartość (np. 100,00), obliczenie bywa szybkie, ale nadal warto policzyć, aby nie pomylić skali.
Gdy zadanie pyta o przyrost współrzędnej x albo gdy wyznaczasz współrzędną x punktu końcowego: x2 = x1 + Δx. Wtedy używasz cosA, bo ta funkcja odpowiada składowej na osi x w typowej konwencji.
Najpierw oblicz wynik na pełnej dostępnej dokładności (nie zaokrąglaj sin/cos wcześniej, jeśli nie musisz). Na końcu zaokrąglij do wymaganej precyzji, zwykle zgodnej z danymi (np. do 0,01 m, gdy długość podano z dwoma miejscami po przecinku).
Jeśli d jest znane, porównaj odpowiedź z d·sinA i d·cosA. Dla d=100 m wartości często "zdradzają" się same: 100·0,8910 = 89,10; 100·0,4540 = 45,40. To dobra metoda kontroli, ale nie zastępuje wyboru właściwego wzoru.
Ćwicz obliczenia: (1) Δx i Δy z d i A, (2) wyznaczanie współrzędnych punktu końcowego z (x1, y1) + (Δx, Δy), (3) kontrolę długości z Δx i Δy, (4) zamianę jednostek i poprawne zaokrąglenia w metrach i centymetrach.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Przyrost współrzędnej Δy dla odcinka wyznacza się ze wzoru: Δy = d · sinA."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji dotyczące obliczeń współrzędnych (dział: przyrosty współrzędnych, azymuty/kierunki)
  • Zestawy zadań rachunkowych z geodezji inżynieryjnej (ćwiczenia: Δx, Δy z d i A)
  • Kalkulator naukowy – ćwiczenia z mnożenia i zaokrąglania do 0,01 m

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego