KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 32.
Instalację elektryczną wykonaną przewodami ADY 4×6 mm2 zmodernizowano stosując przewody YDY 4×10 mm2 oraz LgYżo 10 mm2 ułożone w korytku kablowym w podłodze. Korzystając z tabel, określ wartość obciążalności prądowej nowych przewodów.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z instalacjami elektrycznymi, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość obciążalności prądowej nowych przewodów wyznacza się przez odczyt z odpowiedniej tabeli dla typu przewodu (YDY i LgYżo), przekroju 10 mm2 oraz sposobu ułożenia w korytku kablowym w podłodze.
Następnie stosuje się wymagane założenia (np. liczba żył obciążonych i korekty). Wynik: 44,59 A.

Pełne wyjaśnienie:

Obciążalność prądowa długotrwała (Iz) przewodów zależy nie tylko od przekroju żył, ale również od warunków odprowadzania ciepła, czyli m.in. sposobu ułożenia oraz rodzaju przewodu/izolacji. W zadaniu modernizacja polega na zastąpieniu przewodów ADY 4×6 mm2 przewodami YDY 4×10 mm2 oraz LgYżo 10 mm2, ułożonymi w korytku kablowym w podłodze, co determinuje wybór odpowiedniej tabeli.

W praktyce rozwiązanie przebiega typowo tak:

  • wybiera się tabelę dla właściwego sposobu ułożenia (korytko w podłodze nie jest tożsame z ułożeniem w powietrzu),
  • odczytuje się obciążalność dla danego przekroju i typu przewodu,
  • uwzględnia się założenia z tabel, takie jak liczba żył obciążonych w przewodzie wielożyłowym,
  • jeżeli zadanie tego wymaga, stosuje się współczynniki korekcyjne (np. związane z warunkami cieplnymi lub grupowaniem przewodów w korytku).

Po wykonaniu tych kroków dla wskazanego zestawu przewodów otrzymuje się obciążalność prądową równą 44,59 A.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 48,23 A i 49,00 A zwykle odpowiadają sytuacji, gdy przyjęto inne warunki z tabel (np. inny sposób ułożenia lub pominięto część korekt), przez co wynik jest zawyżony.
  • 53,00 A jest jeszcze bardziej zawyżone i najczęściej wynika z błędu polegającego na odczycie wartości dla korzystniejszych warunków chłodzenia (np. swobodniejsze ułożenie) albo z założenia, że większy przekrój automatycznie daje taką wartość bez ograniczeń montażowych.

Wskazówka egzaminacyjna: przed odczytem z tabel zawsze dopasuj metodę ułożenia (tu: korytko w podłodze) i sprawdź, czy tabela dotyczy przewodu wielożyłowego czy pojedynczych żył, bo to częsty powód rozbieżności wyników.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obciążalność prądowa długotrwała (Iz) to największy prąd, jaki przewód może przenosić w sposób ciągły bez przekroczenia dopuszczalnej temperatury izolacji. Zależy od przekroju, materiału żyły, rodzaju izolacji oraz warunków ułożenia (chłodzenia).
Ułożenie w korytku (zwłaszcza w podłodze) ogranicza oddawanie ciepła w porównaniu z przewodem ułożonym swobodnie w powietrzu. W tabelach odpowiada temu inna metoda instalacji, zwykle z niższą Iz. Dlatego dobór tabeli do sposobu ułożenia jest kluczowy.
Najczęściej potrzebujesz: rodzaju przewodu (np. YDY), przekroju żyły, liczby żył obciążonych prądowo, sposobu ułożenia (np. korytko), a czasem temperatury otoczenia i informacji o grupowaniu. Brak choć jednego parametru może dać inny wynik.
Większy przekrój zwiększa dopuszczalny prąd, ale Iz ograniczają też warunki chłodzenia. Jeśli przewody są w korytku, kanale lub w grupie, ciepło odprowadza się gorzej i Iz może wzrosnąć mniej, niż intuicyjnie oczekujesz. Tabele uwzględniają te ograniczenia.
Najczęstsze błędy to: wybór niewłaściwej metody ułożenia, pominięcie liczby żył obciążonych, brak korekty na temperaturę lub grupowanie, oraz mieszanie tabel dla kabli i przewodów instalacyjnych. Skutkiem jest zawyżenie lub zaniżenie Iz względem warunków rzeczywistych.
Zwykle przy doborze Iz w tabelach liczy się żyły, które przenoszą prąd roboczy. Żyła ochronna PE nie jest żyłą obciążoną prądowo w normalnej pracy. Jednak trzeba stosować dokładnie definicje i założenia użytej tabeli, bo w różnych opracowaniach układ żył bywa opisany inaczej.
LgYżo oznacza przewód (linkę) giętką w izolacji, gdzie "żo" wskazuje barwę żółto-zieloną typową dla żyły ochronnej. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest rozróżnienie, czy traktujesz go jako pojedynczą żyłę w wiązce/korytku oraz jakie warunki ułożenia przyjmujesz w tabeli.
Porównujesz prąd znamionowy zabezpieczenia z obciążalnością Iz przewodu oraz spodziewanym obciążeniem obwodu. W praktyce dobiera się tak, aby przewód nie był przeciążany w pracy długotrwałej. Dodatkowo uwzględnia się warunki zwarciowe i spadek napięcia, jeśli są wymagane.
Współczynniki korekcyjne stosuje się, gdy warunki odbiegają od warunków odniesienia tabeli, np. wyższa temperatura otoczenia, kilka obwodów ułożonych razem (grupowanie), inny sposób ułożenia od bazowego albo ograniczona wentylacja. W zadaniach szkolnych bywa to wprost opisane lub wynika z kontekstu.
Ćwicz rozpoznawanie metod ułożenia i szybkie wyszukiwanie odpowiedniej tabeli. Zwracaj uwagę na: liczbę żył obciążonych, rodzaj przewodu, miejsce ułożenia (korytko, ściana, podłoga) i korekty. Dobrą metodą jest rozwiązywanie wielu krótkich przykładów z różnymi wariantami.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Tablice obciążalności prądowej przewodów dla różnych sposobów ułożenia (materiały dydaktyczne szkoły/CKE)
  • Poradniki projektowania instalacji niskiego napięcia (rozdziały o doborze przewodów i kabli)
  • Ćwiczenia z doboru obciążalności: przypadki z korektami na temperaturę i grupowanie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego