KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 11.
Ile wynosi średnica otworu pod gwint M20 × 2,5?
Skorzystaj ze wzoru: do = dg– 1,1∙P
gdzie:
– do – średnica otworu
– dg – średnica gwintu
– P – skok gwintu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gwint M20×2,5 ma średnicę dg=20 mm i skok P=2,5 mm.
Podstawiając do wzoru: do=dg−1,1·P = 20−1,1·2,5 = 20−2,75 = 17,25 mm. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego mnożenia lub podstawienia P.

Pełne wyjaśnienie:

W oznaczeniu gwintu metrycznego M20×2,5 liczba 20 oznacza średnicę nominalną gwintu (tu: dg=20 mm), a liczba 2,5 to skok gwintu (P=2,5 mm). W zadaniu podano wzór przybliżony na średnicę otworu pod gwint (średnicę wiertła):

do = dg − 1,1·P

Wykonujemy obliczenia krok po kroku, pilnując kolejności działań:

  • najpierw mnożenie: 1,1·2,5 = 2,75
  • następnie odejmowanie: 20 − 2,75 = 17,25

Dlatego poprawna wartość średnicy otworu wynosi 17,25 mm.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • 17,50 mm – taki wynik często pojawia się przy zbyt wczesnym zaokrąglaniu albo użyciu innego przybliżenia (np. odjęcie 2,5 zamiast 2,75). To typowy błąd rachunkowy, a nie konsekwencja podanego wzoru.
  • 18,45 mm – wartość zbyt duża; zwykle wynika z pomylenia współczynnika (np. 0,62 zamiast 1,1) albo błędnego odczytania skoku.
  • 19,00 mm – to niemal sama średnica nominalna, co sugeruje pominięcie skoku P lub błędne założenie, że "odejmuje się około 1 mm".

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli we wzorze występuje 1,1·P, to dla skoku 2,5 mm odjęcie będzie rzędu 2–3 mm. Wynik w okolicy 17 mm jest więc logiczny; wartości bliskie 20 mm powinny od razu budzić wątpliwości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis M20×2,5 oznacza gwint metryczny o średnicy nominalnej 20 mm oraz skoku 2,5 mm. Średnica (20) służy jako dg, a skok (2,5) jako P w zadaniach na dobór otworu pod gwint.
W gwincie metrycznym typu M d×P pierwsza liczba (d) to średnica nominalna gwintu dg, a liczba po znaku "×" to skok P. Dla M20×2,5 mamy dg=20 mm i P=2,5 mm.
Podstaw wartości do wzoru do=dg−1,1·P, najpierw policz 1,1·P, a potem odejmij od dg. Kluczowe jest zachowanie kolejności działań i użycie tych samych jednostek (mm).
Bo wynika to z kolejności działań: mnożenie ma pierwszeństwo przed odejmowaniem. Jeśli odejmiesz P od dg "w głowie" i dopiero potem pomnożysz, dostaniesz zły wynik. Najpierw liczysz korektę 1,1·P, potem odejmujesz ją od dg.
Najczęstsze błędy to: mylenie skoku z innym parametrem, pomijanie współczynnika 1,1, zaokrąglanie w trakcie obliczeń oraz złe odczytanie danych z oznaczenia (np. traktowanie "×" jak zwykłego mnożenia bez rozumienia znaczenia zapisu gwintu).
Tak, zwykle jest zauważalnie mniejszy od średnicy nominalnej gwintu, bo otwór musi zostawić materiał na wykonanie zwojów gwintu. Gdy skok wynosi kilka milimetrów, korekta rzędu 2–3 mm jest naturalna, więc wynik około 17 mm jest wiarygodny.
Dobór wykonuje się przed wierceniem i gwintowaniem otworu, np. w montażu maszyn przy przygotowaniu połączeń śrubowych. Poprawnie dobrany otwór ułatwia skrawanie gwintownikiem i zmniejsza ryzyko urwania narzędzia lub zniszczenia gwintu.
Zbyt mały otwór oznacza, że gwintownik musi usunąć zbyt dużo materiału. To zwiększa opory skrawania, ryzyko zakleszczenia i złamania gwintownika oraz pogarsza jakość gwintu. W praktyce może to skutkować brakami i przestojami w montażu.
Zbyt duży otwór sprawia, że zwoje gwintu są "płytkie" i mają mniejszą nośność. Połączenie może łatwiej się wyrobić lub zerwać pod obciążeniem. W montażu maszyn prowadzi to do spadku bezpieczeństwa i trwałości węzła śrubowego.
Porównaj rząd wielkości: od dg odejmujesz 1,1·P. Dla P=2,5 mm odejmowanie wynosi 2,75 mm, więc wynik musi być około 17 mm. Jeśli wyjdzie wartość bliska 20 mm albo poniżej ~15 mm, prawdopodobnie jest błąd w podstawieniu lub rachunkach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Gwint M20×2,5 ma średnicę dg=20 mm i skok P=2,5 mm.Podstawiając do wzoru: do=dg−1,1·P = 20−1,1·2,5 = 20−2,75 = 17,25 mm. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego mnożenia lub podstawienia P."

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki z obróbki skrawaniem (dział: gwintowanie i wiercenie pod gwint)
  • Tablice warsztatowe: średnice wierteł pod gwinty metryczne
  • Materiały producentów narzędzi skrawających (wiertła, gwintowniki) – tabele doboru

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego