W niwelacji geometrycznej wysokość osi celowej niwelatora (często oznaczana jako HI) to wysokość poziomej linii celowej instrumentu w danym stanowisku. Gdy łata stoi na reperze o znanej wysokości HR, a z instrumentu wykonano na nią odczyt wstecz, to HI oblicza się jako:
HI = HR + odczyt wstecz
W zadaniu reper ma wysokość HR = 234,500 m n.p.m., a odczyt podano jako "0500", co w typowej konwencji oznacza 0,500 m. Zatem:
HI = 234,500 m + 0,500 m = 235,000 m n.p.m.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "234,000 m n.p.m." odpowiadałoby sytuacji, w której odczyt wynosi 0,500 m, ale zostałby odjęty (błędny znak) lub gdyby ktoś zignorował HR i operował na różnicach bez sensu fizycznego.
- "229,500 m n.p.m." wynika z mechanicznego odejmowania 5,000 m lub pomylenia zapisu "0500" (błąd jednostek/zapisu) i jest niezgodne z definicją HI przy odczycie wstecz.
- "239,500 m n.p.m." mogłoby powstać przez błędne odczytanie "0500" jako 5,000 m (przesunięcie przecinka) i dodanie 5,000 m do HR.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy łata stoi na punkcie o znanej wysokości (reper) i czy jest to odczyt wstecz. Jeśli tak, to HI zawsze rośnie o wartość odczytu wstecz (dodawanie). Dopiero potem licz wysokości punktów z odczytów w przód (odejmowanie od HI).
