KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 19.
Ile wynosi średni błąd pomiaru graficznego odcinka długości 10 cm, jeśli błąd względny pomiaru wynosi 1:1000?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Błąd względny 1:1000 oznacza, że błąd bezwzględny stanowi 1/1000 mierzonej długości.
Dla 10 cm: 10 cm / 1000 = 0,01 cm. Po przeliczeniu na milimetry: 0,01 cm = 0,1 mm, więc średni błąd wynosi ±0,10 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Błąd względny zapisywany jako 1:1000 informuje, że błąd bezwzględny (średni błąd pomiaru) stanowi jedną tysięczną mierzonej długości. W praktyce oznacza to zależność:

m = L / 1000

gdzie: m – błąd bezwzględny, L – mierzona długość.

Dla odcinka L = 10 cm:

  • Najpierw dzielimy długość przez 1000: 10 cm / 1000 = 0,01 cm.
  • Następnie kontrolujemy jednostki. Ponieważ odpowiedzi są w milimetrach, przeliczamy: 1 cm = 10 mm, więc 0,01 cm = 0,1 mm.

Otrzymujemy zatem ±0,10 mm.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • ±1,00 mm wynika zwykle z pomyłki rzędu wielkości (np. potraktowania 0,01 cm jako 1 mm) albo z błędnego przyjęcia 10 cm = 10 mm.
  • ±10,00 mm to błąd o dwa rzędy wielkości, często skutek odwrócenia proporcji (np. nie dzielenie, tylko mnożenie) lub całkowitego pominięcia zapisu 1:1000.
  • ±0,01 mm może pojawić się, gdy ktoś podzieli dodatkowo przez 10 podczas konwersji jednostek, myląc przelicznik cm→mm.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze wykonaj szybki "test rozsądku". Dla 10 cm (100 mm) jedna tysięczna to 0,1 mm — wynik powinien być mały, ale nie ekstremalnie mały.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że błąd bezwzględny stanowi 1/1000 mierzonej długości. Innymi słowy: dla długości L błąd m obliczasz jako m = L/1000. Trzeba też dopasować jednostki (np. cm na mm), bo to częste źródło pomyłek.
Stosuj prostą zależność: m = L/k, gdzie L to długość odcinka, a k to liczba z zapisu 1:k. Na końcu wykonaj kontrolę jednostek i rzędu wielkości, np. czy wynik ma sens (dla większej długości błąd powinien rosnąć).
Bo obliczenia możesz wykonać w cm, ale odpowiedzi są podane w mm. Bez przeliczenia łatwo wybrać złą wartość. Pamiętaj: 1 cm = 10 mm. Zawsze zapisuj jednostkę przy każdym kroku rachunku, żeby uniknąć mechanicznej pomyłki.
Najczęściej: odwrócenie proporcji (zamiast dzielić przez 1000 ktoś mnoży), pomyłki jednostek (cm vs mm), oraz błąd rzędu wielkości (np. 0,01 cm mylone z 1 mm). Pomaga krótki "test rozsądku" po obliczeniu.
Tak, bo 1/1000 = 0,001, a po przemnożeniu przez 100% daje 0,1%. W zadaniach egzaminacyjnych wygodniej zwykle liczyć proporcją (dzieleniem przez 1000), a dopiero potem sprawdzić, czy procentowo wynik wygląda rozsądnie.
Możesz zamienić 10 cm na 100 mm, a potem wziąć jedną tysięczną: 100 mm / 1000 = 0,1 mm. Ta metoda bywa szybsza i zmniejsza ryzyko błędu w przeliczaniu 0,01 cm na mm.
Gdy długości są odczytywane z opracowania graficznego (np. mapy, szkicu) zamiast być mierzone instrumentem w terenie. Wtedy dokładność zależy m.in. od skali i jakości opracowania, a błędy opisuje się często właśnie relacją względną.
Porównaj rząd wielkości: 1:1000 oznacza "bardzo mało" względem L. Dla 10 cm to ułamek milimetra, a nie milimetry czy centymetry. Jeśli wychodzi 10 mm, to jest podejrzanie duże; jeśli 0,001 mm – podejrzanie małe.
Najczęściej najbezpieczniej przejść na jednostkę, w której są odpowiedzi (tu: mm) i dopiero liczyć. Zmniejsza to liczbę konwersji na końcu. Kluczowe jest konsekwentne zapisywanie jednostek przy każdej liczbie.
Nie zawsze. W wielu modelach i zadaniach przyjmuje się stały błąd względny dla uproszczenia, ale w praktyce na dokładność wpływają też warunki pomiaru, narzędzia, skala opracowania i metoda odczytu. Egzamin zwykle bada umiejętność przeliczenia według podanego założenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Błąd względny 1:1000 oznacza, że błąd bezwzględny stanowi 1/1000 mierzonej długości.Dla 10 cm: 10 cm / 1000 = 0,01 cm. Po przeliczeniu na milimetry: 0,01 cm = 0,1 mm, więc średni błąd wynosi ±0,10 mm."

Materiały:

  • Podręczniki do geodezji w części dotyczącej teorii błędów i dokładności pomiarów
  • Zestawy zadań rachunkowych z przeliczania błędów względnych i bezwzględnych
  • Notatki z jednostek i przeliczników (cm–mm–m) oraz typowych pomyłek jednostkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego