KWALIFIKACJA ELE5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 13.
Korzystając z tabeli podaj jakimi przewodami, według sposobu Al, należy wykonać instalację podtynkową gniazd jednofazowych zabezpieczonych wyłącznikiem nadprądowym B16A w sieci typu TN-S?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika elektryka, kwalifikacja EE26.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W sieci TN-S obwód jednofazowy gniazda musi zawierać trzy żyły: L, N oraz oddzielny PE, więc odpadają przewody 2×. Dla wyłącznika B16A trzeba spełnić warunek Iz ≥ 16 A. Z tabeli tylko YDYp 3×2,5 ma 18 A, więc jest właściwy.
To łączy wymóg liczby żył i obciążalności.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór przewodu do obwodu gniazd jednofazowych w układzie TN-S należy wykonać dwuetapowo: najpierw sprawdzić wymaganą liczbę żył, a następnie obciążalność długotrwałą w danych warunkach ułożenia (metoda A1 z tabeli).

1) Wymóg układu TN-S
W TN-S przewód ochronny PE jest prowadzony oddzielnie od przewodu neutralnego N. Dla obwodu 1‑fazowego gniazda potrzebujesz więc trzech żył: L + N + PE. Odpowiedzi z zapisem 2×… nie zapewniają oddzielnego PE, więc nie spełniają warunku sieci TN-S, nawet jeśli mają wysoką obciążalność.

2) Warunek cieplny Iz ≥ In
Wyłącznik nadprądowy B16A ma prąd znamionowy In = 16 A. Aby przewód nie ulegał przegrzaniu przy długotrwałym obciążeniu, wymaga się spełnienia zależności Iz ≥ In, gdzie Iz to obciążalność długotrwała z tabeli dla danej metody instalacji.

Ocena odpowiedzi z tabeli

  • YDYp 2×1,5 – 14,5 A: odpada podwójnie: ma tylko 2 żyły oraz Iz < 16 A.
  • YDYp 2×2,5 – 19,5 A: mimo Iz ≥ 16 A nadal jest niepoprawny, bo ma 2 żyły, a w TN-S potrzebny jest oddzielny PE.
  • YDYp 3×1,5 – 13,5 A: ma wymaganą liczbę żył (L, N, PE), ale Iz < 16 A, więc nie można go zabezpieczyć B16A w tej metodzie ułożenia.
  • YDYp 3×2,5 – 18 A: spełnia oba kluczowe warunki: ma 3 żyły dla TN-S oraz Iz ≥ 16 A dla zabezpieczenia B16A.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z tabelą zawsze najpierw odfiltruj odpowiedzi niespełniające wymogu funkcjonalnego (tu: liczba żył w TN-S), a dopiero potem porównuj wartości prądów (Iz) z prądem zabezpieczenia (In).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
TN-S oznacza, że przewód neutralny N i ochronny PE są prowadzone oddzielnie w całej instalacji. Dla obwodu jednofazowego gniazda oznacza to konieczność użycia przewodu trójżyłowego (L, N, PE), a nie dwużyłowego.
Przewód 2× nie zapewnia oddzielnej żyły ochronnej PE. W TN-S PE jest wymagany do ochrony przeciwporażeniowej (m.in. do zadziałania zabezpieczeń przy uszkodzeniu). Nawet jeśli taki przewód ma duży przekrój, brak PE dyskwalifikuje go dla typowego obwodu gniazd.
Iz to prąd, jaki przewód może przenosić długotrwale w danych warunkach ułożenia bez przekroczenia dopuszczalnej temperatury. W zadaniu odczytujesz Iz z tabeli dla metody ułożenia (tu: A1) i porównujesz z prądem zabezpieczenia: musi być Iz ≥ In.
Wyłącznik B16A ma In = 16 A. Następnie z tabeli odczytujesz obciążalność przewodu Iz dla danej metody instalacji i sprawdzasz warunek Iz ≥ 16 A. Jeśli Iz jest mniejsze (np. 13,5 A), przewód nie może być chroniony takim wyłącznikiem w tych warunkach.
W praktyce do obwodów gniazd jednofazowych często stosuje się przewody trójżyłowe (L, N, PE), a dobór przekroju zależy od zabezpieczenia, długości obwodu, warunków ułożenia i dopuszczalnego spadku napięcia. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe są liczba żył i warunek Iz ≥ In.
Nawet jeśli przewód 3×1,5 ma poprawną liczbę żył dla TN-S, może mieć zbyt małą obciążalność Iz w danej metodzie ułożenia (np. w warunkach gorszego chłodzenia). Wtedy nie spełnia wymogu Iz ≥ In dla wyłącznika 16 A i trzeba dobrać większy przekrój.
Metoda ułożenia wpływa na odprowadzanie ciepła z przewodu. Im gorsze chłodzenie (np. przewody w rurkach w ścianach izolowanych), tym mniejsza dopuszczalna obciążalność Iz dla tego samego przekroju. Dlatego zawsze trzeba korzystać z tabeli właściwej dla wskazanej metody.
Zapis 3×2,5 oznacza trzy żyły o przekroju 2,5 mm² każda (typowo L, N i PE w obwodzie 1‑fazowym). Oznaczenie YDYp odnosi się do przewodu instalacyjnego w izolacji i powłoce z tworzywa (PVC) stosowanego m.in. w instalacjach podtynkowych. W zadaniu dodatkowo liczy się Iz z tabeli.
Najczęstsze błędy to: wybór przewodu dwużyłowego (brak PE w TN-S), sugerowanie się tylko przekrojem bez sprawdzenia Iz, przenoszenie "typowych" wartości z innej metody ułożenia oraz pomyłka w odczycie tabeli (np. przeoczenie, że 13,5 A jest mniejsze od 16 A).
Najpierw zastosuj filtr funkcjonalny: w TN-S dla gniazda 1‑fazowego wymagane są 3 żyły. Potem sprawdź warunek cieplny: dla B16A musi być Iz ≥ 16 A. Dopiero na końcu porównuj pozostałe pozycje tabeli. Taka kolejność zmniejsza ryzyko pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "W sieci TN-S obwód jednofazowy gniazda musi zawierać trzy żyły: L, N oraz oddzielny PE, więc odpadają przewody 2×."

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-52, "Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Oprzewodowanie" (wskazana w kontekście jako podstawa metod instalacji i doboru obciążalności)
  • Tabela obciążalności przewodów w treści zadania (ilustracja): wiersze A–D z wartościami Iz dla YDYp 2×1,5; 2×2,5; 3×1,5; 3×2,5

Materiały:

  • PN-HD 60364-5-52 (rozdziały o metodach instalacji i obciążalności prądowej przewodów)
  • Podręczniki/kompendia dla technika elektryka: dobór przewodów i zabezpieczeń w instalacjach niskiego napięcia
  • Zadania egzaminacyjne z doboru przekroju i liczby żył w obwodach 1‑fazowych TN-S

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego