Inwentaryzacja nadzwyczajna (doraźna) to spis i weryfikacja stanów wykonywane po wyjątkowym, nieplanowanym zdarzeniu, które mogło spowodować istotne zmiany w zapasach. Dlatego odpowiedź "po włamaniu do sklepu i kradzieży." jest właściwa: kradzież narusza stan towarów i wymaga szybkiego ustalenia braków oraz porównania ich ze stanem wynikającym z ewidencji.
Pozostałe odpowiedzi opisują inne, typowe sytuacje:
- "na koniec roku kalendarzowego." – to przykład inwentaryzacji okresowej/rocznej, planowanej i powtarzalnej, wynikającej z harmonogramu zamknięcia okresu.
- "przy przekazywaniu odpowiedzialności za towary innemu pracownikowi sklepu." – to inwentaryzacja zdawczo-odbiorcza, wykonywana przy zmianie osoby odpowiedzialnej materialnie za mienie, aby jasno rozliczyć stan na moment przekazania.
- "co pewien czas w celu skontrolowania poziomu zapasów i porównania go ze stanem księgowym." – to kontrola cykliczna (planowa) służąca bieżącemu zarządzaniu zapasami, a nie reakcja na nagłe zdarzenie.
W praktyce sklepu kluczowe jest rozpoznanie powodu uruchomienia spisu: gdy jest to zdarzenie nagłe (kradzież, uszkodzenie, awaria, podejrzenie poważnych rozbieżności), mówi się o inwentaryzacji nadzwyczajnej. Gdy spis wynika z terminu lub procedury przekazania odpowiedzialności, to inny rodzaj inwentaryzacji. Na egzaminie warto w pierwszej kolejności odszukać w odpowiedziach słowa wskazujące na nagłość i nadzwyczajną przyczynę.