KWALIFIKACJA GIW13 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 25.
Ile wynoszą naprężenia rozciągające w przewodzie wiertniczym u wylotu otworu, jeżeli długość przewodu wynosi 2 000 m, pole przekroju poprzecznego 30 cm2, a ciężar jednostkowy przewodu wynosi 300 N/m?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby policzyć naprężenie rozciągające na powierzchni, najpierw wyznacza się siłę od ciężaru całej długości przewodu: F = q·L = 300 N/m · 2000 m = 600 000 N. Pole 30 cm2 = 0,003 m2, więc σ = F/A = 600 000/0,003 = 200 000 000 N/m2 = 200 000 kN/m2.

Pełne wyjaśnienie:

Naprężenie rozciągające w przewodzie wiertniczym na powierzchni (u wylotu otworu) wynika z tego, że górny przekrój przewodu "niesie" ciężar wszystkich odcinków znajdujących się poniżej. Dlatego jest to miejsce, gdzie przy obciążeniu ciężarem własnym występuje maksymalna wartość naprężenia.

Krok 1: wyznaczenie siły rozciągającej od ciężaru przewodu
Podany "ciężar jednostkowy" 300 N/m jest ciężarem liniowym q, czyli siłą ciężkości przypadającą na 1 m przewodu. Całkowity ciężar (siła) dla długości L oblicza się z zależności:
F = q · L
F = 300 N/m · 2000 m = 600 000 N.

Krok 2: wyznaczenie naprężenia normalnego
Naprężenie rozciągające (normalne) w przekroju poprzecznym to siła podzielona przez pole przekroju:
σ = F / A
Najczęstszy punkt krytyczny to poprawne przeliczenie pola: 30 cm2 = 30 · 10-4 m2 = 0,003 m2.
Stąd σ = 600 000 N / 0,003 m2 = 200 000 000 N/m2.

Krok 3: przeliczenie jednostek na kN/m2
1 N/m2 = 1 Pa, a 1 kN/m2 = 1000 N/m2. Zatem:
200 000 000 N/m2 = 200 000 kN/m2 (czyli 200 MPa).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartości typu "2 000 kN/m2" lub "1 800 kN/m2" zwykle wynikają z pominięcia przeliczenia cm2 na m2 albo z błędnego operowania prefiksami (kN, MPa).
  • "18 000 kN/m2" może powstać z nieprawidłowego podstawienia długości (np. potraktowania 2000 m jako 200 m) lub z błędu dziesiętnego przy zamianie jednostek pola.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku (N, m, m2) i zrób osobno krótką kontrolę: pole w cm2 jest dużo mniejsze w m2, więc po podzieleniu siły przez A naprężenie powinno wyjść duże (rzędu setek MPa), a nie pojedynczych MPa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naprężenia rozciągające to naprężenia normalne powstające, gdy przewód jest rozciągany siłą osiową. W przewodzie wiertniczym typowo wynikają z ciężaru własnego kolumny zawieszonej w otworze, więc rosną wraz z wysokością i są największe na powierzchni.
300 N/m to ciężar liniowy (siła na 1 metr). Całkowitą siłę obciążającą u góry liczysz ze wzoru F = q · L. Czyli mnożysz 300 N/m przez długość w metrach, otrzymując wynik w niutonach (N).
Na powierzchni górny przekrój przewodu "niesie" ciężar całej długości przewodu znajdującej się poniżej. Im niżej w kolumnie, tym mniej metrów przewodu jest podwieszone pod danym przekrojem, więc siła i naprężenie maleją, aż do zera na dole.
1 cm = 0,01 m, więc 1 cm2 = (0,01 m)2 = 0,0001 m2. Dlatego 30 cm2 = 30 · 0,0001 m2 = 0,003 m2. Ten krok jest kluczowy, bo błędne pole daje wynik zły nawet o kilka rzędów.
Tak. Ponieważ 1 Pa = 1 N/m2, a 1 MPa = 1 000 000 Pa. Z kolei 1 kN/m2 = 1000 N/m2 = 1000 Pa. Stąd 200 000 kN/m2 = 200 000 · 1000 Pa = 200 000 000 Pa = 200 MPa.
Najczęściej: (1) pozostawienie pola w cm2 zamiast zamiany na m2, (2) pomylenie N z kN, (3) pomylenie kN/m2 z MPa bez sprawdzenia przelicznika. Warto na końcu porównać rząd wielkości: dla długiej kolumny wynik zwykle jest w dziesiątkach–setkach MPa.
Zrób kontrolę: siła to q·L. Dla 300 N/m i 2000 m dostajesz setki tysięcy N. Pole 0,003 m2 jest małe, więc σ wyjdzie rzędu 108 Pa, czyli setek MPa. Jeśli wychodzą pojedyncze MPa lub ułamki MPa, zwykle pole lub prefiksy są błędne.
Liczy się je m.in. przy doborze kolumny wiertniczej, ocenie maksymalnych obciążeń podczas podnoszenia/opuszczania, planowaniu pracy w dużych głębokościach oraz przy analizie ryzyka zerwania. To podstawa doboru wytrzymałości materiału i zapasu bezpieczeństwa.
Potrzebujesz siły osiowej F (np. od ciężaru całej długości przewodu, czyli q·L) oraz pola przekroju poprzecznego A w m2. Dopiero wtedy liczysz σ w Pa (N/m2) i ewentualnie przeliczasz na kN/m2 lub MPa.
W uproszczonym modelu obciążenia wyłącznie ciężarem własnym tak: naprężenie (i siła) rośnie liniowo ku górze, bo każdy wyższy przekrój podtrzymuje więcej metrów przewodu. W praktyce mogą dojść dodatkowe siły (tarcie, opory, obciążenia dynamiczne), ale baza obliczeń startuje od tego modelu.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Aby policzyć naprężenie rozciągające na powierzchni, najpierw wyznacza się siłę od ciężaru całej długości przewodu: F = q·L = 300 N/m · 2000 m = 600 000 N."

Materiały:

  • Podstawy wytrzymałości materiałów: rozciąganie prętów, naprężenia normalne
  • Mechanika techniczna: obciążenia od ciężaru własnego, zależności jednostek SI
  • Materiały szkoleniowe z wiertnictwa dotyczące parametrów przewodów/kolumny wiertniczej (ciężar liniowy, wytrzymałość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego