W zadaniach z receptury aptecznej stężenie substancji w maści najczęściej podaje się jako % m/m (w/w), czyli udział masy substancji czynnej w masie całego gotowego preparatu, pomnożony przez 100%.
Postępowanie jest zawsze takie samo:
- Krok 1: odczytaj z recepty masę kwasu salicylowego (to licznik).
- Krok 2: ustal masę końcową maści (to mianownik). Zwykle jest to ilość "ad … g" albo suma mas składników, jeśli recepta podaje je wprost.
- Krok 3: zastosuj wzór: stężenie (%) = (m_substancji / m_całości) × 100%.
Dla tej recepty podstawienie danych prowadzi do wyniku 5,0%. Taki zapis oznacza, że w gotowej maści masa kwasu salicylowego stanowi 5% masy całego preparatu (np. 5 g w 100 g albo 2,5 g w 50 g – proporcja jest równoważna).
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Odpowiedź 2,5% wynika zwykle z pomylenia masy końcowej (zbyt dużego mianownika) albo z błędnego "podzielenia przez 2". Odpowiedzi 7,5% i 10,0% są typowe dla błędów polegających na przyjęciu zbyt małej masy końcowej maści lub błędnym dodaniu/odjęciu składników podłoża. Na egzaminie warto zawsze sprawdzić, czy liczysz procent od całości gotowego preparatu, a nie od części składu.
