KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 30.
Ilustracja przedstawia odgromnik
Ilustracja przedstawia odgromnik zaworowy, który jest urządzeniem stosowanym w energetyce do ochrony instalacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odgromnik zaworowy to element ochrony przeciwprzepięciowej, który w normalnych warunkach ma dużą rezystancję, a przy przepięciu gwałtownie ją zmniejsza, odprowadzając impuls do ziemi. Typ gazowy i iskiernikowy działają głównie przez wyładowanie w szczelinie/medium, a wydmuchowy ma inną konstrukcję gaszenia łuku.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź: "zaworowy".

Odgromnik zaworowy jest urządzeniem ochrony przeciwprzepięciowej stosowanym w elektroenergetyce do ograniczania wartości przepięć (np. od wyładowań atmosferycznych lub operacji łączeniowych). Jego idea działania polega na tym, że w stanie normalnym element ma bardzo dużą rezystancję (praktycznie nie przewodzi), natomiast w chwili pojawienia się przepięcia zaczyna przewodzić i "odprowadza" energię impulsu do uziemienia, ograniczając napięcie na chronionym obiekcie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "gazowy" kojarzy się z ochronnikami wykorzystującymi wyładowanie w gazie (np. w szczelnej obudowie). Taki typ rozpoznaje się po innej budowie i zasadzie inicjacji przewodzenia (przebicie w medium gazowym), a nie po charakterystyce "zaworowej" elementu nieliniowego.
  • "iskiernikowy" odnosi się do ochrony realizowanej przez przeskok iskry w szczelinie iskiernika. Jest to inny mechanizm działania i zwykle inny obraz konstrukcji (widoczna/typowa szczelina iskrowa lub rozwiązanie bazujące na wyładowaniu).
  • "wydmuchowy" dotyczy rozwiązań, w których łuk elektryczny jest gaszony i usuwany (wydmuchiwany) w określony sposób. Taki typ ma odmienną konstrukcję i nie jest równoważny z odgromnikiem zaworowym.

Wskazówka egzaminacyjna: ucz się rozpoznawania po cechach konstrukcyjnych i przeznaczeniu (izolatory, zaciski przyłączeniowe, typowa forma obudowy), a nie tylko po nazwie. W zadaniach z ilustracją kluczowe jest skojarzenie wyglądu urządzenia z jego zasadą działania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odgromnik to urządzenie ochrony przeciwprzepięciowej, które ogranicza przepięcia w sieci i instalacjach. Gdy pojawia się impuls o dużej wartości, odgromnik zaczyna przewodzić i kieruje energię do uziemienia, zmniejszając ryzyko uszkodzenia izolacji urządzeń.
Odgromnik zaworowy działa jak element o silnie nieliniowej charakterystyce: przy napięciu roboczym prawie nie przewodzi, a przy przepięciu gwałtownie "otwiera się" i odprowadza prąd udarowy do ziemi. Typy iskiernikowe i gazowe bazują głównie na zjawisku przebicia/wyładowania.
Bo w praktyce technik energetyk często identyfikuje aparaturę po wyglądzie i oznaczeniach, a nie tylko po opisie. Ilustracja sprawdza umiejętność rozpoznania urządzenia w rozdzielni lub na słupie oraz odróżnienia typów ochrony przeciwprzepięciowej.
Najczęstsze błędy to mylenie mechanizmu działania (iskiernik vs zaworowy), sugerowanie się samą nazwą bez analizy konstrukcji oraz automatyczne wybieranie najczęściej spotykanego typu. Pomaga ćwiczenie na zdjęciach i schematach oraz kojarzenie cech obudowy i przyłączy.
Nie. Oba rozwiązania mogą wykorzystywać wyładowanie, ale różnią się konstrukcją i medium, w którym zachodzi przebicie. Ochronnik gazowy zwykle ma szczelną komorę z gazem, a iskiernikowy opiera się na szczelinie iskrowej. W testach liczą się rozróżnienia nazw i budowy.
Stosuje się ją tam, gdzie istnieje ryzyko przepięć atmosferycznych lub łączeniowych: na wejściach linii, przy transformatorach, w polach rozdzielczych i przy wrażliwych urządzeniach. Celem jest ograniczenie napięć udarowych do poziomu bezpiecznego dla izolacji.
Zwykle jest to aparat o zwartej konstrukcji, z wyraźnymi zaciskami przyłączeniowymi i częścią izolacyjną (np. porcelana lub kompozyt), montowany w pobliżu chronionego toru prądowego i uziemienia. Dokładne cechy zależą od wykonania, więc warto znać różne odmiany.
Bo odgromnik ogranicza przepięcie przez odprowadzenie prądu udarowego do ziemi. Bez prawidłowego uziemienia prąd nie ma bezpiecznej drogi odpływu, a napięcie na urządzeniach może pozostać zbyt wysokie. W praktyce ocenia się też stan połączeń i ciągłość przewodów.
Ucz się rozpoznawania urządzeń po zdjęciach (odgromniki, izolatory, przekładniki), ćwicz skojarzenia nazwa–funkcja–miejsce montażu i powtarzaj typowe różnice konstrukcyjne. Na egzaminie zwracaj uwagę na zaciski, izolację, elementy wyładowcze i połączenie z ziemią.
W elektroenergetyce ochronę realizują także m.in. odpowiednia koordynacja izolacji, uziemienia, ograniczniki przepięć w różnych poziomach instalacji, a w szerszym sensie również układy zabezpieczeń (przekaźniki, wyłączniki) ograniczające skutki zwarć i przeciążeń.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odgromnik zaworowy to element ochrony przeciwprzepięciowej, który w normalnych warunkach ma dużą rezystancję, a przy przepięciu gwałtownie ją zmniejsza, odprowadzając impuls do ziemi.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Odgromnik - dostęp 2026-03-02
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Surge_arrester - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Iskiernik - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z elektroenergetyki dotyczące ochrony przeciwprzepięciowej
  • Materiały dydaktyczne o budowie i typach odgromników/ograniczników przepięć
  • Karty katalogowe producentów (sekcje: budowa, wygląd zewnętrzny, przeznaczenie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego