KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 1.
Ile wynosi rzeczywista odległość stopy zwałowiska zewnętrznego od górnej krawędzi wyrobiska, jeżeli na mapie w skali 1:1000 odległość ta równa się 10 cm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:1000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 1000 cm w terenie, czyli 10 m. Dla 10 cm na mapie: 10 × 1000 = 10 000 cm w terenie, a 10 000 cm = 100 m. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pominięcia skali lub błędnej zamiany jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy zapisana jako 1:1000 oznacza proporcję długości na mapie do długości w terenie: 1 jednostka na mapie = 1000 takich samych jednostek w terenie.

Krok 1: przeliczenie odległości w tej samej jednostce
Na mapie odległość wynosi 10 cm. W terenie będzie to:
10 cm × 1000 = 10 000 cm.

Krok 2: zamiana jednostek na metry
Wiemy, że 100 cm = 1 m, więc:
10 000 cm ÷ 100 = 100 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 10 m – to błąd polegający na zastosowaniu tylko części przeliczenia (np. potraktowanie 10 cm jak 1 cm w skali 1:1000 albo pominięcie mnożenia przez 10). W skali 1:1000 1 cm = 10 m, więc 10 cm nie może dać 10 m.
  • 1000 m – typowy efekt zakotwiczenia na liczbie "1000" ze skali i dopisania jednostki "m" bez poprawnego przeliczenia. Skala nie mówi, że 10 cm to 1000 m.
  • 10000 m – błąd jednostek: 10 000 to wynik w centymetrach (10 000 cm), ale po błędnym dopisaniu "m" zamiast wykonania konwersji. Poprawnie 10 000 cm = 100 m.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach ze skalą najlepiej zawsze policzyć najpierw w cm (albo w innej jednej jednostce), a dopiero na końcu zamienić na metry/kilometry. To minimalizuje pomyłki w jednostkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:1000 znaczy, że 1 jednostka na mapie odpowiada 1000 takim samym jednostkom w terenie. Najczęściej używa się cm: 1 cm na mapie = 1000 cm w terenie = 10 m. Dzięki temu można szybko przeliczać odległości zmierzone linijką.
Najpierw licz w tych samych jednostkach: 10 cm × 1000 = 10 000 cm w terenie. Potem zamień cm na m: 10 000 cm ÷ 100 = 100 m. Dwa kroki (skala, potem jednostki) zmniejszają ryzyko pomyłki.
Bo zapis 1:1000 odnosi się do tych samych jednostek. 1 cm na mapie = 1000 cm w terenie. A 1000 cm to 10 m (ponieważ 100 cm to 1 m). 1000 m pojawiłoby się dopiero przy zupełnie innej skali.
Najczęściej: (1) pomijanie mnożenia przez skalę, (2) dopisywanie "m" do liczby policzonej w cm, (3) mylenie skali 1:1000 z 1/1000, (4) brak kontroli "czy wynik ma sens" (np. 10 cm na mapie daje zbyt małą odległość w terenie).
Użyj kontroli rzędu wielkości: w skali 1:1000 1 cm ≈ 10 m, więc 10 cm ≈ 100 m. Jeśli wychodzi 10 m albo 1000 m, to prawie na pewno jest błąd w skali lub w jednostkach. Taka weryfikacja trwa kilka sekund.
Tak. Przy planowaniu zwałowisk i wyrobisk często korzysta się z map roboczych oraz planów sytuacyjno-wysokościowych. Umiejętność przeliczenia skali pozwala wstępnie ocenić odległości, układ dróg technologicznych i rozmieszczenie obiektów, zanim wykona się dokładne pomiary terenowe.
Zasada jest stała: długość w terenie = długość na mapie × n, ale w tych samych jednostkach. Najwygodniej: mierzysz w cm, mnożysz przez n (dostajesz cm w terenie), a na końcu zamieniasz na m lub km. To ogranicza błędy jednostek.
Zamiana jednostek jest kluczowa, bo skala działa na identycznych jednostkach. Nawet gdy poprawnie policzysz 10 cm × 1000 = 10 000, musisz pamiętać, że to nadal są centymetry. Dopiero dzielenie przez 100 daje metry. Bez tego łatwo o odpowiedź 10 000 m.
Można, jeśli znasz przelicznik: w skali 1:1000 1 cm = 10 m. Wtedy 10 cm = 10 × 10 m = 100 m. To szybka metoda, ale wymaga pewności, że przelicznik 1 cm→m został wyprowadzony poprawnie, inaczej błąd przeniesie się na wynik.
Ćwicz krótkie serie zadań: różne skale (np. 1:500, 1:1000, 1:2000) i różne jednostki wyniku (m, km). Zawsze zapisuj dwa kroki: mnożenie przez skalę oraz konwersję jednostek. Na egzaminie pomagają też szybkie "kotwice": dla 1:1000, 1 cm = 10 m.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Skala 1:1000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 1000 cm w terenie, czyli 10 m."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), "Centymetr" (przeliczenie na metry) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Centymetr (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały z geodezji/kartografii dotyczące skali mapy i pomiarów na mapach
  • Zadania rachunkowe z przeliczania skali (1:n) z uwzględnieniem jednostek
  • Podstawy matematyki: proporcje i przeliczanie jednostek długości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego