KWALIFIKACJA CHM2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 3.
Ile wynosi stężenie roztworu, który powstał w wyniku zmieszania 1250 kg NaCl z 3750 kg wody?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie procentowe masowe (m/m) liczy się: m(substancji)/m(roztworu)·100%. Masa roztworu to suma mas: 1250 kg NaCl + 3750 kg H2O = 5000 kg. Udział NaCl wynosi 1250/5000 = 0,25, więc stężenie to 25,0% (m/m).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano masę substancji rozpuszczonej (NaCl) oraz masę rozpuszczalnika (wody). Aby obliczyć stężenie procentowe masowe (oznaczane jako % (m/m)), trzeba użyć definicji:

w% (m/m) = (m substancji / m roztworu) · 100%

Krok 1: oblicz masę roztworu.
Roztwór po zmieszaniu ma masę równą sumie mas składników (w typowych zadaniach rachunkowych przyjmujemy addytywność mas):

m(roztworu) = 1250 kg + 3750 kg = 5000 kg

Krok 2: oblicz udział masowy NaCl.

m(NaCl) / m(roztworu) = 1250 / 5000 = 0,25

Krok 3: zamień na procent.

0,25 · 100% = 25,0% (m/m)

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 12,5% (m/m) – typowy skutek użycia złego odniesienia lub błędnego "podzielenia przez 10 000"/złego przesunięcia przecinka. Poprawny mianownik to 5000 kg (masa roztworu), a nie inna wartość.
  • 50,5% (m/m) – wartość nie wynika z prostego bilansu mas. Przy 1250 kg NaCl i 3750 kg wody sól stanowi dokładnie 1/4 masy roztworu, więc wynik powinien być równy 25%, a nie około 50%.
  • 75,0% (m/m) – to odwrócenie rozumowania: 3750/5000 = 0,75 dotyczy udziału wody w roztworze, a nie NaCl. To częsta pomyłka polegająca na policzeniu procentu rozpuszczalnika zamiast substancji.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj najpierw wzór i sprawdź, czy liczysz "substancję / roztwór", a nie "substancję / wodę". Dodatkowo kontroluj sens wyniku: skoro soli jest 1250 kg, a całość 5000 kg, to stężenie musi być wyraźnie mniejsze niż 50%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie % (m/m) to udział masy substancji w masie całego roztworu, pomnożony przez 100%. Wzór: w% = (m substancji / m roztworu) · 100%. Jest używane, gdy operujesz na kilogramach/gramach w bilansach masowych.
W typowych zadaniach rachunkowych masa roztworu to suma mas składników: m(roztworu)=m(NaCl)+m(wody). Najpierw dodaj masy (np. w kg), a dopiero potem licz procent. To podejście jest zgodne z bilansem mas i jest standardem w zadaniach egzaminacyjnych.
Bo procent masowy opisuje, jaką część całości mieszaniny stanowi dana substancja. Całością jest roztwór, czyli sól + woda. Użycie masy wody w mianowniku daje inny parametr (stosunek do rozpuszczalnika), a nie % (m/m) w roztworze.
Zrób kontrolę przybliżoną: jeśli substancji jest 1250 kg, a całości 5000 kg, to to jest dokładnie 1/4. 1/4 to 25%. Wynik nie może być większy niż 50%, skoro składnik jest wyraźnie mniejszy od połowy całkowitej masy.
Nie, bo 75% odpowiada udziałowi wody: 3750/5000 = 0,75. To częsty błąd: policzenie procentu rozpuszczalnika zamiast substancji rozpuszczonej. W pytaniu chodzi o stężenie roztworu NaCl, więc liczysz udział NaCl.
Najczęściej: (1) dzielenie przez masę wody zamiast przez masę roztworu, (2) pomylenie licznika (wzięcie masy wody), (3) brak mnożenia przez 100, (4) błąd w dodawaniu mas. Pomaga schemat: dodaj → podziel → pomnóż przez 100.
Po obliczeniu ułamka (np. 0,25) mnożysz przez 100%: 0,25·100% = 25%. Gdy wychodzi 0,025, to jest 2,5%. Warto pilnować przecinka i zapisywać krok mnożenia przez 100, bo to ogranicza pomyłki na teście.
Tak, ale tylko w tym sensie, że muszą być takie same w liczniku i mianowniku. Możesz liczyć w kg albo w g, bo jednostki się skrócą w ilorazie. Błędy biorą się zwykle z mieszania g z kg bez przeliczenia.
W przygotowaniu roztworów technologicznych (np. solanek, ługów, roztworów myjących), w kontroli jakości (sprawdzenie, czy dozowanie było poprawne) i w bilansach masowych zbiorników oraz mieszalników. Operator często musi szybko ocenić, czy wsad da docelowe %.
Stosuj stały algorytm: (1) wypisz masy składników, (2) oblicz masę całkowitą mieszaniny, (3) wybierz, która masa jest "substancją", (4) policz ułamek i zamień na %. Ten schemat działa też dla innych substancji niż NaCl.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Stężenie procentowe masowe (m/m) liczy się: m(substancji)/m(roztworu)·100%."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obliczeń technologicznych i bilansów masowych (dział: stężenia roztworów)
  • Skrypty szkolne z chemii ogólnej: roztwory i sposoby wyrażania stężenia
  • Zestawy zadań maturalnych/technicznych z działu "roztwory" (procent masowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego