KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 18.
Ilość CO2 w powietrzu wynosi około 0,036%. Wskaż równoważną wartość w ppm.

1% = 10 000 ppm

A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby przeliczyć procent na ppm, korzystamy z podanej zależności: 1% = 10 000 ppm.
Obliczamy: 0,036% × 10 000 = 360 ppm.
Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przesunięcia przecinka (10×, 100× lub 1000× za mało).

Pełne wyjaśnienie:

Jednostka ppm oznacza "części na milion" i w zadaniach szkolnych jest używana do opisu bardzo małych udziałów składnika w mieszaninie (np. gazu w powietrzu). W treści masz podany kluczowy przelicznik:

1% = 10 000 ppm

To wynika z faktu, że 1% to 1/100 całości, a 1 ppm to 1/1 000 000 całości, więc różnica skali między % i ppm jest stała (dla tych samych założeń o udziale).

Krok 1: ustaw proporcję.
Skoro 1% odpowiada 10 000 ppm, to aby przeliczyć 0,036% na ppm, mnożysz przez 10 000:

Krok 2: wykonaj obliczenie.
0,036 × 10 000 = 360

Zatem poprawna odpowiedź to 360,00 ppm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 3,60 — to wynik 100 razy za mały (jakby pomylić 10 000 z 100 lub "zgubić" dwa zera przy mnożeniu).
  • 36,00 — to wynik 10 razy za mały (typowy błąd przesunięcia przecinka tylko o trzy miejsca zamiast o cztery).
  • 0,36 — to wynik 1000 razy za mały (błędne potraktowanie 10 000 jak 10 lub wykonanie mnożenia przez 100 zamiast 10 000).

Wskazówka egzaminacyjna: przy mnożeniu przez 10 000 przecinek przesuwa się o 4 miejsca w prawo: 0,036 → 360. Zawsze porównaj rząd wielkości: ppm powinno wyjść liczbą setek, a nie ułamkiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ppm to "części na milion", czyli ułamek 1/1 000 000. W kontekście powietrza oznacza bardzo mały udział składnika w mieszaninie gazów. Przykładowo 400 ppm to 400 "części" danego gazu na milion części powietrza.
Najprościej użyć zależności: 1% = 10 000 ppm. Wtedy wartość w % mnożysz przez 10 000. Np. 0,05% × 10 000 = 500 ppm. To szybka metoda często stosowana w zadaniach egzaminacyjnych.
Bo 1% oznacza 1/100 całości, a 1 ppm oznacza 1/1 000 000 całości. Jeśli przeliczymy 1/100 na "części na milion", dostajemy 1/100 × 1 000 000 = 10 000. Stąd 1% = 10 000 ppm.
Mnożysz przez 10 000: 0,036 × 10 000. Praktycznie oznacza to przesunięcie przecinka o 4 miejsca w prawo. Wynik to 360 ppm. Ta technika ogranicza ryzyko błędów rachunkowych.
Nie. Procent to części na sto (1/100), promil to części na tysiąc (1/1000), a ppm to części na milion (1/1 000 000). Wszystkie opisują "część całości", ale mają inną skalę, więc nie można ich traktować zamiennie.
Oceń rząd wielkości: jeśli masz ułamek procenta (np. 0,0xx%), to po przeliczeniu na ppm powinny wyjść zwykle setki ppm, bo 0,01% to już 100 ppm. Wynik typu 3,6 ppm byłby podejrzanie mały.
Najczęstsze są błędy "zerowe": zgubienie jednego lub kilku zer w mnożeniu przez 10 000, przesunięcie przecinka o 3 zamiast o 4 miejsca oraz mylenie skali ppm z promilami. Pomaga zapis: 1% = 10 000 ppm i kontrola rzędu wielkości.
ppm jest używane m.in. w monitoringu jakości powietrza i w opisach składu mieszanin gazowych, gdy stężenia są małe. W raportach i pomiarach można spotkać ppm dla wybranych gazów, obok innych jednostek (np. mg/m³) zależnie od metody i celu oceny.
Skoro 1% = 10 000 ppm, to 1 ppm = 0,0001%. Aby przeliczyć ppm na %, dzielisz przez 10 000. Przykład: 500 ppm / 10 000 = 0,05%. To przydatne, gdy porównujesz dane zapisane w różnych jednostkach.
W zadaniach szkolnych ppm zwykle traktuje się jako prosty ułamek 10-6 i stosuje przelicznik 1% = 10 000 ppm. W praktyce interpretacja może zależeć od tego, czy mowa o udziale objętościowym, masowym lub o warunkach odniesienia, dlatego zawsze czytaj dokładnie treść polecenia.
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • IUPAC Gold Book: "parts per million (ppm)" (definicja pojęcia), https://goldbook.iupac.org/ - accessed 2026-02-18
  • NOAA Global Monitoring Laboratory: Trends in Atmospheric Carbon Dioxide (kontekst aktualnych wartości CO2 w atmosferze), https://gml.noaa.gov/ccgg/trends/ - accessed 2026-02-18
  • NIST Dictionary of Algorithms and Data Structures: "parts per million (ppm)" (opis jednostki jako ułamka 10^-6), https://xlinux.nist.gov/dads/HTML/partsper.html - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręcznik lub skrypt z podstaw chemii środowiska: jednostki stężeń i przeliczenia
  • Materiały o monitoringu atmosfery i interpretacji stężeń gazów cieplarnianych
  • Zestawy zadań rachunkowych z przeliczania procentów, ułamków i jednostek stężenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego