KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 6.
Który silnik indukcyjny oznaczany jest za pomocą przedstawionego na rysunku symbolu graficznego?
Ilustracja przedstawia symbol graficzny silnika indukcyjnego, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol przedstawia silnik oznaczony literą M z dopiskiem 3~ (zasilanie trójfazowe AC). Dodatkowa pozioma linia pod okręgiem jest cechą wyróżniającą symbol silnika liniowego w dokumentacji schematowej. Brak oznaczeń szczotek/pierścieni wyklucza silnik pierścieniowy, a brak "Y" wyklucza opis połączenia w gwiazdę.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku widać standardowy znak silnika: okrąg z literą M (motor/silnik) oraz oznaczenie 3~, które informuje, że jest to silnik zasilany prądem przemiennym trójfazowym. To jednak nie wystarcza do rozróżnienia typu wykonania, bo wiele silników trójfazowych ma w symbolu "M 3~".

O rozpoznaniu przesądza gruba pozioma linia pod okręgiem. W symbolice schematowej jest to element odróżniający silnik liniowy od klasycznego silnika obrotowego. Silnik liniowy jest "rozwinięciem" maszyny indukcyjnej tak, aby zamiast ruchu obrotowego uzyskać ruch prostoliniowy, a pozioma linia symbolizuje tor/bieżnię ruchu.

  • "Liniowy trójfazowy." jest poprawne, bo łączy informację o zasilaniu (3~) z cechą konstrukcyjną wskazaną przez linię pod symbolem.
  • "Trójfazowy pierścieniowy." byłby oznaczany dodatkowymi elementami sugerującymi pierścienie ślizgowe i szczotki/wyprowadzenia wirnika; tutaj takich oznaczeń nie ma.
  • "Trójfazowy klatkowy." to częsty wybór intuicyjny, ale w symbolu klatkowym zwykle nie ma wyróżnika w postaci linii toru ruchu; byłby to po prostu symbol silnika trójfazowego bez "podstawy".
  • "Z uzwojeniem stojana połączonym w gwiazdę" opisuje sposób połączenia uzwojeń (np. oznaczenie "Y"), a nie typ silnika; na rysunku nie ma symbolu gwiazdy ani informacji o układzie połączeń.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: "M + 3~" mówi o zasilaniu, a dodatkowe znaki wokół okręgu dopiero identyfikują odmianę napędu (np. liniowy, pierścieniowy, specjalny).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 3~ oznacza zasilanie prądem przemiennym trójfazowym. Na schematach jest to szybka informacja o rodzaju zasilania silnika, niezależnie od tego, czy silnik jest klatkowy, pierścieniowy czy liniowy.
Silnik liniowy rozpoznasz po symbolu silnika (okrąg z M i często 3~) oraz dodatkowej poziomej linii pod okręgiem. Ta linia jest wyróżnikiem, że ruch jest liniowy (po torze/bieżni), a nie obrotowy.
Pozioma linia pełni rolę znaku "toru" lub "bazy" i ma zasugerować ruch postępowy elementu napędu. Dzięki temu od razu odróżnisz silnik liniowy od typowego silnika obrotowego, który nie ma takiego dodatku.
Silnik klatkowy zwykle jest przedstawiany bardziej "ogólnie" (symbol silnika z oznaczeniem zasilania). Silnik pierścieniowy powinien mieć dodatkowe oznaczenia związane z wyprowadzeniami wirnika (pierścienie/szczotki). Brak takich dodatków przemawia przeciw wersji pierścieniowej.
Litera M w okręgu jest standardowym oznaczeniem silnika (motor). Dalsze informacje, jak rodzaj zasilania (np. 3~) albo typ wykonania (np. liniowy), są dopisywane dodatkowymi znakami w symbolu lub obok niego.
Nie. Gwiazda opisuje sposób połączenia uzwojeń stojana, a nie odmianę konstrukcyjną silnika (jak klatkowy, pierścieniowy czy liniowy). Na schematach połączenie w gwiazdę bywa oznaczane dodatkowym symbolem (np. "Y").
Silniki liniowe spotyka się tam, gdzie potrzebny jest ruch prostoliniowy bez mechanicznej zamiany obrotu na przesuw, np. w transporterach, systemach pozycjonowania, aplikacjach CNC oraz specjalnych systemach transportu. Na schemacie rozpoznanie symbolu ułatwia serwis.
W symbolice schematowej o silniku pierścieniowym mogą świadczyć dodatkowe znaki przy doprowadzeniach wirnika, kojarzone ze szczotkami/pierścieniami ślizgowymi lub osobnymi wyprowadzeniami. Jeśli widzisz tylko ogólny symbol M z oznaczeniem zasilania, to zwykle nie jest to pierścieniowy.
Nie zawsze. M 3~ mówi pewnie o silniku trójfazowym, ale typ (klatkowy, pierścieniowy, liniowy) zależy od dodatkowych elementów symbolu lub opisu w dokumentacji. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe są właśnie te wyróżniki.
Najpierw odczytaj zasilanie (np. 3~), potem szukaj dodatków wokół okręgu (linie, znaki szczotek, oznaczenia Y/Δ). Na końcu porównaj z odpowiedziami i eliminuj te, które opisują coś innego (np. połączenie uzwojeń zamiast typu silnika).
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Symbol przedstawia silnik oznaczony literą M z dopiskiem 3~ (zasilanie trójfazowe AC)."

Źródła:

  • IEC 60617 / PN-EN 60617 – Graphical symbols for diagrams (baza symboli), IEC, wyszukiwarka symboli: https://webstore.iec.ch/ (dostęp do normy/bazy symboli) - dostęp 2026-03-13
  • IEC 60617 online database (Graphical symbols for diagrams) – strona bazy symboli: https://std.iec.ch/iec60617 - dostęp 2026-03-13
  • Polski Komitet Normalizacyjny – informacja o normach PN-EN (katalog PKN / wyszukiwanie PN-EN 60617): https://sklep.pkn.pl/ - dostęp 2026-03-13

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z czytania schematów elektrycznych (silniki i napędy)
  • Baza symboli IEC 60617 (wyszukiwarka symboli)
  • Karty katalogowe i schematy producentów napędów (sekcje: symbole i oznaczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego