KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 23.
Elementy którego silnika elektrycznego przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek silnika elektrycznego, a dokładniej jego elementy w formie eksplodowanego widoku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik indukcyjny klatkowy rozpoznaje się po wirniku w postaci "klatki" (pręty zwarte pierścieniami), bez komutatora i bez pierścieni ślizgowych do wyprowadzenia uzwojeń wirnika. Jeśli na rysunku nie ma komutatora ani kondensatora pracy, a wirnik ma konstrukcję klatkową, właściwa jest odpowiedź "Indukcyjnego klatkowego".

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie typu silnika na podstawie rysunku polega na znalezieniu cech konstrukcyjnych rozstrzygających. W praktyce egzaminacyjnej najczęściej porównia się: silnik indukcyjny klatkowy, indukcyjny pierścieniowy, komutatorowy prądu stałego oraz jednofazowy z kondensatorem.

"Indukcyjnego klatkowego." jest poprawne, gdy widoczne elementy wskazują na typowy układ silnika asynchronicznego z wirnikiem klatkowym: stojan z uzwojeniami, a wirnik bez uzwojeń wyprowadzonych na zewnątrz, z prętami zwartymi (tzw. klatka). Kluczowe jest także to, że taki silnik nie ma komutatora i zazwyczaj nie wymaga kondensatora pracy (to rozwiązanie charakterystyczne dla wielu silników jednofazowych).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w kontekście typowych cech rozpoznawczych:

  • "Indukcyjnego pierścieniowego." – ten silnik ma wirnik uzwojony, a końce uzwojeń wirnika są wyprowadzone na pierścienie ślizgowe (zwykle z zespołem szczotek). Jeśli na rysunku nie widać pierścieni/zespołu szczotek do wirnika, ta opcja nie pasuje.
  • "Komutatorowego prądu stałego." – silnik DC komutatorowy rozpoznaje się po komutatorze (segmentowy pierścień) i szczotkach. Brak komutatora oznacza, że nie jest to typowa maszyna komutatorowa prądu stałego.
  • "Jednofazowego z kondensatorem pracy." – taki silnik ma w układzie zasilania kondensator (stały, do pracy), często kojarzony z wyprowadzeniami/połączeniami pomocniczego uzwojenia. Jeżeli na rysunku nie ma kondensatora ani charakterystycznych elementów obwodu jednofazowego, wybór tej opcji wynika zwykle z domysłu, a nie z cech konstrukcji.

Wskazówka do nauki: najpierw szukaj elementów "wykluczających" – komutator od razu kieruje do silnika komutatorowego, pierścienie ślizgowe do pierścieniowego, a kondensator do jednofazowego. Jeśli tych elementów nie ma, a wirnik wygląda na klatkowy, najbardziej prawdopodobny jest silnik indukcyjny klatkowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To silnik asynchroniczny, w którym wirnik ma postać "klatki": przewodzące pręty są zwarte na końcach pierścieniami. Nie ma komutatora, a moment powstaje dzięki indukcji prądów w wirniku od pola stojana.
Najczęściej widać walcowy pakiet blach z prętami (lub ich śladami) i brak wyprowadzeń uzwojenia wirnika. Charakterystyczne jest też to, że nie ma pierścieni ślizgowych ani komutatora.
Silnik klatkowy ma wirnik zwarty (klatka) bez dostępu do uzwojeń wirnika. Silnik pierścieniowy ma wirnik uzwojony z wyprowadzeniami na pierścienie ślizgowe, co umożliwia np. dołączanie oporów rozruchowych.
Komutator jest elementem niezbędnym do mechanicznego przełączania prądu w uzwojeniach wirnika w klasycznym silniku DC. Jeśli na rysunku nie ma segmentowego komutatora i szczotek, to nie jest typowy silnik komutatorowy.
Najczęściej w napędach jednofazowych 230 V, gdzie kondensator wspomaga wytworzenie przesunięcia fazowego dla uzwojenia pomocniczego. Stosuje się go m.in. w wentylatorach, pompach i niektórych maszynach warsztatowych.
Wskazówką są pierścienie ślizgowe na wale wirnika oraz układ szczotek, a także dodatkowe połączenia elektryczne prowadzące do wirnika. Jeśli widzisz te elementy, to zwykle nie jest to konstrukcja klatkowa.
W wielu konstrukcjach występują: stojan (często z uzwojeniami), wirnik, wał, łożyska oraz obudowa. O rodzaju silnika decydują elementy charakterystyczne, np. klatka, pierścienie ślizgowe, komutator lub kondensator.
Typowy silnik indukcyjny klatkowy nie wymaga szczotek do pracy, bo nie ma komutatora ani pierścieni ślizgowych. Jeśli występują szczotki, zwykle dotyczą innego typu maszyny (np. komutatorowej) albo specjalnych rozwiązań.
Częsty błąd to wybór "komutatorowego" bez sprawdzenia, czy na rysunku faktycznie jest komutator. Inny błąd to mylenie klatkowego z pierścieniowym bez poszukiwania pierścieni ślizgowych i dodatkowych wyprowadzeń wirnika.
Ucz się "cech rozstrzygających": komutator i szczotki, pierścienie ślizgowe, kondensator pracy oraz wygląd wirnika klatkowego. Pomaga też porównywanie zdjęć i rysunków oraz robienie krótkiej tabeli: element → typ silnika.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Silnik indukcyjny klatkowy rozpoznaje się po wirniku w postaci "klatki" (pręty zwarte pierścieniami), bez komutatora i bez pierścieni ślizgowych do wyprowadzenia uzwojeń wirnika."

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium do przedmiotu "Maszyny elektryczne" (działy: silniki indukcyjne, komutatorowe, jednofazowe)
  • Instrukcje producentów (karty katalogowe) silników indukcyjnych klatkowych i pierścieniowych – część opisowa budowy
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z rozpoznawania maszyn elektrycznych po schematach i fotografiach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego