Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE2 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 5.
Ile wynosi znamionowy poślizg silnika, którego dane znajdują się na tabliczce znamionowej?
Ilustracja przedstawia tabliczkę znamionową silnika elektrycznego, co jest typowym elementem w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poślizg znamionowy silnika indukcyjnego liczy się ze wzoru s=(nS−nN)/nS, gdzie nS to prędkość synchroniczna, a nN prędkość znamionowa z tabliczki. Dla danych z tabliczki otrzymuje się s=0,027, czyli ok. 2,7% poślizgu.

Pełne wyjaśnienie:

Poślizg s w silniku indukcyjnym (asynchronicznym) opisuje, o ile prędkość wirnika jest mniejsza od prędkości pola wirującego stojana. Jest to wielkość bezwymiarowa, najczęściej podawana jako ułamek (np. 0,027) lub w procentach (np. 2,7%).

Definicja poślizgu ma postać:

s = (nS − nN) / nS

  • nS – prędkość synchroniczna (zależna od częstotliwości zasilania i liczby biegunów),
  • nN – prędkość znamionowa silnika (odczytana z tabliczki znamionowej).

W praktyce egzaminacyjnej kluczowe są dwa kroki: najpierw wyznaczyć/odczytać nN z tabliczki, a następnie obliczyć nS na podstawie parametrów zasilania i konstrukcji (liczby biegunów). Dopiero potem podstawia się wartości do wzoru i wykonuje obliczenie.

Odpowiedź "0,027" jest zgodna z typową wielkością poślizgu znamionowego dla silników klatkowych przy pracy znamionowej (zwykle kilka procent). To także spójne z interpretacją fizyczną: wirnik nie może osiągnąć dokładnie nS, bo do wytworzenia momentu potrzebny jest poślizg.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "0,27" oznaczałoby 27% poślizgu, co przy pracy znamionowej byłoby nietypowo duże i zwykle wskazywałoby na poważne przeciążenie albo stan bliski rozruchu.
  • "0,73" (73%) i "0,97" (97%) odpowiadałyby sytuacjom skrajnym, praktycznie niezgodnym z normalną pracą ustaloną silnika; wartości bliskie 1 pojawiają się przy zatrzymanym wirniku (rozruch), a nie jako poślizg znamionowy.

Wskazówka do zadań: po obliczeniu zawsze sprawdź "sens fizyczny" wyniku. Dla silnika pracującego znamionowo poślizg powinien wyjść mały (zwykle kilka procent), a nie kilkadziesiąt czy prawie 100%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest poślizg silnika indukcyjnego?
Poślizg to różnica między prędkością synchroniczną pola wirującego stojana a prędkością wirnika, odniesiona do prędkości synchronicznej. Opisuje, "jak bardzo" wirnik nie nadąża za polem. Zapisuje się go jako ułamek (np. 0,027) lub procent (2,7%).
Jak obliczyć poślizg znamionowy z tabliczki znamionowej silnika?
Najpierw odczytaj prędkość znamionową nN z tabliczki. Następnie wyznacz prędkość synchroniczną nS z częstotliwości i liczby biegunów. Wstaw do wzoru: s=(nS−nN)/nS. Wynik może być zapisany jako liczba (np. 0,027) albo procent.
Dlaczego poślizg silnika nie może wynosić 0?
Gdyby poślizg był równy 0, wirnik obracałby się dokładnie z prędkością pola wirującego, więc w wirniku nie indukowałoby się napięcie i prąd nie wytworzyłby momentu elektromagnetycznego. W praktyce do przenoszenia momentu zawsze potrzebny jest pewien poślizg.
Jakie są typowe wartości poślizgu przy pracy znamionowej?
W wielu silnikach klatkowych poślizg przy obciążeniu znamionowym ma zwykle wartość kilku procent, czyli np. 0,02–0,06 (2–6%). Dokładna wartość zależy od konstrukcji i mocy silnika. Wyniki rzędu 0,7 lub 0,97 nie pasują do normalnej pracy ustalonej.
Czy poślizg 0,27 i 0,027 to prawie to samo?
Nie. To różnica dziesięciokrotna: 0,27 oznacza 27%, a 0,027 oznacza 2,7%. W zadaniach z poślizgu to jeden z najczęstszych błędów: przesunięcie przecinka. Po obliczeniu warto przeliczyć wynik na procenty i ocenić, czy ma sens fizyczny.
Jak wyznacza się prędkość synchroniczną nS silnika?
Prędkość synchroniczna zależy od częstotliwości zasilania i liczby biegunów (par biegunów). W praktyce dla sieci 50 Hz spotyka się typowe prędkości synchroniczne zależne od liczby biegunów, a prędkość znamionowa z tabliczki jest nieco mniejsza właśnie z powodu poślizgu.
Kiedy poślizg może być bardzo duży, nawet bliski 1?
Poślizg zbliża się do 1 wtedy, gdy wirnik jest zatrzymany lub obraca się bardzo wolno, np. w chwili rozruchu (tzw. stan zwarcia/rozruchu). To normalne w krótkim czasie rozruchu, ale nie jest to poślizg znamionowy w pracy ustalonej pod obciążeniem.
Co oznacza poślizg w diagnostyce pracy silnika?
Zmiana poślizgu wiąże się ze zmianą obciążenia: przy większym momencie obciążenia prędkość wirnika spada, a poślizg rośnie. Nietypowo duży poślizg może sugerować przeciążenie, spadek napięcia zasilania, uszkodzenia mechaniczne lub problemy w układzie napędowym.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach o poślizg silnika?
Najczęstsze pomyłki to: użycie złego wzoru (np. nN/nS zamiast (nS−nN)/nS), nieuwaga na przecinek dziesiętny, mylenie prędkości synchronicznej z znamionową oraz brak kontroli sensu wyniku (np. akceptowanie 73% jako "znamionowego").
Czy poślizg podaje się w procentach czy jako ułamek?
Można w obu postaciach. W zadaniach testowych często pojawia się zapis ułamkowy (np. 0,027), a w praktyce opisowej spotyka się procenty (2,7%). Warto umieć szybko przeliczać: 0,027 × 100% = 2,7%.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poślizg znamionowy silnika indukcyjnego liczy się ze wzoru s=(nS−nN)/nS, gdzie nS to prędkość synchroniczna, a nN prędkość znamionowa z tabliczki."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Poślizg (elektrotechnika)" – definicja i interpretacja poślizgu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%9Blizg_(elektrotechnika) (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (pl): "Silnik asynchroniczny" – opis zależności prędkości wirnika od prędkości synchronicznej i poślizgu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_asynchroniczny (dostęp: 2026-02-28)
  • Electrical4U: "Slip of Induction Motor" – wzór s=(Ns−N)/Ns i omówienie znaczenia, https://www.electrical4u.com/slip-of-induction-motor/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik do przedmiotu "Maszyny elektryczne" (rozdziały o silniku indukcyjnym i poślizgu)
  • Notatki z zajęć o tabliczce znamionowej silników i interpretacji parametrów
  • Zadania rachunkowe z obliczania prędkości synchronicznej i poślizgu
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego