KWALIFIKACJA ELE3 + ELE4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 18.
Ile wynosi temperatura i wilgotność względna powietrza w punkcie oznaczonym na wykresie Moliera cyfrą 1?
Ilustracja przedstawia wykres Moliera, który jest używany w technice chłodnictwa i klimatyzacji do analizy procesów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na wykresie Moliera (psychrometrycznym) temperaturę odczytuje się z izoterm (linie temperatury), a wilgotność względną z krzywych φ.
Po zlokalizowaniu punktu 1 odczyt wskazuje stan powietrza o temperaturze 21°C i wilgotności względnej 40%. Pozostałe odpowiedzi wynikają z odczytu z innego obszaru wykresu lub pomylenia linii.

Pełne wyjaśnienie:

Wykres Moliera dla powietrza wilgotnego (często w postaci wykresu i-x lub klasycznego wykresu psychrometrycznego) pozwala odczytywać parametry stanu powietrza na podstawie położenia punktu.

Aby rozwiązać zadanie, należy:

  • Zlokalizować punkt 1 na wykresie (dokładnie w miejscu oznaczonym cyfrą).
  • Odczytać temperaturę z odpowiedniej rodziny linii temperatury (izoterm). Jest to odczyt temperatury "suchej" (dry-bulb), czyli standardowo podawanej temperatury powietrza.
  • Odczytać wilgotność względną z krzywych opisanych procentowo (φ). Wilgotność względna to stosunek aktualnej zawartości pary wodnej do maksymalnej możliwej przy tej temperaturze (w %).

Dla punktu 1 odczyt daje 21°C oraz 40%. Taki stan odpowiada typowym warunkom komfortu lub powietrzu w pomieszczeniu po ustabilizowaniu pracy wentylacji/klimatyzacji.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "Temp. 0°C, wilgotność 60%" opisuje stan bliski warunkom chłodnym; na wykresie leżałby w zupełnie innym obszarze (niska temperatura), więc nie pasuje do położenia punktu 1.
  • "Temp. –5°C, wilgotność 90%" to stan jeszcze chłodniejszy i bardzo bliski nasycenia; często jest skutkiem pomylenia punktu z obszarem przy krzywej nasycenia lub błędnego odczytu znaku temperatury.
  • "Temp. 40°C, wilgotność 20%" odpowiada powietrzu bardzo ciepłemu i suchszemu względnie; taki punkt leży wysoko po stronie dużych temperatur, a nie w rejonie typowym dla 20–25°C.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odczytaj temperaturę, potem sprawdź, czy krzywa wilgotności względnej rzeczywiście przechodzi przez punkt (a nie jest tylko "najbliżej"). To ogranicza typowe pomyłki wynikające z pośpiechu i mylenia siatek linii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wykres Moliera dla powietrza wilgotnego to wykres psychrometryczny (często w formie i‑x), na którym punkt opisuje stan powietrza. Z wykresu można odczytać m.in. temperaturę, wilgotność względną, zawartość wilgoci i entalpię, co ułatwia analizę nawilżania i osuszania.
Najpierw znajdź punkt stanu, a potem sprawdź, z jaką linią temperatury (izotermą) się pokrywa lub między jakimi izotermami leży. Odczyt wykonuje się z odpowiedniej skali temperatury na wykresie. Gdy punkt jest między liniami, stosuje się przybliżenie (interpolację).
Wilgotność względna (φ) jest pokazana jako krzywe opisane procentami. Po odnalezieniu punktu stanu wybierasz krzywą, która przez niego przechodzi (lub ocenisz, między jakimi krzywymi leży). To pozwala odczytać przybliżoną wartość φ w %.
To linie stałej wilgotności względnej, które pokazują, jak blisko powietrze jest do nasycenia parą wodną przy danej temperaturze. Dzięki nim łatwo ocenić "suchość" lub "wilgotność" powietrza w sensie komfortu oraz przewidzieć ryzyko kondensacji.
Nie w praktyce. To zadanie sprawdza umiejętność odczytu z konkretnego wykresu (położenie punktu 1). Bez rysunku nie znasz współrzędnych punktu. Możesz natomiast znać metodę odczytu, ale wynik liczbowy zależy od tego, gdzie leży punkt na wykresie.
Najczęściej myli się rodziny linii (temperatura vs wilgotność), odczytuje "najbliższą" krzywą bez sprawdzenia skali albo pomija znak temperatury (wartości ujemne). Zdarza się też odczyt z innej skali niż wymagana (np. z osi pomocniczej zamiast głównej).
Weryfikuj, czy punkt nie leży blisko krzywej nasycenia (100%), jeśli odczytujesz niską wilgotność, oraz czy przy umiarkowanej temperaturze (około 20–25°C) nie wychodzi skrajnie niska lub skrajnie wysoka wartość bez powodu. Pomaga też porównanie z typowymi warunkami komfortu.
Gdy analizujesz uzdatnianie powietrza w centrali: chłodzenie z osuszaniem na chłodnicy, dogrzewanie po osuszaniu, nawilżanie parowe lub adiabatyczne. Wykres ułatwia ocenę, jak zmieniają się parametry nawiewu oraz czy osiągasz wymagane warunki w pomieszczeniu.
Zależnie od wersji wykresu można odczytać m.in. zawartość wilgoci (x), temperaturę punktu rosy, temperaturę termometru mokrego, entalpię (i) i gęstość/objętość właściwą. To przydatne przy obliczaniu bilansów cieplno-wilgotnościowych w wentylacji i klimatyzacji.
Ćwicz odczyt wielu punktów: najpierw temperatura i wilgotność, potem inne parametry. Ustal kolejność: lokalizacja punktu → izotermy → krzywe φ. Dodatkowo sprawdzaj wyniki kalkulatorem psychrometrycznym online, żeby wyłapać typowe pomyłki skali i kierunku odczytu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe odpowiedzi wynikają z odczytu z innego obszaru wykresu lub pomylenia linii.

Źródła:

  • Engineering ToolBox: "Psychrometric Chart" (opis odczytu parametrów powietrza wilgotnego) https://www.engineeringtoolbox.com/psychrometric-chart-d_816.html - dostęp 2026-03-04
  • HVAC School: "How to Read a Psychrometric Chart" https://hvacrschool.com/how-to-read-a-psychrometric-chart/ - dostęp 2026-03-04
  • ASHRAE Handbook—Fundamentals, rozdział "Psychrometrics" (opis wielkości: dry-bulb temperature, relative humidity oraz zasady odczytu z wykresów), aktualne wydanie podręcznika (weryfikacja merytoryczna pojęć)

Materiały:

  • Rozdziały o psychrometrii w podręcznikach HVAC (wykres i-x / psychrometryczny)
  • Ćwiczenia z odczytu punktów stanu z wykresu (temperatura, wilgotność względna, entalpia)
  • Instrukcje producentów central wentylacyjnych dotyczące uzdatniania powietrza (nawilżanie/osuszanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego