KWALIFIKACJA OGR4 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 5.
Instrument Pomiar odległości Pomiar kątów Pomiar wysokości
A. Teodolit Nie Tak Nie
B. Niwelator Nie Nie Tak
C. Tachimetr Tak Tak Tak
D. Dalmierz Tak Nie Nie
Na podstawie powyższej tabeli, wybierz instrument, który umożliwia wykonanie wszystkich wymienionych pomiarów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika, że tylko tachimetr ma zaznaczone "Tak" przy wszystkich trzech rodzajach pomiarów: odległości, kątów i wysokości. Pozostałe instrumenty realizują jedynie wybrane pomiary (np. teodolit – kąty, niwelator – wysokości, dalmierz – odległości), więc nie spełniają warunku kompletności.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność doboru instrumentu na podstawie zestawienia jego możliwości. Warunek w treści brzmi: instrument ma umożliwiać wykonanie wszystkich wymienionych pomiarów, czyli jednocześnie:

  • pomiar odległości,
  • pomiar kątów,
  • pomiar wysokości.

W przedstawionej tabeli jedynym wierszem, w którym przy wszystkich trzech kolumnach widnieje "Tak", jest tachimetr. Dlatego jest to odpowiedź prawidłowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne (zgodnie z tabelą)?

  • Teodolit – w tabeli ma "Tak" tylko przy pomiarze kątów. Oznacza to, że nie spełnia wymogu wykonywania również pomiarów odległości i wysokości.
  • Niwelator – w tabeli ma "Tak" jedynie przy pomiarze wysokości (niwelacji). Nie realizuje w tym zestawieniu pomiaru kątów ani odległości.
  • Dalmierz – w tabeli ma "Tak" tylko przy pomiarze odległości. Nie zapewnia pomiaru kątów i wysokości.

W praktyce zawodowej (np. przy pracach w architekturze krajobrazu) wybór właściwego sprzętu jest kluczowy: gdy trzeba jednocześnie określić położenie punktów w planie oraz ich różnice wysokości, instrument o szerszym zakresie pomiarów pozwala ograniczyć liczbę stanowisk i sprzętu. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy w warunku zadania pojawia się słowo "wszystkie" – wtedy konieczne jest spełnienie każdego kryterium.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tachimetr to instrument geodezyjny używany do pomiarów sytuacyjno-wysokościowych. W praktyce pozwala wyznaczać kierunki (kąty), odległości oraz pośrednio różnice wysokości, co jest przydatne m.in. przy tyczeniu i inwentaryzacji elementów małej architektury w terenie.
Najprościej po zakresie pomiarów: teodolit kojarzy się przede wszystkim z pomiarem kątów, a tachimetr w zadaniach egzaminacyjnych zwykle łączy pomiar kątów z pomiarem odległości i zastosowaniami sytuacyjno-wysokościowymi. W testach sprawdzaj, czy wymagane są "wszystkie" pomiary.
W typowych zastosowaniach niwelator służy do wyznaczania różnic wysokości (niwelacji) i kontroli spadków. W zadaniu opartym o tabelę ma przypisaną wyłącznie funkcję pomiaru wysokości, więc nie spełnia warunku wykonywania również pomiarów kątów i odległości.
"Pomiar wysokości" oznacza określanie różnic wysokości między punktami lub wyznaczanie rzędnych wysokościowych. W praktyce na budowie i w terenie zieleni wykorzystuje się to np. do kontroli spadków nawierzchni, niwelet, progów, krawężników czy elementów odwodnienia.
Najczęściej uczniowie nie sprawdzają wszystkich kolumn i wybierają odpowiedź po dwóch kryteriach zamiast trzech. Inny błąd to czytanie wierszy "na skróty" i pomylenie, przy którym instrumencie widnieje "Tak". Dobra metoda: zaznaczyć w myślach wymagania i szukać jednego wiersza spełniającego komplet.
Zależy od zakresu prac. Dalmierz służy głównie do pomiaru odległości, więc w zadaniach wymagających jednocześnie kątów i wysokości nie będzie wystarczający. Może być pomocny przy prostych pomiarach długości, ale nie zastępuje instrumentu wielofunkcyjnego przy tyczeniu i inwentaryzacji.
Gdy wyznaczasz położenie obiektu w planie oraz jego rzędną, np. przy tyczeniu fundamentu pod ławkę, murki, schody terenowe lub przy projektowaniu i kontroli spadków ciągów pieszych. Wtedy wygodniejszy jest instrument umożliwiający komplet pomiarów, zamiast łączenia kilku urządzeń.
Wypisz mentalnie trzy wymagania (odległość, kąt, wysokość) i przejdź po wierszach tabeli, szukając układu "Tak–Tak–Tak". To eliminuje zgadywanie. Na końcu upewnij się, że żaden inny wiersz nie spełnia kompletu, aby zachować zasadę jednej poprawnej odpowiedzi.
Przydają się: niwelacja (różnice wysokości), pomiar sytuacyjny (położenie w planie), pomiar kątów (kierunki), pomiar odległości oraz pojęcie stanowiska pomiarowego. Znajomość tych terminów ułatwia łączenie instrumentu z typem zadania praktycznego w terenie.
Zwykle nie w szczegółach konstrukcyjnych, ale warto rozumieć funkcje i zastosowania. Egzamin często sprawdza, czy potrafisz dobrać sprzęt do celu (odległości, kąty, wysokości) i odczytać informację z tabeli lub opisu. To kompetencja praktyczna w organizacji prac terenowych.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Z tabeli wynika, że tylko tachimetr ma zaznaczone "Tak" przy wszystkich trzech rodzajach pomiarów: odległości, kątów i wysokości."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Tachimetr (geodezja)": https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachimetr_(geodezja) - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Teodolit": https://pl.wikipedia.org/wiki/Teodolit - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Niwelator": https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelator - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podstawy geodezji w budownictwie i pracach terenowych – rozdziały o instrumentach pomiarowych
  • Instrukcje użytkowania (DTR) tachimetrów i niwelatorów – opis funkcji i zastosowań
  • Materiały szkoleniowe z niwelacji i pomiarów sytuacyjno-wysokościowych dla prac terenowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego