KWALIFIKACJA GIW5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 24.
Ile wynosiła zawartość miedzi w rudzie miedzi, jeżeli podczas procesu jej wzbogacania otrzymano koncentrat o zawartości miedzi równej 20%, z jej uzyskiem w tym koncentracie na poziomie 80% i wychodem tego koncentratu równym 4%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uzysk metalu w koncentracie opisuje bilans składnika: 0,80 = (0,20 × 0,04) / f, gdzie f to zawartość Cu w rudzie (nadawie). Stąd f = (0,20 × 0,04) / 0,80 = 0,01, czyli 1%. Pozostałe wartości wynikają z pomylenia uzysku z wychodem lub błędów w procentach.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano trzy wielkości opisujące wyniki wzbogacania:

  • zawartość miedzi w koncentracie: 20% (czyli 0,20),
  • uzysk miedzi w koncentracie: 80% (czyli 0,80),
  • wychód koncentratu: 4% (czyli 0,04 masy nadawy).

Kluczowe jest rozróżnienie pojęć: wychód dotyczy masy produktu, a uzysk dotyczy ilości (masy) metalu Cu, która przeszła do koncentratu.

Stosuje się bilans składnika (Cu):

uzysk = (zawartość w koncentracie × wychód koncentratu) / zawartość w nadawie

Podstawiamy dane (w ułamkach):
0,80 = (0,20 × 0,04) / f

Obliczamy licznik: 0,20 × 0,04 = 0,008.
Następnie wyznaczamy f: f = 0,008 / 0,80 = 0,01.

Po zamianie na procenty: 0,01 = 1%. Taka zawartość Cu w rudzie jest spójna z tym, że tylko 4% masy staje się koncentratem, ale ma on znacznie wyższą zawartość Cu (20%), a do niego trafia 80% całej miedzi z nadawy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 4% to typowy błąd utożsamienia zawartości w rudzie z wychodem koncentratu.
  • 5% może wynikać z pomylenia ról wielkości w przekształceniu wzoru lub z częściowego pominięcia uzysku.
  • 8% odpowiada wartości 0,20 × 0,04 = 0,008 (0,8%), albo błędnym operacjom na procentach (np. traktowaniu 80% jako 80).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamień procenty na ułamki (np. 20% → 0,20) i sprawdź sens fizyczny wyniku: zawartość w nadawie powinna być istotnie mniejsza niż w koncentracie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uzysk miedzi w koncentracie to część całej miedzi z nadawy, która trafiła do koncentratu. Jest to bilans składnika (Cu), a nie masy produktu. Przykładowo 80% oznacza, że 20% miedzi pozostało w innych produktach (np. w odpadach).
Wychód 4% oznacza, że masa koncentratu stanowi 4% masy nadawy (rudy) podanej do procesu. To wskaźnik masowy. Nie mówi bezpośrednio, ile miedzi odzyskano, bo o tym decyduje jeszcze zawartość Cu w koncentracie i uzysk Cu.
Stosuje się bilans składnika: uzysk = (zawartość w koncentracie × wychód koncentratu) / zawartość w nadawie. Po przekształceniu: zawartość w nadawie = (zawartość w koncentracie × wychód) / uzysk. Pamiętaj o zamianie % na ułamki.
Bo wzory bilansowe działają na liczbach w jednej skali. Jeśli podstawisz 20 zamiast 0,20 lub 4 zamiast 0,04, wynik wyjdzie 100 razy większy. Najbezpieczniej: 20%→0,20; 80%→0,80; 4%→0,04, a na końcu zamienić wynik na %.
Wychód dotyczy masy produktu (ile koncentratu powstało). Uzysk dotyczy metalu/składnika (ile miedzi odzyskano do koncentratu). Jeśli mowa o "uzysku miedzi", chodzi o bilans Cu, a nie o ilość koncentratu.
Nie wprost. Do obliczenia zawartości Cu w odpadach trzeba znać co najmniej wychód odpadów (lub bilans masy wszystkich produktów) oraz zawartość Cu w odpadach albo dodatkowe informacje o pozostałych produktach. W tym zadaniu dane wystarczają tylko do wyznaczenia zawartości Cu w nadawie.
Porównaj rząd wielkości: zawartość w nadawie powinna być niższa niż w koncentracie. Gdy wychód jest mały (np. 4%), a koncentrat ma wysoką zawartość (20%), to zawartość w rudzie zwykle wyjdzie kilka razy mniejsza. Wynik 1% jest logiczny.
Najczęściej myli się uzysk z wychodem, podstawia procenty bez zamiany na ułamki oraz źle przekształca wzór (np. dzieli przez wychód zamiast przez uzysk). Częsty błąd to też traktowanie uzysku jako "80% masy koncentratu", co jest nieprawdą.
Takie obliczenia robi się przy kontroli technologicznej (raporty zmianowe), ocenie skuteczności flotacji, porównywaniu wariantów nastaw procesu oraz przy weryfikacji wyników analiz laboratoryjnych. Bilans uzysku/wychodu pomaga wykryć niespójne dane pomiarowe.
Przećwicz zestaw podstawowych definicji i wzorów: zawartość, wychód, uzysk oraz proste przekształcenia równań. Rób zadania "w ułamkach" i na końcu zamieniaj na procenty. Pomaga też krótkie sprawdzanie sensu fizycznego (czy wynik nie jest większy niż 100%).
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Uzysk metalu w koncentracie opisuje bilans składnika: 0,80 = (0,20 × 0,04) / f, gdzie f to zawartość Cu w rudzie (nadawie)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przeróbki kopalin: bilanse masowe i metalurgiczne
  • Zadania rachunkowe z uzysku, wychodu i zawartości w produktach wzbogacania
  • Notatki/ściąga ze wzorami: uzysk metalu, wychód produktu, zawartość w nadawie i produkcie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego