KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 8.
Ile wynosi wartość rezystancji wewnętrznej baterii typu AAA, jeżeli jej napięcie w stanie jałowym wynosi U1=1,5 V, a z obciążeniem prądem o wartości 100 mA U2=1,45 V?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancję wewnętrzną wyznacza spadek napięcia pod obciążeniem: ΔU=U1−U2=1,50−1,45=0,05 V. Prąd obciążenia I=100 mA=0,1 A. Z prawa Ohma r=ΔU/I=0,05/0,1=0,5 Ω, więc poprawnie: 0,50 Ω.

Pełne wyjaśnienie:

Baterię w prostych obliczeniach modeluje się jako źródło napięciowe idealne połączone szeregowo z rezystancją wewnętrzną r. W stanie jałowym (bez obciążenia) prawie nie płynie prąd, więc spadek napięcia na r jest pomijalny i mierzymy napięcie zbliżone do SEM: U1.

Po dołączeniu obciążenia płynie prąd I, a na rezystancji wewnętrznej pojawia się spadek napięcia: ΔU = I·r. To powoduje, że napięcie na zaciskach baterii maleje z U1 do U2. Zależność ma postać:

U2 = U1 − I·r, więc r = (U1 − U2)/I.

Podstawiamy dane:
ΔU = 1,50 V − 1,45 V = 0,05 V.
I = 100 mA = 0,1 A (tu najczęstszy błąd to nieprzeliczenie mA na A).
r = 0,05 V / 0,1 A = 0,5 Ω.

Dlatego poprawna odpowiedź to 0,50 Ω.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,05 Ω – taki wynik powstaje zwykle po pomyleniu 100 mA z 1 A lub po błędnym dzieleniu (np. 0,05/1 zamiast 0,05/0,1). Dawałby zbyt mały spadek napięcia przy 100 mA.
  • 5,00 Ω – to efekt błędu o rząd wielkości (np. przyjęcie I=0,01 A zamiast 0,1 A). Przy 5 Ω i 0,1 A spadek wyniósłby 0,5 V, a nie 0,05 V.
  • 50,0 Ω – powstaje przy kolejnym błędzie rzędu wielkości (np. użycie I=0,001 A). Taka rezystancja oznaczałaby bardzo duży spadek napięcia nawet przy niewielkim prądzie, niezgodny z podanymi U2.

W praktyce rezystancja wewnętrzna baterii zależy od warunków, ale w tym zadaniu jest jednoznacznie wyznaczona przez podane pomiary U1, U2 i I.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności dla źródła rzeczywistego: spadek napięcia na rezystancji wewnętrznej to ΔU=U1−U2. Następnie z prawa Ohma r=ΔU/I. Kluczowe jest poprawne podstawienie prądu w amperach (A), np. 100 mA = 0,1 A.
To napięcie mierzone na zaciskach baterii, gdy praktycznie nie płynie prąd (brak obciążenia). W takim stanie spadek napięcia na rezystancji wewnętrznej jest znikomy, więc U1 jest bliskie SEM (napięciu idealnego źródła).
Spadek wynika z tego, że bateria ma rezystancję wewnętrzną. Gdy płynie prąd, na tej rezystancji odkłada się napięcie ΔU=I·r, przez co napięcie dostępne na zaciskach (dla odbiornika) jest mniejsze niż w stanie jałowym.
Przedrostek "m" oznacza mili, czyli 10−3. Dlatego 100 mA = 100·10−3 A = 0,1 A. Ten krok jest krytyczny, bo błąd w jednostkach daje wynik inny o rząd wielkości.
Nie. Zależy m.in. od chemii (alkaliczna, NiMH), stopnia naładowania, temperatury i wieku ogniwa. W zadaniach egzaminacyjnych r wyznacza się jednak z podanych pomiarów, więc wynik dotyczy tej konkretnej sytuacji pomiarowej.
Najczęstsze to: nieprzeliczenie mA na A, wzięcie różnicy napięć w złej kolejności (U2−U1), oraz błędne dzielenie (np. traktowanie 0,05/0,1 jak 0,05). Warto zapisać ΔU i I osobno, zanim policzysz r.
To element modelu, który opisuje straty i ograniczenia źródła. W obwodzie zastępczym jest to rezystor połączony szeregowo z idealnym źródłem napięcia. Powoduje on spadek napięcia na zaciskach, gdy źródło jest obciążone prądem.
Tak, w przybliżeniu: zmierz U1 bez obciążenia, potem dołącz znane obciążenie (lub wymuś prąd) i zmierz U2 oraz prąd I. Następnie policz r=(U1−U2)/I. Trzeba jednak pamiętać o wpływie czasu pomiaru i zmian napięcia w trakcie obciążania.
Wskazówką jest porównanie napięcia bez obciążenia (U1) i pod obciążeniem (U2). Różnica tych napięć to spadek na elemencie szeregowym źródła, czyli rezystancji wewnętrznej. Dla oporu obciążenia potrzebowałbyś zwykle samego U2 i I.
Ćwicz schemat: ΔU=U1−U2 oraz r=ΔU/I, pilnując jednostek. Rozwiązuj kilka wariantów z mA, A i różnymi spadkami napięć. Na egzaminie zapisuj dane, przeliczenia i wynik z jednostką Ω — to ogranicza błędy rachunkowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rezystancję wewnętrzną wyznacza spadek napięcia pod obciążeniem: ΔU=U1−U2=1,50−1,45=0,05 V.

Materiały:

  • Podręcznik elektrotechniki/elektroniki omawiający źródła rzeczywiste i rezystancję wewnętrzną
  • Materiały z pracowni: ćwiczenia z pomiaru napięcia i prądu multimetrem
  • Zadania maturalne i zawodowe z prawa Ohma i obwodów DC (źródło rzeczywiste)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego