KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 22.
Którego silnika elektrycznego dotyczy przedstawiony schemat?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest związany z egzaminem zawodowym dla elektryków, kwalifikacja EE5.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik prądu stałego szeregowy rozpoznaje się po tym, że uzwojenie wzbudzenia jest połączone szeregowo z twornikiem, więc płynie przez nie ten sam prąd. Dla silnika bocznikowego uzwojenie wzbudzenia byłoby dołączone równolegle, a dla silnika synchronicznego schemat i elementy byłyby inne.

Pełne wyjaśnienie:

Silnik prądu stałego szeregowy (komutatorowy) ma charakterystyczną cechę widoczną na schemacie ideowym: uzwojenie wzbudzenia jest włączone w szereg z obwodem twornika. Oznacza to, że ten sam prąd, który płynie przez twornik, płynie również przez uzwojenie wzbudzenia. W praktyce taki układ daje bardzo duży moment rozruchowy, ale wymaga ostrożności przy pracy bez obciążenia.

Odpowiedź "Szeregowego prądu stałego." jest poprawna, gdy schemat pokazuje właśnie takie szeregowe włączenie uzwojenia wzbudzenia względem twornika (brak rozgałęzienia równoległego dla wzbudzenia).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego schematu:

  • "Bocznikowego prądu stałego." – w silniku bocznikowym uzwojenie wzbudzenia jest zasilane równolegle do twornika, więc na schemacie pojawia się rozgałęzienie: osobna gałąź wzbudzenia i osobna gałąź twornika. To inna topologia połączeń.
  • "Synchronicznego." – silnik synchroniczny jest maszyną prądu przemiennego; typowy schemat i symbole dotyczą uzwojeń stojana zasilanych AC oraz wzbudzenia wirnika (w zależności od wykonania). Nie identyfikuje się go poprzez szeregowe/bocznikowe połączenie jak w maszynach DC.
  • "Synchronizowanego." – to określenie nie jest standardową, jednoznaczną nazwą typu silnika w klasyfikacji maszyn omawianej na poziomie kwalifikacji elektryka; samo brzmienie nie wskazuje konkretnego układu połączeń uzwojeń na schemacie.

Wskazówka egzaminacyjna: patrz przede wszystkim na topologię połączeń (szeregowo vs równolegle), a dopiero potem na nazwy. To ogranicza ryzyko pomyłki przy podobnie brzmiących odpowiedziach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsza cecha to połączenie: uzwojenie wzbudzenia jest włączone szeregowo z twornikiem, więc prąd płynie kolejno przez oba elementy. Na schemacie nie ma osobnej gałęzi równoległej dla wzbudzenia.
W bocznikowym uzwojenie wzbudzenia jest dołączone równolegle do twornika (dwie gałęzie). W szeregowym wzbudzenie i twornik są w jednej gałęzi (brak rozdzielenia prądu).
W silniku szeregowym prąd twornika i prąd wzbudzenia są takie same, więc przy rozruchu (duży prąd) rośnie także strumień wzbudzenia. To zwiększa moment. Szczegóły zależą od konstrukcji, ale zasada wynika z połączenia szeregowego.
Nie. Kryterium szeregowy/bocznikowy dotyczy typowo maszyn prądu stałego. Silnik synchroniczny to maszyna prądu przemiennego i rozpoznaje się ją po innych cechach schematu (uzwojenia stojana AC, wzbudzenie wirnika itp.).
W schematach maszyn DC często występują oznaczenia obwodu twornika i uzwojenia wzbudzenia, a w opisie spotyka się pojęcia: komutator, szczotki, twornik. Sama topologia połączeń wzbudzenia względem twornika pozwala wybrać typ (szeregowy/bocznikowy).
Gdy potrzebny jest duży moment przy rozruchu, np. w wybranych napędach trakcyjnych lub aplikacjach rozruchowych. W zadaniach egzaminacyjnych częściej chodzi o rozpoznanie schematu połączeń niż o dobór do konkretnej maszyny.
Najczęstsze to: patrzenie tylko na nazwę odpowiedzi (podobne słowa), pominięcie analizy gałęzi równoległych, oraz mylenie maszyn DC z AC. Pomaga metoda: najpierw sprawdź, czy wzbudzenie jest w szeregu czy równolegle do twornika.
Wzbudzenie to wytworzenie pola magnetycznego (strumienia) przez uzwojenie wzbudzenia lub magnesy trwałe. W silnikach DC z uzwojeniem wzbudzenia ważne jest, czy to uzwojenie jest połączone szeregowo czy równolegle z twornikiem.
Jeśli na schemacie uzwojenie wzbudzenia i twornik są w jednej gałęzi bez rozgałęzienia, prąd jest ten sam (połączenie szeregowe). Jeśli schemat ma rozdział na dwie gałęzie, prąd dzieli się (połączenie równoległe).
Ćwicz rozpoznawanie prostych schematów: silnik DC szeregowy, bocznikowy, obcowzbudny oraz podstawy maszyn AC. Rób szybkie notatki: "szereg = jedna gałąź", "bocznik = gałąź równoległa", a potem rozwiązuj krótkie testy z rysunkami.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że silnik prądu stałego szeregowy rozpoznaje się po tym, że uzwojenie wzbudzenia jest połączone szeregowo z twornikiem, więc płynie przez nie ten sam prąd.

Materiały:

  • Podręcznik/ skrypt szkolny z maszyn elektrycznych (dział: maszyny prądu stałego)
  • Zestawy schematów ideowych silników DC: szeregowy, bocznikowy, obcowzbudny
  • Instrukcje serwisowe (DTR) maszyn DC – część: schematy połączeń i opis uzwojeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego