KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 27.
Ile wynosi zębowy wskaźnik intensywności próchnicy u dwóch pacjentów, u których stwierdzono:
– pierwszy pacjent – stan zębów stałych 28, w tym:
– 3 zęby z próchnicą na powierzchni okluzyjnej
– 5 zębów z próchnicą na powierzchni okluzyjno-mezjalnej
– drugi pacjent – stan zębów stałych 28, w tym:
– 4 zęby z próchnicą na powierzchni okluzyjnej
– 2 zęby na powierzchni okluzyjno-dystalnęj
– 2 zęby na powierzchni mezjalno-okluzyjno-dystalnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
PUW/DMFT w wersji zębowej liczy się w zębach, a nie w powierzchniach.
Każdy ząb z próchnicą jest liczony tylko raz, niezależnie od tego, czy zmiana obejmuje 1 czy 3 powierzchnie. Pacjent 1 ma 3+5=8 zębów z próchnicą, pacjent 2 ma 4+2+2=8. Dla dwóch pacjentów średnia wartość wskaźnika wynosi 8.

Pełne wyjaśnienie:

PUW (DMFT) to podstawowy wskaźnik intensywności próchnicy dla zębów stałych. Składa się z liczby zębów: z próchnicą (P/D), usuniętych z powodu próchnicy (U/M) oraz wypełnionych (W/F). W tym zadaniu podano wyłącznie zęby z próchnicą, więc interesuje nas komponent P.

Kluczowa zasada: w wskaźniku zębowym DMFT/PUW jeden ząb liczy się tylko raz. To oznacza, że ząb z ubytkiem tylko na powierzchni okluzyjnej oraz ząb z ubytkiem na powierzchniach mezjalnej, okluzyjnej i dystalnej wnoszą do wyniku taką samą "jednostkę" — 1 ząb z próchnicą. Liczenie każdej zajętej powierzchni osobno dotyczy wskaźnika powierzchniowego (DMFS), a nie DMFT.

Obliczenia:

  • Pacjent 1: 3 zęby z próchnicą na O + 5 zębów z próchnicą na OM = 8 zębów z próchnicą.
  • Pacjent 2: 4 zęby z próchnicą na O + 2 zęby na OD + 2 zęby na MOD = 8 zębów z próchnicą.

