KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 20.
Ile wynosi współczynnik COP sprężarkowej pompy ciepła, jeśli pompa ciepła generuje moc 6kW, zużywa 2 kW energii elektrycznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
COP to stosunek mocy użytecznej oddawanej przez pompę ciepła do mocy elektrycznej pobieranej przez sprężarkę i osprzęt. Dla mocy grzewczej 6 kW oraz poboru 2 kW otrzymujemy COP = 6/2 = 3. Współczynnik COP jest bezwymiarowy.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik COP (Coefficient of Performance) dla sprężarkowej pompy ciepła w trybie grzania opisuje, jak efektywnie urządzenie zamienia energię elektryczną na dostarczone ciepło. Definicyjnie jest to iloraz:

COP = (moc grzewcza oddana do instalacji) / (moc elektryczna pobrana).

W zadaniu podano, że pompa ciepła generuje moc 6 kW (czyli dostarcza 6 kW ciepła do ogrzewania), a jednocześnie zużywa 2 kW energii elektrycznej (pobiera 2 kW mocy z sieci). Podstawiamy do wzoru:

COP = 6 kW / 2 kW = 3.

Jednostki kW skracają się w ilorazie, dlatego COP jest wielkością bezwymiarową.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1/3" wynika z typowego odwrócenia ilorazu (podzielenia poboru przez moc grzewczą). Taki zapis nie odpowiada definicji COP w ogrzewaniu.
  • "4" byłoby poprawne tylko przy innych danych (np. 8 kW i 2 kW albo 6 kW i 1,5 kW). Tu liczby nie dają takiego wyniku.
  • "12" jest nielogiczne przy podanych wartościach; aby uzyskać 12, przy poborze 2 kW trzeba by dostarczać 24 kW ciepła.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisz krótko wzór COP jako "wyjście/wejście" (ciepło/energia elektryczna) i dopiero potem licz. To minimalizuje ryzyko odwrócenia ułamka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
COP (Coefficient of Performance) to miara efektywności pompy ciepła w trybie grzania: pokazuje, ile jednostek ciepła urządzenie dostarcza do instalacji na każdą jednostkę energii elektrycznej pobranej. Jest to iloraz mocy/energii "wyjście do ogrzewania" podzielone przez "wejście elektryczne".
Stosujesz definicję: COP = moc grzewcza / moc elektryczna. Podstawiasz dane: 6 kW / 2 kW = 3. Jednostki kW skracają się, więc wynik nie ma jednostki. Taki rachunek jest typowy dla zadań egzaminacyjnych z podstaw pomp ciepła.
COP jest ilorazem dwóch wielkości tego samego typu: mocy do mocy (kW/kW) albo energii do energii (kWh/kWh). W takim dzieleniu jednostki się skracają, dlatego COP jest liczbą bezwymiarową. Na egzaminie to częsty "haczyk" na osoby oczekujące jednostki w wyniku.
Nie wprost. Sprawność klasycznych urządzeń (np. grzałki) nie przekracza 1, bo zamieniają energię elektryczną na ciepło bez "pompowania" energii z otoczenia. Pompa ciepła przenosi ciepło ze źródła dolnego, więc może mieć COP > 1, co opisuje efektywność, a nie sprawność w sensie prostego przetwarzania energii.
Najczęstsze są: odwrócenie ułamka (pobór/moc grzewcza), użycie różnicy zamiast ilorazu (np. 6−2), nieuwzględnienie, że COP jest bezwymiarowy, oraz mylenie mocy grzewczej z mocą chłodniczą. Pomaga zasada: COP = "ciepło oddane" / "energia elektryczna pobrana".
COP zwykle rośnie, gdy źródło dolne ma wyższą temperaturę (łatwiej "pobrać" ciepło) i gdy instalacja grzewcza wymaga niższej temperatury zasilania (np. ogrzewanie podłogowe). COP spada przy mrozach i przy wysokich temperaturach zasilania (np. grzejniki wysokotemperaturowe), bo rośnie praca sprężarki.
COP = 3 oznacza, że na każde 1 kW pobranej mocy elektrycznej pompa ciepła dostarcza ok. 3 kW mocy grzewczej do instalacji. Pozostała część energii cieplnej pochodzi z otoczenia (powietrza, gruntu lub wody). To ułatwia szybkie szacunki kosztów: większy COP zwykle oznacza mniejszy pobór prądu dla tego samego ogrzewania.
COP dotyczy konkretnych warunków pracy (chwilowa efektywność w danych temperaturach). SCOP to wskaźnik sezonowy, uśredniający pracę w różnych temperaturach i trybach w ciągu sezonu grzewczego. Jeśli w zadaniu podane są tylko dwie moce (grzewcza i elektryczna), chodzi o proste COP, a nie o sezonowe SCOP.
W zadaniach szkolnych najczęściej przyjmuje się moc elektryczną pobieraną przez urządzenie jako całość (sprężarka + osprzęt), bo wtedy COP opisuje realną efektywność. W praktyce spotyka się różne sposoby raportowania, ale na egzaminie kluczowe jest trzymanie się definicji podanej w treści: "zużywa 2 kW energii elektrycznej".
Wystarczy porównać liczby: 6 i 2 mają prostą relację, bo 6 jest trzykrotnością 2. Skoro COP = 6/2, wynik to 3. Warto też zrobić kontrolę sensowności: COP powinien być większy od 1 dla pompy ciepła w trybie grzania, więc wynik 1/3 od razu wygląda podejrzanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "COP to stosunek mocy użytecznej oddawanej przez pompę ciepła do mocy elektrycznej pobieranej przez sprężarkę i osprzęt."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Współczynnik wydajności (COP)" – definicja COP jako stosunku ciepła użytecznego do pracy/energii dostarczonej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wsp%C3%B3%C5%82czynnik_wydajno%C5%9Bci (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN), hasło: "Coefficient of performance" – definicja i interpretacja współczynnika COP, https://en.wikipedia.org/wiki/Coefficient_of_performance (dostęp: 2026-02-27)
  • International Energy Agency (IEA) – informacje o pompach ciepła i ich efektywności (COP jako miara efektywności), https://www.iea.org/reports/heat-pumps (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcje producentów pomp ciepła (definicje COP/SCOP i przykładowe dane pracy)
  • Podstawowe podręczniki z termodynamiki i chłodnictwa/ogrzewnictwa (pojęcie współczynnika wydajności)
  • Materiały szkoleniowe OZE dotyczące pomp ciepła (COP vs SCOP, wpływ temperatur źródła i zasilania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego