KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 19.
Ile wynosi teoretyczna suma kątów wewnętrznych w przedstawionej osnowie realizacyjnej?
Ilustracja przedstawia osnowę realizacyjną, która jest wielokątem o sześciu wierzchołkach oznaczonych jako Ps.1 do Ps.6.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suma kątów wewnętrznych wielokąta o liczbie wierzchołków n wynosi (n−2)·200g.
Na rysunku osnowa tworzy sześciokąt (n=6), więc teoretycznie: (6−2)·200g = 800g. Pozostałe wartości odpowiadałyby innym n albo wynikają z pomylenia jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

W osnowach realizacyjnych (np. w postaci zamkniętego poligonu) często wykonuje się kontrolę pomiaru kątów przez porównanie sumy kątów zmierzonych z sumą teoretyczną. Do tego potrzebny jest wzór geometryczny na sumę kątów wewnętrznych wielokąta.

W jednostce geodezyjnej gon (oznaczanej "g") pełny kąt ma 400g, a półpełny 200g. Dla wypukłego wielokąta o liczbie wierzchołków n suma kątów wewnętrznych wynosi:

(n−2) · 200g

Z rysunku (przedstawionej osnowy) należy najpierw poprawnie ustalić liczbę wierzchołków/załamań, czyli wartość n. W tej osnowie jest ich 6, więc:

(6−2) · 200g = 4 · 200g = 800g

Dlatego odpowiedź "800,0000g" jest zgodna z geometrią.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "600,0000g" odpowiadałoby wielokątowi o mniejszej liczbie wierzchołków (bo (n−2)·200g=600g daje n=5), czyli nie pasuje do osnowy z rysunku.
  • "1000,0000g" odpowiadałoby n=7, a więc innemu wielokątowi niż pokazany.
  • "1600,0000g" odpowiadałoby n=10, ewentualnie bywa skutkiem błędnego rozumowania (np. mnożenia przez 400g lub mylenia rodzaju sumy kątów), ale nie jest to suma kątów wewnętrznych dla tej figury.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz n (punkty załamania), dopiero potem podstaw do (n−2)·200g. Jeśli wychodzi wartość niebędąca wielokrotnością 200g, to zwykle znak, że pomylono jednostki lub źle policzono wierzchołki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gon (g) to jednostka miary kąta często używana w geodezji. Pełny kąt ma 400g, a półpełny (kąt półobrotu) ma 200g. Dzięki temu wiele wzorów w geodezji wygodnie zapisuje się jako wielokrotności 200g.
Najpierw ustal liczbę wierzchołków n. Potem użyj wzoru: (n−2) · 200g. Wynik jest teoretyczną sumą kątów wewnętrznych dla wielokąta wypukłego i służy m.in. do kontroli pomiarów w poligonach.
Wynika to z tego, że w gonach półpełny kąt ma 200g, a klasyczny wzór w stopniach to (n−2)·180°. Ponieważ 180° = 200g, ten sam wzór w gonach przyjmuje postać (n−2)·200g.
Policz punkty załamania ciągu, czyli miejsca, w których kierunek boku się zmienia. Każde załamanie to wierzchołek wielokąta. Uważaj, aby nie pominąć punktu, w którym domyka się poligon, i nie policzyć dwa razy tego samego wierzchołka.
Nie. Teoretyczna suma kątów wewnętrznych zależy wyłącznie od liczby wierzchołków wielokąta (n). Długości boków wpływają na geometrię figury, ale nie zmieniają wartości sumy kątów wewnętrznych dla danego n.
Suma kątów wewnętrznych dotyczy kątów "w środku" wielokąta i ma postać (n−2)·200g. Suma kątów zwrotu (defleksyjnych) opisuje zmiany kierunku na kolejnych bokach i bywa liczona inną metodą. Pomylenie tych pojęć jest częstym źródłem błędów.
W praktyce zadań egzaminacyjnych i kontroli poligonów zwykle zakłada się wielokąt wypukły. Dla wielokątów wklęsłych suma kątów wewnętrznych nadal ma związek z n, ale interpretacja kątów (wewnętrznych) wymaga ostrożności. Na egzaminie najczęściej występuje przypadek wypukły.
Najczęściej: zła liczba wierzchołków (błąd w zliczaniu punktów na szkicu), podstawienie 180 zamiast 200 (mieszanie stopni z gonami) oraz mechaniczne dobieranie "ładnych" liczb jak 400g lub 1000g bez sprawdzenia, jakiemu n odpowiada wynik.
Kontrola sumy kątów pojawia się przy opracowaniu pomiarów w osnowach poligonowych i realizacyjnych, zanim przejdzie się do dalszych obliczeń (np. wyznaczania kierunków, poprawek, wyrównania). Pozwala szybko wykryć błąd gruby w pomiarze kątów.
Szybka kontrola: teoretyczna suma kątów wewnętrznych w gonach jest wielokrotnością 200g. Jeśli nie wychodzi wielokrotność 200g, prawdopodobnie pomylono jednostki lub popełniono błąd w ustaleniu liczby wierzchołków. Dodatkowo sprawdź, czy n jest realistyczne dla szkicu.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Suma kątów wewnętrznych wielokąta o liczbie wierzchołków n wynosi (n−2)·200g.Na rysunku osnowa tworzy sześciokąt (n=6), więc teoretycznie: (6−2)·200g = 800g."

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział z geometrii płaskiej: wielokąty i suma kątów wewnętrznych
  • Skrypt z podstaw geodezji: jednostki kątowe (gon) i przeliczenia
  • Zestawy zadań z rachunku poligonowego i kontroli sum kątowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego