KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 9.
Ile wynosi średnia prędkość pojazdu, który przez 30 minut jazdy pokonał odległość 25 km?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość średnia to iloraz drogi i czasu: v = s/t. Czas 30 minut trzeba zamienić na godziny: 30 min = 0,5 h. Następnie v = 25 km / 0,5 h = 50 km/h. Pozostałe wartości wynikają zwykle z błędnego przeliczenia czasu lub dzielenia przez 30 zamiast przez 0,5.

Pełne wyjaśnienie:

W transporcie i logistyce średnia prędkość na odcinku trasy jest jedną z podstawowych wielkości używanych do planowania czasu przejazdu. Liczymy ją ze wzoru:

v = s / t, gdzie:

  • s – droga (tu: 25 km),
  • t – czas jazdy (tu: 30 minut).

Kluczowy krok to zgodność jednostek. Ponieważ odpowiedzi są w km/h, czas musi być w godzinach:

30 min = 30/60 h = 0,5 h.

Podstawiamy do wzoru:

v = 25 km / 0,5 h = 50 km/h.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 40 km/h – często pojawia się, gdy ktoś niepoprawnie szacuje czas (np. traktuje 30 min jako 0,625 h) albo wykonuje obliczenie "na oko" bez konwersji.
  • 30 km/h – może wynikać z pomylenia relacji i myślenia, że "30 minut" daje "30 km/h", czyli z błędu skojarzeniowego (liczba z treści przechodzi do wyniku).
  • 60 km/h – typowy skutek błędnego przeliczenia 30 min na 0,4167 h (25/0,4167 ≈ 60) albo przyjęcia, że w pół godziny "powinno" wyjść więcej, bez sprawdzenia rachunku.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim policzysz, zapisz czas w godzinach i dopiero wtedy podstaw do v=s/t. W zadaniach transportowych taki prosty check jednostek bardzo często eliminuje większość pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru v = s / t. Najpierw dopasuj jednostki: jeśli prędkość ma być w km/h, droga powinna być w km, a czas w godzinach. Dopiero potem wykonaj dzielenie i zapisz wynik z jednostką.
Ponieważ odpowiedzi są podane w km/h, a to oznacza "kilometry na godzinę". Gdybyś zostawił czas w minutach, otrzymałbyś km/min, czyli inną jednostkę. Zamiana 30 min na 0,5 h zapewnia zgodność jednostek.
Prędkość średnia to wartość opisująca, jak szybko pojazd przemieszczał się na danym odcinku: całkowita droga podzielona przez całkowity czas ruchu. W planowaniu przewozów pozwala szacować czasy przejazdu i porównywać warianty tras.
Podziel liczbę minut przez 60. Przykłady: 30 min = 30/60 h = 0,5 h, 15 min = 0,25 h, 45 min = 0,75 h. To najprostsza metoda, która ogranicza ryzyko pomyłek w zadaniach transportowych.
Tak, w tym przypadku tak, bo 30 minut to połowa godziny. Jeśli w pół godziny przejechano 25 km, to w godzinę (przy tej samej średniej prędkości) byłoby to 50 km. To szybka kontrola sensowności obliczeń.
Najczęstsze pomyłki to: brak konwersji minut na godziny, pomylenie wzoru (dzielenie czasu przez drogę), błędne uznanie 30 min za 0,30 h oraz zaokrąglenia "na oko". Pomaga zawsze zapis: v = s/t i kontrola jednostek.
Zrób szybki test: porównaj czas do 1 godziny. Jeśli czas jest krótszy niż godzina, to prędkość w km/h powinna być większa niż liczba kilometrów przejechanych w tym czasie. Dla 0,5 h prędkość jest podwojeniem drogi.
Gdy planujesz harmonogramy dostaw, wyznaczasz czasy przejazdu między punktami, porównujesz trasy, oceniasz realizację zlecenia względem planu lub weryfikujesz dane z GPS/tachografu. To podstawowe obliczenia czasu i drogi w transporcie.
Można, ale łatwo o błąd. Najpierw policz km/min: 25/30 ≈ 0,833 km/min, a potem pomnóż przez 60, aby mieć km/h: 0,833×60 ≈ 50 km/h. Bezpieczniej jednak od razu zamienić minuty na godziny.
Najczęściej spotkasz: drogę w km, czas w min lub h oraz prędkość w km/h. Czasem pojawia się m/s, ale w logistyce i transporcie drogowym standardem obliczeniowym jest km/h.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Prędkość średnia to iloraz drogi i czasu: v = s/t."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło: "prędkość" (definicja prędkości i zależność drogi od czasu), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/predkosc;3960636.html - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Prędkość" (wzór v=s/t, prędkość średnia), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Godzina" oraz zależność 60 minut = 1 godzina (konwersja jednostek czasu), https://pl.wikipedia.org/wiki/Godzina - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik do fizyki: kinematyka (ruch jednostajny, prędkość średnia)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw obliczeń w transporcie drogowym (czas–droga–prędkość)
  • Zestawy zadań z przeliczania jednostek (min–h, m/s–km/h)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego