KWALIFIKACJA SPL3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 30.
Ile wynosi wskaźnik wykorzystania ładowności pojazdu, którego dopuszczalna masa całkowita wynosi 16 t, masa własna pojazdu 4 t, a masa ładunku 6 t?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik wykorzystania ładowności to iloraz masy ładunku i ładowności pojazdu.
Najpierw oblicz ładowność: 16 t − 4 t = 12 t.
Następnie: 6 t / 12 t = 0,5.
Wynik 0,5 oznacza 50% wykorzystania ładowności.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik wykorzystania ładowności pojazdu pokazuje, jaka część dostępnej ładowności została faktycznie użyta w danym przewozie. Kluczowe jest tu rozróżnienie pojęć:

  • dopuszczalna masa całkowita – maksymalna masa pojazdu razem z ładunkiem, kierowcą i wyposażeniem,
  • masa własna – masa samego pojazdu (bez ładunku),
  • ładowność – ile ładunku pojazd może zabrać, czyli różnica: DMC − masa własna.

Najpierw obliczamy ładowność: 16 t − 4 t = 12 t. To jest maksymalna masa ładunku, jaką pojazd może przewieźć.

Następnie liczymy wskaźnik wykorzystania ładowności według wzoru: masa ładunku / ładowność. Podstawiamy dane: 6 t / 12 t = 0,5. Jednostki (t) skracają się, więc wskaźnik jest bezwymiarowy. Wynik 0,5 oznacza, że pojazd wykorzystuje połowę swojej ładowności (czyli 50%).

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 0,4 może wyjść, gdy ktoś błędnie odniesie ładunek do DMC (6/16 ≈ 0,375) i zaokrągli w górę albo wykona niedokładne obliczenia.
  • 0,6 to typowy efekt pomyłki rachunkowej lub błędnego wyznaczenia ładowności (np. przyjęcia 10 t zamiast 12 t).
  • 1,0 oznaczałoby pełne wykorzystanie ładowności, czyli sytuację, w której masa ładunku równa się 12 t. Ponieważ ładunek ma 6 t, nie ma podstaw do wyniku 1,0.

W praktyce portów i terminali taki wskaźnik pomaga ocenić efektywność dowozu/wywozu ładunków, ograniczać puste przebiegi i lepiej dobierać pojazdy do partii ładunków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara, która pokazuje, jaką część maksymalnej ładowności wykorzystano w danym kursie. Liczy się go jako masa ładunku / ładowność. Wynik 0,5 oznacza wykorzystanie 50% możliwości przewozowych (pod względem masy ładunku).
Ładowność oblicza się jako różnicę: ładowność = DMC − masa własna. To proste odejmowanie mówi, ile ton (lub kilogramów) ładunku można legalnie i technicznie zabrać, zanim pojazd osiągnie dopuszczalną masę całkowitą.
Bo DMC obejmuje również masę samego pojazdu. Wskaźnik wykorzystania ładowności ma pokazać, jak wykorzystano część użytkową (czyli przestrzeń/maksymalną masę ładunku), a nie cały limit masy pojazdu. Dlatego w mianowniku jest ładowność (DMC − masa własna).
Wynik 0,5 oznacza, że pojazd przewozi ładunek stanowiący połowę jego maksymalnej ładowności. W praktyce to sygnał, że można rozważyć konsolidację ładunków albo dobór mniejszego pojazdu, jeśli ograniczeniem jest wyłącznie masa.
Najczęściej myli się ładowność z DMC i liczy ładunek/DMC. Częsty jest też błąd w odejmowaniu (źle policzona ładowność) oraz nieuwaga w dzieleniu i zaokrąglaniu. Warto zawsze zapisać wzór i dopiero potem podstawiać liczby.
W poprawnie wykonanym przewozie nie powinien przekraczać 1, bo 1 oznacza 100% ładowności. Wartość > 1 sugeruje przeciążenie pojazdu albo błąd w danych/obliczeniach (np. pomylenie masy własnej z inną wielkością).
Stosuje się je przy planowaniu dowozu/wywozu ładunków, ocenie efektywności floty, analizie kosztów kursów oraz przy decyzjach o konsolidacji przesyłek. Im częściej pojazdy jeżdżą "na pusto" lub z niskim wskaźnikiem, tym gorzej dla kosztów i przepustowości.
Najpierw porównaj masę ładunku z ładownością. Jeśli ładunek jest równy połowie ładowności, wskaźnik powinien być bliski 0,5. Jeśli ładunek jest dużo mniejszy, wynik będzie bliżej 0. Jeśli zbliża się do ładowności, wynik będzie bliski 1.
Masa własna "zjada" część dopuszczalnej masy całkowitej, więc bez jej uwzględnienia zawyżyłbyś możliwości przewozu. Dlatego odejmuje się ją od DMC, aby dostać faktyczną ładowność. To kluczowy krok, który odróżnia poprawny wskaźnik od błędnego.
Nie bezpośrednio. Ten wskaźnik dotyczy ograniczenia masowego (t lub kg). W transporcie spotyka się też wykorzystanie objętości (m³) lub powierzchni ładunkowej (palety). W terminalu często analizuje się oba aspekty, bo ładunek może być "lekki, ale duży".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 83% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskaźnik wykorzystania ładowności to iloraz masy ładunku i ładowności pojazdu.Najpierw oblicz ładowność: 16 t − 4 t = 12 t.Następnie: 6 t / 12 t = 0,5.Wynik 0,5 oznacza 50% wykorzystania ładowności.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Ładowność" – definicja i ujęcie ogólne, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81adowno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Dopuszczalna masa całkowita" – definicja pojęcia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Dopuszczalna_masa_ca%C5%82kowita (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw transportu i logistyki (definicje DMC, masy własnej i ładowności)
  • Zestawy zadań rachunkowych z logistyki/transportu: wskaźniki wykorzystania środków transportu
  • Notatka-wzory: ładowność = DMC − masa własna; wskaźnik = masa ładunku / ładowność

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego