KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 10.
Ile żywca wieprzowego doprowadzono do ubojni, jeżeli wydajność rzeźna wyniosła 80% i pozyskano 1000 kg masy bitej ciepłej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność rzeźna 80% oznacza, że masa bita ciepła stanowi 0,80 masy żywca. Skoro uzyskano 1000 kg, to jest to 80% wartości wyjściowej. Aby obliczyć masę żywca, dzielimy 1000 kg przez 0,80: 1000 / 0,80 = 1250 kg. Taki wynik odpowiada wymaganej masie dostarczonego żywca.

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność rzeźna to wskaźnik pokazujący, jaką część masy żywca stanowi uzyskana masa poubojowa (w tym zadaniu: masa bita ciepła). Jeżeli wydajność rzeźna wynosi 80%, oznacza to zależność:

masa bita ciepła = 0,80 × masa żywca

W zadaniu podano masę bitą ciepłą: 1000 kg. To jest "część" odpowiadająca 80%. Szukamy "całości", czyli 100% (masy żywca).

Krok 1: zapis równania
1000 = 0,80 × M

Krok 2: wyznaczenie M
M = 1000 / 0,80 = 1250

Wniosek: do ubojni doprowadzono 1250 kg żywca wieprzowego.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 1080 kg wynika z pomylenia proporcji lub niepoprawnego przeliczenia 80% (np. błędne dzielenie albo zaokrąglenia).
  • 800 kg odpowiadałoby sytuacji, w której 1000 kg jest "większą" wartością, a 80% liczymy z 1000 (1000 × 0,8). To jednak dawałoby masę bitą z masy żywca, a nie masę żywca z masy bitej.
  • 1800 kg jest niezgodne logicznie z wydajnością 80%: gdyby żywiec wynosił 1800 kg, masa bita ciepła przy 80% wyniosłaby 1440 kg, a nie 1000 kg.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze ustal, co jest podstawą 100%. Jeżeli podana jest wartość "po procesie" i procent wydajności, zwykle trzeba cofnąć się do wartości wyjściowej przez dzielenie przez ułamek (np. /0,8).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydajność rzeźna to wskaźnik procentowy mówiący, jaką część masy żywca stanowi uzyskana masa poubojowa (np. masa bita ciepła). W praktyce pomaga ocenić efektywność uboju i porównywać partie zwierząt, bo łączy masę "przed" i "po" procesie.
Traktuj masę bitą ciepłą jako określony procent masy żywca. Gdy wydajność wynosi 80%, to masa bita = 0,80 × masa żywca. Aby policzyć masę żywca, dzielisz masę bitą przez 0,80. To typowe "cofanie" z procentu do 100%.
Bo znasz już wartość odpowiadającą 80% (1000 kg), a szukasz wartości odpowiadającej 100% (masa żywca). Gdy masz "część" i chcesz "całość", wykonujesz działanie odwrotne: dzielenie przez ułamek dziesiętny reprezentujący procent.
Najczęstszy błąd to pomylenie kierunku obliczeń: uczący się liczą 80% z podanej masy (mnożą przez 0,8), mimo że zadanie wymaga wyznaczenia masy wyjściowej. Drugi błąd to nieustalenie, co jest 100% (żywiec), a co jest częścią (masa bita).
W zadaniach szkolnych często przyjmuje się uproszczenie, że masa bita ciepła dotyczy masy tuszy bezpośrednio po uboju (przed wychłodzeniem). W praktyce w dokumentacji mogą występować różne definicje i momenty ważenia, dlatego na egzaminie trzymaj się definicji przyjętej w programie.
80% to 80/100, czyli 0,80. W obliczeniach z wydajnością rzeźną najwygodniej używać zapisu dziesiętnego (0,8 lub 0,80). Uważaj, by nie pomylić 0,8 z 0,08—jedno miejsce po przecinku zmienia wynik dziesięciokrotnie.
Jeśli wydajność jest mniejsza niż 100%, masa żywca musi być większa od masy bitej ciepłej. Dla 80% żywiec powinien być wyraźnie większy (o 25% względem masy bitej). Prosty test: po obliczeniu przemnóż wynik przez 0,8 i sprawdź, czy wracasz do 1000 kg.
Wskaźniki wydajności wykorzystuje się m.in. do rozliczania dostaw, planowania produkcji i kontroli strat. Ułatwiają porównanie wyników między partiami zwierząt, zmianami produkcyjnymi lub dostawcami. Są też pomocne w analizie ekonomicznej kosztu surowca na jednostkę produktu.
Potrzebujesz masy żywca (przed ubojem) oraz masy poubojowej, np. masy bitej ciepłej. Wtedy wydajność rzeźna = (masa poubojowa / masa żywca) × 100%. Kluczowe jest, aby obie masy dotyczyły tej samej partii i były zapisane w tych samych jednostkach.
Ćwicz schematy: "część–procent–całość" oraz podstawowe przekształcanie wzorów. W zadaniach o wydajności zawsze najpierw nazwij 100% (zwykle masa żywca), potem zapisz równanie i dopiero licz. Dodatkowo sprawdzaj wynik działaniem wstecznym, by uniknąć błędu kierunku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wydajność rzeźna 80% oznacza, że masa bita ciepła stanowi 0,80 masy żywca.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii mięsa dotyczące pojęć: żywiec, tusza, masa bita ciepła, wydajność rzeźna
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczeń procentowych (arkusze: procenty i proporcje)
  • Notatki/opracowania z organizacji produkcji w ubojni (wskaźniki i rozliczenia masy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego