KWALIFIKACJA MED2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 32.
Ile wynosi wartość wskaźnika PUWp pacjenta, u którego podczas badania zębów stwierdzono: 1 ubytek próchnicowy klasy V według klasyfikacji Blacka, 1 ubytek próchnicowy MOD, 2 wypełnienia ubytków klasy I według klasyfikacji Blacka oraz brak 2 zębów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
PUWp (powierzchniowy) zlicza liczbę powierzchni zębów z próchnicą (P), usuniętych z powodu próchnicy (U) i wypełnionych (W). Klasa V = 1 powierzchnia, MOD = 3 powierzchnie, 2 wypełnienia klasy I = 2 powierzchnie, a brak 2 zębów liczy się jako 2×5 powierzchni. Suma: 4+10+2=16.

Pełne wyjaśnienie:

PUWp to powierzchniowy wskaźnik intensywności próchnicy. Zlicza on liczbę powierzchni zębów: z próchnicą (P), usuniętych z powodu próchnicy (U) oraz wypełnionych (W). W przeciwieństwie do PUWz (zębowego) nie liczy zębów, tylko powierzchnie, dlatego jest bardziej czuły.

Najpierw ustalamy liczbę powierzchni zmienionych próchnicowo. Ubytek klasy V według Blacka obejmuje jedną powierzchnię (okolica przyszyjkowa). Ubytek MOD obejmuje trzy powierzchnie: mezjalną, okluzyjną i dystalną. Razem dla P: 1 + 3 = 4.

Następnie wliczamy powierzchnie brakujących zębów (U). Jeśli nie podano, jakie to zęby, w obliczeniach PUWp standardowo przyjmuje się 5 powierzchni na ząb (model zęba bocznego). Dwa brakujące zęby dają więc 2 × 5 = 10.

Na końcu sumujemy powierzchnie z wypełnieniami (W). Wypełnienie ubytku klasy I zajmuje jedną powierzchnię żującą; dwa takie wypełnienia to 2 × 1 = 2. Ostatecznie PUWp = P + U + W = 4 + 10 + 2 = 16.

Odpowiedź '8' bywa wybierana, gdy pomija się przeliczanie braków zębowych na powierzchnie albo mylnie uznaje MOD za ubytek jednopowierzchniowy. Odpowiedź '12' pojawia się przy błędnym przyjęciu mniejszej liczby powierzchni dla brakujących zębów lub przy niepełnym policzeniu MOD. Odpowiedź '6' odpowiada raczej wskaźnikowi PUWz, gdy zlicza się liczbę zębów dotkniętych próchnicą, brakami i wypełnieniami, a nie liczbę powierzchni.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozpoznaj, czy liczony jest wskaźnik zębowy czy powierzchniowy i zamień opis ubytków (MOD, klasy Blacka) na liczbę powierzchni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PUWp to wskaźnik powierzchniowy próchnicy: sumuje liczbę powierzchni zębów z próchnicą, usuniętych z powodu próchnicy i wypełnionych. Jest dokładniejszy niż wskaźnik zębowy, bo jeden ząb może mieć kilka zajętych powierzchni.
W PUWp opis MOD trzeba zamienić na liczbę powierzchni: mezjalna (M), okluzyjna/żująca (O) i dystalna (D) to łącznie 3 powierzchnie. Dopiero tę liczbę dodaje się do pozostałych składowych wskaźnika.
PUWp ma większą czułość epidemiologiczną: jeden ząb może mieć próchnicę lub wypełnienia na kilku powierzchniach, co zębowy wskaźnik "spłaszcza" do 1. Dzięki temu PUWp lepiej różnicuje nasilenie choroby w badaniach populacyjnych.
W obliczeniach powierzchniowych brak zęba trzeba przeliczyć na liczbę powierzchni. Gdy w zadaniu nie podano, jaki to ząb, w praktyce egzaminacyjnej często przyjmuje się 5 powierzchni na ząb (model zęba bocznego), aby wynik był jednoznaczny.
PUWz (zębowy) liczy zęby dotknięte próchnicą, brakami i wypełnieniami, a PUWp (powierzchniowy) liczy powierzchnie. Najprostszy test: jeśli w treści są skróty typu MOD lub klasy Blacka, zwykle trzeba je zamienić na liczbę powierzchni.
W typowych zadaniach PUWp ubytek klasy V traktuje się jako 1 powierzchnię (okolica przyszyjkowa), a ubytek klasy I jako 1 powierzchnię żującą. Kluczowe jest, aby nie mylić "klasy ubytku" z liczbą powierzchni zajętych zmianą.
Najczęściej zaniża się PUWp przez policzenie MOD jako 1 zamiast 3, pominięcie przeliczenia brakujących zębów na powierzchnie oraz przez mylenie PUWp z PUWz. Pomaga zapisanie składowych osobno: P, U i W, a potem dopiero suma.
Stosuj schemat: 1) P: zamień każdy ubytek na liczbę powierzchni (np. MOD=3). 2) U: przelicz braki na powierzchnie zgodnie z założeniem w zadaniu. 3) W: wypełnienia przelicz jak ubytki. 4) Zsumuj P+U+W i sprawdź rachunek.
PUWp jest przydatny, gdy chcesz precyzyjniej ocenić nasilenie próchnicy i efekt działań profilaktycznych (np. instruktaż higieny, fluoryzacja) w czasie. Zmiany mogą dotyczyć kilku powierzchni jednego zęba i PUWp lepiej to pokazuje.
Sygnałem są elementy opisujące powierzchnie: MOD (M-O-D), klasy ubytków według Blacka i informacja o liczbie wypełnień/ubytków, które naturalnie przekładają się na powierzchnie. PUWz zwykle operuje liczbą zębów, bez rozbijania na powierzchnie.
info

Statystycznie 25% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "PUWp (powierzchniowy) zlicza liczbę powierzchni zębów z próchnicą (P), usuniętych z powodu próchnicy (U) i wypełnionych (W)."

Źródła:

  • World Health Organization, Oral Health Surveys: Basic Methods, 5th edition, 2013 (rozdziały dot. wskaźników DMF-T/DMF-S)

Materiały:

  • WHO: podręcznik metodyki badań jamy ustnej (część o wskaźnikach DMF-T/DMF-S)
  • Skrypty/notesy z epidemiologii stomatologicznej omawiające PUWz i PUWp
  • Materiały dydaktyczne o klasyfikacji Blacka oraz interpretacji skrótów typu MOD

Aktualizacja pytania: 19.05.2026



Aktualizacja pytania: 19.05.2026
📡 Brak połączenia internetowego