Pytanie dotyczy wskaźnika "u dwóch pacjentów", co w praktyce zadań testowych interpretuje się jako wartość dla osoby przeciętnej w tej dwuosobowej grupie, czyli średnią arytmetyczną: (8 + 8) / 2 = 8.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 13 — wynik powstaje zwykle z niekonsekwentnego liczenia części powierzchni/zębów albo pomylenia zasad (brak jednoznacznego uzasadnienia w danych).
  • 16 — to suma zębów z próchnicą u obu pacjentów (8+8), ale nie jest to wartość wskaźnika na osobę/grupowy wskaźnik średni, o który zwykle pyta się w takich zadaniach.
  • 27 — sugeruje błędne "mnożenie" przez liczbę powierzchni lub inne nieuprawnione przeliczenie; DMFT nie rośnie od liczby zajętych powierzchni w obrębie tego samego zęba.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie widzisz skróty O/OM/OD/MOD, najpierw ustal, czy pytanie dotyczy wskaźnika zębowego (DMFT/PUW) czy powierzchniowego (DMFS). W DMFT zawsze zliczasz zęby, a nie powierzchnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PUW (DMFT) to wskaźnik intensywności próchnicy dla zębów stałych. Oznacza sumę zębów: z próchnicą (P/D), usuniętych z powodu próchnicy (U/M) oraz wypełnionych (W/F). Jest używany w ocenie epidemiologicznej i w praktyce profilaktycznej.
W PUW (DMFT) każdy ząb liczy się tylko raz, niezależnie od liczby zajętych powierzchni. Ząb z próchnicą na O oraz ząb z próchnicą na MOD wnoszą do komponentu P dokładnie 1. Liczenie powierzchni dotyczy wskaźnika DMFS.
Wskaźnik zębowy (PUW/DMFT) zlicza zęby dotknięte próchnicą/usunięte/wypełnione. Wskaźnik powierzchniowy (DMFS) zlicza zajęte powierzchnie zębów, więc wielopowierzchniowy ubytek zwiększa wynik bardziej niż jednopowierzchniowy. To najczęstsze źródło pomyłek na testach.
PUW ma opisywać intensywność próchnicy w ujęciu "na ząb", co upraszcza porównania między osobami i populacjami. Gdyby sumować powierzchnie, wynik zależałby silnie od rozległości ubytku na tym samym zębie. Do oceny rozległości służą wskaźniki powierzchniowe, np. DMFS.
Gdy podano wyłącznie informacje o zębach z próchnicą, liczysz tylko komponent P (D). Zlicz liczbę zębów, na których stwierdzono próchnicę, i pamiętaj: każdy ząb tylko raz. Jeśli nie ma danych o wypełnieniach i ekstrakcjach, PUW w praktyce równa się liczbie zębów z próchnicą.
To zapis powierzchni zęba objętych ubytkiem: O (okluzyjna), M (mezjalna), D (dystalna). OM oznacza ubytek na okluzyjnej i mezjalnej, OD na okluzyjnej i dystalnej, a MOD na mezjalnej, okluzyjnej i dystalnej. W DMFT nie przelicza się tego na "więcej zębów".
Tak. W badaniach populacyjnych często podaje się średni PUW (DMFT) dla grupy, np. klasy lub rocznika. Najpierw liczysz PUW osobno dla każdej osoby, a potem obliczasz średnią arytmetyczną. To pozwala porównywać grupy o różnej liczebności i oceniać efekty profilaktyki.
Najczęściej: (1) liczenie powierzchni zamiast zębów (pomylenie z DMFS), (2) dodawanie liczby wszystkich zębów w jamie ustnej do wyniku, (3) zliczanie tego samego zęba kilka razy, bo ma ubytek na kilku powierzchniach, (4) mylenie sumy dla grupy ze średnią na osobę.
Wprost nie. Informacja o stanie uzębienia (28) mówi, że badanie dotyczy pełnego uzębienia stałego bez ósemek, ale sam PUW wylicza się z liczby zębów z próchnicą/usuniętych/wypełnionych. Jeśli podane są tylko zęby z próchnicą, to właśnie je zliczasz, niezależnie od tego, że w ustach jest 28 zębów.
PUW wykorzystuje się m.in. w badaniach przesiewowych w szkołach, w dokumentowaniu stanu zdrowia jamy ustnej, w ocenie potrzeb profilaktycznych oraz w porównaniach przed i po programach profilaktycznych. Pomaga także w rozmowie edukacyjnej z pacjentem, bo liczbowo pokazuje skalę problemu.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "PUW/DMFT w wersji zębowej liczy się w zębach, a nie w powierzchniach.Każdy ząb z próchnicą jest liczony tylko raz, niezależnie od tego, czy zmiana obejmuje 1 czy 3 powierzchnie."

Źródła:

  • World Health Organization, "Oral Health Surveys: Basic Methods" (5th edition), section on dental caries measurement and DMFT index, 2013
  • World Health Organization, "Oral Health Surveys: Basic Methods" (4th edition), chapter on indices for dental caries (DMFT/DMFS), 1997
  • Fejerskov O., Kidd E. (eds.), "Dental Caries: The Disease and Its Clinical Management" (wydanie podręcznikowe), rozdziały dotyczące epidemiologii próchnicy i wskaźników DMFT/DMFS

Materiały:

  • Materiały WHO dotyczące badań epidemiologicznych zdrowia jamy ustnej i wskaźników próchnicy
  • Podręczniki kariologii (diagnostyka i epidemiologia próchnicy)
  • Notatki/algorytmy: różnice DMFT vs DMFS oraz przykłady obliczeń na przypadkach klinicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego